Więcej obowiązków dla samorządów przy udzielaniu zezwoleń na organizację zgromadzeń

Gmina powinna też wyposażyć przewodniczącego zgromadzenia w identyfikator zawierający m.in. zdjęcie tej osoby, oraz opatrzony pieczęcią organu gminy oraz podpisem jej przedstawiciela - tak wynika z ustawy z 14 września 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1115) nowelizującej przepisy z 5 lipca 1990 r. o zgromadzeniach (Dz.U. nr 51, poz. 297 z późn. zm.).

Nowe uprawnienia a także dodatkowe obowiązki związane z udzielaniem zezwoleń na organizowanie zgromadzeń na ich terenie dotyczą tych zgromadzeń, o których samorządy zostały lub zostaną zawiadomione po wejściu w życie nowych przepisów. Natomiast od decyzji, które wydadzą przysługuje odwołanie do wojewody.

Organizatorem zgromadzenia może być wyłącznie osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, grupa osób, osoba prawna lub inna organizacja. O tym, że wiec, przemarsz, pochód lub inne zgrupowanie odbędzie się organ gminy musi być zawiadomiony przez organizatora w taki sposób, aby wiadomość dotarła do niego nie później niż na 3 dni robocze, a najwcześniej 30 dni przed datą zgromadzenia.

Natomiast przed 9 listopada 2012 r. wystarczyło aby samorząd wiadomość otrzymał z trzydniowym wyprzedzeniem, nawet gdy okres ten obejmował wyłącznie niedziele, święta i inne dni ustawowo wolne od pracy. Gdy zgromadzenie zostanie zgłoszone później to gminy mogą zabronić jego organizacji.

Teraz gmina musi zostać poinformowana jeszcze dodatkowo o tym, kto jest przewodniczącym zgromadzenia (poznać jego imię, nazwisko, datę urodzenia i adres oraz otrzymać jego zdjęcie), a także o miejscu rozpoczęcia i zakończenia planowanego przejścia uczestników zgromadzenia.

Dodatkowe obowiązki ciążą na niej wówczas, gdy otrzyma informację o tym, że w tym samym czasie i miejscu, albo na trasie przejścia (które mogą być takie same, albo tylko w części pokrywać się) organizatorzy zgłosili dwa lub więcej zgromadzeń. Chodzi tutaj o takie sytuacje, w których nie można oddzielić tych zgromadzeń, bądź zorganizować ich w taki sposób, aby ich przebieg nie zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi, bądź mieniu w znacznych rozmiarach. Nowe obowiązki gminy polegają na tym, że w takich przypadkach powinna niezwłocznie wezwać jego organizatora, który zgłosił zgromadzenie później, aby zmienił czas, miejsce lub trasę przejścia uczestników do wezwania musi załączyć informację o tym w jakim czasie i miejscu przejdzie wcześniej zgłoszone zgromadzenie.

Z kolei wezwany do zmiany organizator ma obowiązek powiadomić ją o dokonanych zmianach w taki sposób, aby otrzymała informację nie później niż na dwa dni przed datą zgromadzenia.

Gmina wyda decyzję o zakazie zgromadzenia wówczas, gdy organizator nie wywiąże się w terminie z tych obowiązków. Powinna ją doręczyć organizatorowi na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w ciągu 3 dni od dnia, w którym została przez niego zawiadomiona. Nie może tego jednak zrobić później niż na 24 godziny przed datą zgromadzenia. Natomiast kopię decyzji razem z aktami sprawy przekazuje wojewodzie.

Nawet jeśli organizator wniesie odwołanie od decyzji gminy bezpośrednio do wojewody (a ma na to 24 godziny), to wówczas ta decyzja nie zostanie automatycznie wstrzymana.

Z kolei wojewoda powinien rozpoznać odwołanie w ciągu 24 godzin, a podjętą w tej sprawie decyzję doręczyć, niezwłocznie organizatorowi na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Organ gminy ma obowiązek czuwać nad prawidłowym przebiegiem zgromadzenia i np. nie czekając na wniosek organizatora (co było konieczne do tej pory) zapewnić ochronę policyjną. Natomiast jego przedstawiciel może rozwiązać zgromadzenie. Nowe przepisy zmieniły procedurę, jaka temu towarzyszy. Teraz wystarczy, że przedstawiciel gminy wyda ustnie decyzję w tej sprawie, poprzedzoną trzykrotnym ostrzeżeniem uczestników o możliwości rozwiązania zgromadzenia. Decyzję ogłasza przewodniczącemu, a gdy nie ma możliwości skontaktowania się z nim, to ogłasza ją publicznie uczestnikom zgromadzenia. Natomiast w ciągu 72 godzin od podjęcia decyzji powinien ją na piśmie doręczyć organizatorowi. Natomiast w ciągu 3 dni od rozwiązania zgromadzenia organizator i uczestnicy mogą się od niej odwołać.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl