Czas na uchwalenie funduszy sołeckich

W kwietniu 2009 roku Sejm RP uchwalił ustawę o funduszu sołeckim (Dz.U. nr 52 poz. 420). O uchwalenie takiej ustawy od kilku lat w imieniu sołtysów, zabiegało Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów. Dziś możemy pokusić się o pierwsze, wstępne oceny funkcjonowania funduszu w praktyce. W 2009 r. około 48 proc. rad gmin podjęło uchwały o wyodrębnieniu w swoich budżetach środków na fundusze sołeckie, dając nowy instrument wsparcia na działania mieszkańcom prawie 20 000 sołectw. Pomysł wyodrębniania w budżetach gmin funduszy sołeckich zyskuje w środowiskach samorządowych coraz większą aprobatę. Na drugie w historii wydzielenie z budżetów gmin funduszy sołeckich w 2010 r. zdecydowało się już ponad 52 proc. uprawnionych do podjęcia takich uchwał rad gmin w Polsce. Przed nami bardzo ważny, powiedziałbym, przełomowy rok dla funduszy sołeckich. Obecnie prawie połowa gmin i sołectw w Polsce może się pochwalić pierwszymi doświadczeniami z realizacji pierwszych projektów realizowanych przez sołectwa w ramach otrzymanych środków z funduszy sołeckich praktyce. Mamy wiec już pierwsze doświadczenia.

Przed samorządami ponowna, trzecia już, możliwość uchwalenia stosownej uchwały. Zgodnie z ustawą o funduszu sołeckim rada gminy rozstrzyga o wyodrębnieniu w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki, do dnia 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy, podejmując uchwałę, w której wyraża zgodę albo nie wyraża zgody na wyodrębnienie funduszu w roku budżetowym. Zgodnie z intencją ustawodawcy rada gminy musi podjąć dyskusję na obradach rady gminy i podjąć stosowną uchwałę. Rada gminy nie może nie pojąć żadnej uchwały.

Termin 31 marca jest terminem nieprzekraczalnym. Wydzielenie środków po tym terminie będzie skutkowało tym, że nie będzie to faktycznie fundusz sołecki i nie będzie można np. uzyskać zwrotów z budżetu państwa; 10, 20 lub 30 proc. części wykonanych wydatków, w zależności od zamożności gminy. Przykładowo WSA w Krakowie w wyroku z 13 stycznia 2010 r. (sygn. akt I SA/Kr 1526/09) stwierdził, że zgodnie z treścią art. 6 ustawy z 20 lutego 2009 r. o funduszu sołeckim - w 2009 r. rada gminy podejmuje uchwałę, o której mowa w art. 1 ust. 1, do dnia 30 czerwca. Przepis powyższy w sposób jasny i precyzyjny wyznacza termin do podejmowania uchwał przez rady gmin. Uchybienie terminowi do podjęcia uchwały stanowi w ocenie sądu istotne naruszenie prawa skutkującego nieważnością, ponieważ uchwała stoi w wyraźnej sprzeczności z jego treścią, a ponadto przepis zastrzegający termin należy zaliczyć do grupy przepisów ściśle regulujących procedurę podejmowania uchwał.

Podobne w treści jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 20 stycznia 2010 r. (sygn. Akt: I SA/Bd 951/09). Sąd stwierdził m.in., że: uchwała rady gminy w sprawie wyrażenia zgody bądź niewyrażenia zgody na utworzenie funduszu sołeckiego dotyczyć może tylko danego roku budżetowego, zaś termin na jej podjęcie (31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy)należy uznać za nieprzekraczalny''. Niestety ustawodawca nie przewidział sankcji karnych dla rad gmin, które nie podejmą żadnych uchwał w sprawie wyodrębnienia bądź niewyodrębnienia funduszy sołeckich. Jednym ze sposobów uzyskania przez sołectwa funduszy sołeckich jest między innymi zabieganie u swoich rajców, aby rady gmin podjęły stosowne uchwały. Trwające obecnie niemal w całej Polsce zebrania wiejskie z racji wyborów sołtysów i rad sołeckich są ku temu stosowną okazją, aby przekonać nieniezdecydowanych włodarzy gmin.

@RY1@i02/2011/042/i02.2011.042.207.002b.001.jpg@RY2@

Grzegorz Siwiński, dyrektor generalny Krajowego Stowarzyszenia Sołtysów

AM