Dotacje pod kontrolą

Jak wyjaśniła warszawska Izba, zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, niepodjęcie uchwały w tej sprawie oznacza, że rada nie wyraża zgody na wyodrębnienie funduszu sołeckiego.

Ustawa stanowi, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) w terminie do 31 lipca poprzedzającego rok budżetowy przekazuje sołtysom informację o wysokości tych środków. Część wydatków wykonanych (do 30 proc.) podlega zwrotowi w formie dotacji celowej z budżetu państwa, ale tylko w odniesieniu do wielkości funduszu wyliczanego według wzoru zawartego w art. 2 ustawy.

Wynika z niego, że dla sołectwa liczącego 1 tys. mieszkańców wielkość funduszu wyniesie 1,2 proc. kwoty dochodów bieżących, uzyskanych w roku poprzedzającym rok budżetowy o dwa lata, zaś dla sołectwa liczącego 500 mieszkańców wielkość - 0,7 proc. wielkości tych dochodów.

Zgodnie z art. 165a ust. 3 i 4 ustawy o finansach publicznych dochody bieżące to kwota dochodów pomniejszona o dotacje i środki otrzymane na inwestycje, dochody ze sprzedaży majątku i dochody z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Możliwe jest zwiększenie środków funduszu ponad wysokość określoną w ustawie, ale nie ma to wpływu na wysokość zwrotu.

Izba podkreśliła ponadto, że ustawa uzupełniła katalog zadań własnych gmin o wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej, w tym tworzenie warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej. Ponadto zwróciła uwagę na obowiązującą od 22 kwietnia 2009 r. nowelizację ustawy o systemie oświaty, którą m.in. wprowadzono zmiany w zakresie dotowania szkół i placówek oświatowych. Jednostki samorządu terytorialnego (JST), udzielające dotacji na podstawie ustawy o systemie oświaty, uzyskały kompetencje do kontroli prawidłowości wykorzystania tych dotacji.

Ustawa doprecyzowuje też przeznaczenie dotacji, stanowiąc, że są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.

Organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. Czyli poza dotychczasowymi kompetencjami, związanymi z kontrolą faktycznej liczby uczniów w dotowanych szkołach, kontrola obejmuje obecnie także rozliczenie dotacji pod kątem wykorzystania jej na zadania bieżące w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

Z powyższych uprawnień JST będą mogły jednak korzystać dopiero po podjęciu uchwał stosownych do nowego brzmienia art. 80 ust. 4 lub art. 90 ust. 4 ustawy. Izba przypomniała, że uchwały te są aktami prawa miejscowego i w zakresie ich wejścia w życie obowiązują przepisy ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 449 z późn. zm.).

Pismo z 2 czerwca 2009 r. Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie (www.warszawa.rio.gov.pl).