Objaśniono, ale nie wyjaśniono

Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm. dalej u.f.p.) wprowadziła obowiązek sporządzania przez jednostki samorządu terytorialnego (j.s.t.) wieloletniej prognozy finansowej (w.p.f.), celem której będzie określenie długofalowych działań i możliwości finansowych każdego samorządu. Wieloletnia prognoza finansowa powinna być realistyczna i zawierać objaśnienia przyjętych wartości. Wydawać by się mogło, że zapis ten wymusi na j.s.t. odpowiedzialne ujmowanie w w.p.f. prognozowanych kwot, jednak bardzo enigmatyczny zapis dotyczący objaśnień spowodował, że w praktyce trudno jest wyegzekwować, aby odnosiły się one do wszystkich wartości ujętych w w.p.f. Ustawodawca bowiem nie wskazał ani zakresu tych objaśnień, ani też szczegółowości czy obowiązku odniesienia ich do wszystkich wartości ujętych w w.p.f. W praktyce więc istnieją j.s.t., które w objaśnieniach odnoszą się zaledwie do części wartości stanowiących element w.p.f., pomijając inne, które w ich subiektywnej opinii są nieistotne czy mniej istotne dla całości w.p.f. Zasadne wydaje się, aby objaśnienia odnosiły się przynajmniej do ujętych w w.p.f. prognozowanych kwot dochodów i wydatków, gdyż pozostałe wartości ujęte w w.p.f. są następstwem określenia dochodów i wydatków w poszczególnych latach, np. kwota deficytu czy nadwyżki budżetowej. Objaśnienia przyjętych w w.p.f. wartości mogą mieć duże znaczenie dla regionalnych izb obrachunkowych, które w ramach sprawowanego nadzoru oceniają realistyczność w.p.f. Objaśnienia te mogą rzutować na ocenę realistyczności w.p.f., zwłaszcza gdy dokonywane będą zmiany w zakresie określenia wysokości dochodów i wydatków budżetowych w poszczególnych latach. Możliwe bowiem, że j.s.t. wskazując szczegółowo dlaczego dane źródło dochodów będzie generowało wyższe kwoty dochodów od pierwotnie planowanych uniknie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie w.p.f. z uwagi na to, że szczegółowy opis tego zdarzenia pozwoli na dokonanie oceny, czy kwota planowanych z tego źródła dochodów jest możliwa do uzyskania np. przez zwiększenie podatku od nieruchomości w stosunku do roku poprzedniego.

Z punktu dokonującego analizy danych zawartych w objaśnieniach do w.p.f. stwierdzić należy, że występują przypadki tak enigmatycznego opisu danych, iż zasadne wydawać by się mogło wskazanie, że w.p.f. w danej sytuacji nie zawiera objaśnień przyjętych wartości i nie spełnia wymogów wynikających z art. 226 ust. 1 pkt 7 u.f.p., gdyż nie odnosi się do wszystkich wartości w nim ujętych.

Jednocześnie pewnego rodzaju zdziwienie budzi niechęć niektórych j.s.t. do dokładniejszego dokonywania objaśnień wartości przyjętych w w.p.f., gdyż sformułowanie objaśnień wielkości (parametrów) przyjętych w prognozie powinno czynić ją realistyczną. Istnieją bowiem sytuacje, że dokonując oceny wartości przyjętych w w.p.f., powziąć można mniemanie, że wartości te nie są realne do osiągnięcia, natomiast w wyniku informacji dostarczonych przez j.s.t. dochodzi się do przekonania, że wartości te spełniają wymóg realności nałożony przez ustawodawcę w stosunku do w.p.f. Ujęcie takich informacji w objaśnieniach do w.p.f. pozwoliłoby na dokonanie oceny jego realności bez konieczności przedstawiania dodatkowych dokumentów czy argumentów na realistyczność założeń wieloletniej prognozy finansowej.

Regionalne izby obrachunkowe będące organem nadzoru w zakresie wieloletniej prognozy finansowej j.s.t. wskazują już w swoich rozstrzygnięciach nadzorczych na nieprawidłowości w uchwalanych przez j.s.t. wieloletnich prognozach finansowych z uwagi na braki występujące w objaśnieniach do w.p.f.

Należy pamiętać w odniesieniu do objaśnień do w.p.f., że są one częścią składową w.p.f. i nie należy ich traktować jak uzasadnienia do uchwały np. w sprawie zmian w budżecie. Dane w nich zawarte podlegają takim rygorom prawnym jak treść uchwały, w związku z czym powinny być podpisywane przez organ, który uchwalił w.p.f., w którym zostały zawarte. W praktyce zdarzają się bowiem sytuacje, że w.p.f. uchwalony przez organ stanowiący j.s.t. jest prawidłowo podpisane przez przewodniczącego tego organu, natomiast objaśnienia podpisane są przez np. wójta, burmistrza, czy prezydenta.

@RY1@i02/2012/162/i02.2012.162.08800020b.802.jpg@RY2@

Monika Dębowska-Sołtyk członek kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach

Monika Dębowska-Sołtyk

członek kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach