Samorząd nie mógł przejąć środków z końcem roku

Z końcem 2010 roku wszystkie rachunki dochodów własnych powinny zostać zlikwidowane. Jak się okazuje, rady gmin mają problemy z przekazaniem środków pozostałych po zlikwidowanych rachunkach. Jak wyjaśnia kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie, rada gminy nie mogła podjąć uchwały, na mocy której środki pozostałe po likwidacji rachunku zostaną przekazane na rachunek gminy, ponieważ muszą one najpierw zostać przekazane na rachunek pomocniczy gminy.

Rady gmin, które podejmowały uchwały niezgodne z procedurą określoną w ustawie wprowadzającej ustawę o finansach publicznych, mogą zatem spodziewać się stwierdzenia nieważności podjętych przez nie uchwał, o ile właściwa regionalna izba obrachunkowa postanowi wszcząć postępowanie nadzorcze w sprawie wątpliwej uchwały.

Obowiązek likwidacji

Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych utworzone przez jednostki budżetowe wydzielone rachunki dochodów własnych mogły funkcjonować zgodnie z dotychczasowymi przepisami z jednoczesnym regulowaniem zobowiązań i ściąganiem należności do 31 grudnia 2010 r. Ustawa określa też zasady przekazywania środków po likwidacji rachunku. Jak wynika z art. 93 ust. 2 ustawy wprowadzającej, po 31 grudnia 2010 r.:

1) nieściągnięte należności i nieuregulowane zobowiązania przejmuje jednostka budżetowa, przy której funkcjonowały rachunki dochodów własnych;

2) środki pieniężne podlegają odprowadzeniu na rachunek pomocniczy odpowiednio państwowej jednostki budżetowej albo samorządowej jednostki budżetowej.

Jednak jak wynika z ust. 3, środki pieniężne jednostek budżetowych, o których mowa w ust. 2 pkt 2 (państwowych i samorządowych jednostek budżetowych) przekazane na rachunek pomocniczy mogą być wykorzystane na dotychczasowe cele do 30 czerwca 2011 r.

Z kolei środki pieniężne niewykorzystane w terminie, o którym mowa w ust. 3, państwowe jednostki budżetowe przekazują na dochody budżetu państwa, a samorządowe jednostki budżetowe przekazują na dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Powyższe zasady obligują rady gmin i miast oraz jednostki samorządowe do określonego w ustawie postępowania.

Uchwały rad gmin

Jak wynika z uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie z 11 stycznia 2011 r. (nr 9/2011), rada gminy nie może podjąć uchwały, zgodnie z którą dochody zgromadzone na rachunku dochodów własnych jednostki budżetowej podlegają przekazaniu do budżetu gminy według stanu na 31 grudnia 2010 r. Uchwała taka jest nieważna.

Jak postanowiło kolegium RIO, uchwała zawierająca takie regulacje jest sprzeczna z art. 223 ust. 2 ustawy o finansach publicznych oraz art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 i 4 ustawy wprowadzającej. W efekcie kolegium postanowiło wszcząć postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy. Jak uzasadniało kolegium RIO, po 31 grudnia 2010 r. środki pieniężne zgromadzone na rachunku dochodów własnych podlegają odprowadzeniu na rachunek pomocniczy samorządowej jednostki budżetowej i mogą być wykorzystane na dotychczasowe cele do 30 czerwca 2011 r. Kolegium uzasadniało, że dopiero środki pieniężne niewykorzystane w tym terminie jednostka budżetowa przekazuje na dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Co więcej, w uchwale rady gminy nie należało określać, że z 31 grudnia 2010 r. rachunek dochodów własnych jest likwidowany, ponieważ likwidacja następowała z mocy prawa. Regulację taką przewidywał art. 85 pkt 2 ustawy wprowadzającej.

Regionalne izby obrachunkowe nadzorują m.in. uchwały rad gmin i miast w sprawach:

● procedury uchwalania budżetu i jego zmian,

● budżetu i jego zmian,

● zaciągania zobowiązań wpływających na wysokość długu publicznego jednostki samorządu terytorialnego oraz udzielania pożyczek,

● zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego,

● podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa,

● absolutorium,

● wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 85 pkt 2, art. 93 ust. 2 i 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U nr 157, poz. 1241 z późn. zm.).