Gminy powinny wspierać lokalną turystykę

Zadaniem własnym każdej gminy jest podejmowanie działań z zakresu kultury fizycznej i turystyki. Prawidłowe wykonywanie tych zadań jest szczególnie ważne w okresie zimowym, kiedy wielu turystów odwiedza atrakcyjne turystycznie gminie, szczególnie na południu Polski, gdzie można np. pojeździć na nartach, a w szkołach odbywają się ferie zimowe.

W zakresie podejmowania działań z obszaru kultury fizycznej i turystyki obowiązkiem każdej gminy jest utrzymanie obiektów turystycznych, rozwijanie infrastruktury turystycznej oraz zapewnienie bezpieczeństwa osobom odwiedzającym jej obszar. Obowiązki gmin sprowadzają się do koordynowania działań podejmowanych przez podmioty prywatne działające w branży turystycznej, tak by nie naruszały one przepisów prawa. Realizacja zadań z zakresu turystyki bardzo często polega również na ścisłej współpracy z prywatnymi przedsiębiorcami i wspieraniu ich. Gminy mogą np. udostępniać swoje grunty z przeznaczeniem pod budowę obiektów turystycznych, czy wykorzystać je na tworzenie stoków narciarskich i lodowisk.

Bezpieczeństwo turystów

W okresie wzmożonej aktywności turystów i napływu ich do atrakcyjnych turystycznie gmin, jednym z najważniejszych obowiązków samorządów jest zapewnienie bezpieczeństwa osobom odwiedzającym ich tereny. Władze lokalne powinny zadbać o to, aby osoby poruszające się po szlakach turystycznych czy korzystające ze stoków narciarskich i lodowisk czuły się bezpiecznie. Zadania te samorządy powinny realizować we współdziałaniu z organami administracji rządowej, dyrekcjami parków narodowych, a także osobami prawnymi i fizycznymi. Dodatkowo gminy, wypełniając swoje obowiązki, muszą ściśle współpracować z wyspecjalizowanymi do takich celów jednostkami, jak np. Pogotowie Ratunkowe, Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe czy Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Ważna jest również ścisła współpraca z policją oraz strażą miejską, czyli służbami powołanymi do pilnowania porządku i bezpieczeństwa osób i mienia.

Wyznaczanie szlaków

Kolejnym bardzo ważnym zadaniem gminy związanym z turystyką jest wyznaczanie oraz utrzymanie w odpowiednim stanie szlaków turystycznych. Samorządy mają jednak obowiązek dbania jedynie o szlaki turystyczne, które przebiegają przez tereny będące ich własnością. Często zdarza się, że szlaki lub ich część, jak np. trasy narciarskie, przebiegają przez tereny prywatne. W takich sytuacjach gmina jest zobowiązana do zawierania umów dzierżawy z właścicielami terenów, przez które one przebiegają. Jeżeli gmina wydzierżawi taki teren, to również jest odpowiedzialna za utrzymanie znajdujących się na nim szlaków. Jest ona także odpowiedzialna do zapłacenia właścicielom terenów odpowiedniego wynagrodzenia za korzystanie z ich własności.

Jeżeli natomiast szlak turystyczny lub jego część przebiega przez teren, który jest własnością Skarbu Państwa, to gmina nie jest zobowiązana do jego utrzymania. Nie ma ona również żadnych kompetencji do nadzoru lub kontroli takich szlaków. Ich utrzymanie oraz zapewnienie bezpieczeństwa turystom spoczywa w rękach Skarbu Państwa. Nie oznacza to oczywiście, że państwo wykonuje te zadania samodzielnie. W praktyce o szlaki takie dbają powołane między innymi do tych celów jednostki, jak np. Tatrzański Park Narodowy.

Usługi hotelarskie

Z rozwojem turystyki bardzo ściśle powiązane są usługi hotelarskie, które nie podlegają koncesjonowaniu, a ich wykonywanie nie wymaga konkretnych uprawnień. Jednak pewne wymogi muszą spełniać same obiekty oraz zakres świadczonych w nich usług. Odpowiednie kwalifikacje powinien mieć też personel.

Ustawa o usługach turystycznych nakłada na świadczącego usługi hotelarskie między innymi obowiązek zgłoszenia obiektu do ewidencji obiektów hotelarskich. Ewidencja taka prowadzona jest niezależnie od ewidencji działalności gospodarczej. Zaszeregowania obiektów hotelarskich do poszczególnych rodzajów, czyli hotele, motele, pensjonaty, kempingi, domy wycieczkowe, schroniska młodzieżowe, schroniska, dokonuje marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce położenia obiektu hotelarskiego. Organ ten jest ponadto właściwy do prowadzenia takiej ewidencji. Do prowadzenia ewidencji miejsc noclegowych właściwy jest jednak również wójt, burmistrz, prezydent miasta, który odpowiada za zaszeregowanie oraz prowadzenie ewidencji pól biwakowych. Ewidencja obiektów hotelarskich oraz pół biwakowych powinna być na bieżąco aktualizowana, tak by osoby zainteresowane miały pewność, że usługa, z której chcą skorzystać, jest jeszcze prowadzona w danym miejscu i przez dany podmiot. Dodatkowo ewidencja taka powinna być powszechnie dostępna, np. poprzez zamieszczenie jej w Biuletynie Informacji Publicznej gminy.

Działalność promocyjna

Gminy, które chcą uzyskiwać dodatkowe dochody i rozwijać działalność turystyczną na swoim terenie, powinny pamiętać o tym, że do osiągnięcia tych celów bardzo ważne jest prowadzenie działalności promocyjnej. W konsekwencji powinny one dbać o przekazywanie potencjalnym turystom informacji m.in. o swoich walorach krajobrazowych i turystycznych, infrastrukturze przeznaczonej dla przyjezdnych i służącej do miłego spędzania wolnego czasu, czy obowiązujących promocjach, które mogą zachęcić do odwiedzenia jej terenów.

Samorządy w wykonywaniu zadań promocyjnych powinien wspierać biznes turystyczny, a więc m.in. właścicieli hoteli, zakładów gastronomicznych i transportowych, placówek kultury czy administratorów infrastruktury służącej turystom, np. stoki narciarskie. To właśnie te podmioty wspólnie, za pośrednictwem regionalnej albo lokalnej organizacji turystycznej, powinny promować produkt turystyczny. Aby promocja była udana i trafiała tam, gdzie trzeba, gminy powinny powierzyć ją wyspecjalizowanym organizacjom turystycznym. To głównie ich zadaniem jest promocja regionu i samorządów.

● wspomaganie funkcjonowania i rozwoju informacji turystycznej,

● inicjowanie, opiniowanie i wspieranie planów rozwoju i modernizacji infrastruktury turystycznej,

● współpraca z Polską Organizacją Turystyczną,

● promocja turystyczna obszaru działania.

● wykonywanie czynności i prowadzenie spraw związanych z promocją turystyczną gminy,

● prowadzenie współpracy ze stowarzyszeniami związanymi z turystyką i wypoczynkiem,

● prowadzenie ewidencji bazy noclegowej,

● utrzymanie szlaków turystycznych przebiegających przez gminę oraz bazy turystycznej,

● prowadzenie ewidencji działalności gospodarczej i rejestracja osób, które chcą prowadzić działalność w zakresie świadczenia usług turystycznych.

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).