Jak samorząd może wspierać lokalne marki

Samorządy zostały wyposażone w różnorakie instrumenty służące kreowaniu warunków dla rozwoju lokalnego, takie jak: możliwość opracowywania programów i strategii, działalność w sferze budżetu, uprawnienia regulacyjne w sferze prawa podatkowego i zagospodarowania przestrzennego, podejmowanie decyzji administracyjnych, zawieranie umów i porozumień oraz możliwość skorzystania ze środków pomocowych krajowych i zagranicznych. Pierwszym warunkiem, jaki powinien być spełniony przez władze samorządowe, chcące współpracować z firmami lokalnymi, jest uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowi on podstawowy element warunkujący rozwój inwestycji. Równie ważne jest uchwalanie planu rozwoju lokalnego, w którym rozwój gospodarczy odgrywa strategiczną rolę. Drugi warunek to inwestowanie w infrastrukturę techniczną i przygotowanie uzbrojonych terenów inwestycyjnych. Przedsiębiorcy podkreślają, że czynnikiem, od którego warunkują lokalizację inwestycji w danym miejscu, jest infrastruktura komunalna. Koszty jej utrzymania spoczywają na budżecie gminy.

Ważnym narzędziem dla samorządu w procesie wspierania przedsiębiorców stanowią ceny i opłaty za usługi komunalne, dzierżawę i wynajem mienia komunalnego oraz użytkowanie wieczyste i zarząd mienia komunalnego. Wyznaczanie cen i wysokości świadczeń na określonym poziomie oraz stosowanie indywidualnych lub grupowych obniżek bądź czasowych zwolnień od ich uiszczania jest jednym z najprostszych w użyciu instrumentów oddziaływania na zachowania przedsiębiorców.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przyznaje radzie gminy uprawnienie do różnicowania stawek podatku od nieruchomości oraz od środków transportowych. Rada posiada także kompetencję do ustalania wysokości lokalnych opłat: targowej, miejscowej, uzdrowiskowej czy od posiadania psów. W przypadku podatku od nieruchomości różnicowanie stawek może następować na podstawie różnych kryteriów. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymieniają wśród nich takie, jak: lokalizacja, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystania gruntu, stan techniczny budynków oraz ich wiek. Z kolei kryteriami stosowanymi przy różnicowaniu wysokości stawek podatkowych od środków transportowych mogą być: wpływ określonego pojazdu na środowisko naturalne, rok produkcji czy też liczba miejsc do siedzenia. Z tego rodzaju pomocą nie będziemy jednak mieli do czynienia, jeśli obniżenie stawki podatkowej stanowi element lokalnego systemu podatkowego i nie jest ukierunkowane na konkretną działalność gospodarczą.

Efektywnym instrumentem wsparcia dla lokalnych marek jest tworzenie specjalnych stref ekonomicznych, parków przemysłowych czy inkubatorów przedsiębiorczości, gdzie lokalni skupieni w nich przedsiębiorcy mogą liczyć na wiele udogodnień polegających na zwolnieniach podatkowych, możliwości preferencyjnego zakupienia działki pod lokalizacje inwestycji czy też pomoc w jej realizacji.

Tworzenie specjalnych stref ekonomicznych stanowi pomoc regionalną z tytułu kosztów nowej inwestycji lub tworzenia nowych miejsc pracy. Jej wielkość uzależniona jest od maksymalnej intensywności pomocy określonej w mapie pomocy regionalnej, która wynosi:

● 30 proc. kosztów - dla inwestycji realizowanych w Warszawie,

● 40 proc. kosztów - dla województwa mazowieckiego, pomorskiego, zachodniopomorskiego, dolnośląskiego, wielkopolskiego, śląskiego,

● 50 proc. kosztów - dla województw: lubelskiego, podkarpackiego, warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, opolskiego, małopolskiego, lubuskiego, łódzkiego i kujawsko-pomorskiego.

Dla małych przedsiębiorców pomoc może być podwyższona o 20 punktów procentowych, a dla średnich - o 10, przy czym nie dotyczy to przedsiębiorców z sektora transportowego. Podstawą do korzystania z pomocy jest zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy, udzielane - w imieniu ministra gospodarki - przez spółki zarządzające strefami w drodze przetargu lub rokowań. Zezwolenie określa przedmiot działalności prowadzonej w strefie, warunki dotyczące m.in. zatrudnienia, inwestycji, terminu zakończenia inwestycji oraz maksymalną wysokość kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem. W Polsce funkcjonuje 14 stref. Ich obszar jest znacznie rozproszony. Tereny inwestycyjne zlokalizowane są we wszystkich województwach.

- specjalnych stref ekonomicznych funkcjonuje w Polsce

Przedsiębiorcy działający na terenie województwa mogą liczyć na wsparcie miejskich i powiatowych urzędów pracy. Wsparcie związane jest z dofinansowaniem zatrudnienia poprzez organizowanie stażów oferowanych bezrobotnym do 25 roku życia lub absolwentom szkół wyższych, którzy nie ukończyli 27 roku życia. Właściwy ze względu na miejsce zamieszkania bezrobotnego urząd pracy może na jego wniosek lub za jego zgodą skierować go do odbycia stażu trwającego od 3 do 12 miesięcy. Pracodawca nie ponosi żadnych kosztów z tytułu umożliwienia absolwentowi odbywania stażu.

Ponadto pracodawca może otrzymać ze środków Funduszu Pracy refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 500 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Refundacja środków stanowi pomoc publiczną przeznaczoną na tworzenie nowych stanowisk pracy.

Jednostki samorządu terytorialnego mogą również wspierać lokalnych przedsiębiorców poprzez szkolenia oraz informacje o możliwościach uzyskania dofinansowania w ramach funduszy strukturalnych. W zależności od rodzaju planowanego przedsięwzięcia inwestorzy mogą aplikować do Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG), Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ), Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW), Programu Operacyjnego Zrównoważony Rozwój Sektora Rybołówstwa i Nadbrzeżnych Obszarów Rybackich, Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) oraz Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej (PO RPW) adresowanego do pięciu województw tzw. ściany wschodniej. Dotację ze środków funduszy strukturalnych można uzyskać na realizację projektów inwestycyjnych, doradczych i szkoleniowych. O wsparcie będą mogli ubiegać się przedsiębiorcy posiadający siedzibę na terenie RP, a dodatkowe kryterium w przypadku regionalnych programów operacyjnych stanowi konieczność ulokowania inwestycji na terenie danego województwa.

● pomoc z zakresu poszukiwania odpowiednich terenów pod inwestycje dla potencjalnych inwestorów,

● pomoc w zakresie uzyskania rzetelnych informacji na temat m.in.: rynku pracy na terenie gminy, dostępnych usług, istniejących zakładów produkcyjnych itp.,

● pomoc w przygotowaniu i realizacji inwestycji,

● możliwość uzyskania zwolnień podatkowych dla przedsiębiorstw tworzących nowe miejsca pracy,

● świadczenia z zakresu wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i uzyskania pozwoleń na budowę,

● świadczenia z zakresu prowadzenie ewidencji gospodarczej.

Mariusz Mosiołek

mariusz.mosiolek@infor.pl