Gdy gmina nie pomoże, dzieci będą się nudzić w wakacje

Na terenie gminy nie można zamknąć na czas wakacji wszystkich przedszkoli, bo rodzice mogliby zarzucić wójtowi, że nie realizuje rocznego obowiązku przygotowania uczniów do nauki w szkole. Inaczej jest w szkołach. Te mogą funkcjonować w lipcu i sierpniu jedynie wtedy, gdy np. gmina chce na ich terenie zorganizować dla dzieci dodatkowe atrakcje. Na zorganizowanie w tym czasie zajęć i wypoczynku mają szanse przede wszystkim uczniowie w dużych aglomeracjach miejskich. W małych miejscowościach o opiekę nad dziećmi zazwyczaj muszą zadbać rodzice, bo większość szkół latem jest zamknięta. Co najwyżej pozostaje im świetlica gminna. Samorządy mogą jednak zorganizować dzieciom i młodzieży wypoczynek wakacyjny. Swoje pomysły na spędzenie wolnego czasu powinni zgłaszać uczniowie, rodzice czy nauczyciele. Ostatecznie o tym, czy szkoła będzie w wakacje otwarta, decyduje samorząd i wydzielone na ten cel środki w budżecie.

Remont i urlop

Lato dla samorządów to okres dużych inwestycji związanych z remontami szkół i przedszkoli. Dlatego niektóre placówki w tym czasie są całkowicie zamknięte dla uczniów. Nie pracuje też część przedszkoli lub robią to w okrojonym składzie kadrowym. Wakacje to nie tylko czas wypoczynku dla uczniów, także nauczyciele muszą wykorzystać przysługujący im urlop. Zatrudnionym w przedszkolach przysługuje 35 dni roboczych urlopu i mogą go wziąć w dowolnym czasie w ciągu całego roku, przy czym jeden urlop musi trwać co najmniej 4 tygodnie. Najczęściej jest to przerwa wakacyjna. Nauczycielom pracującym w szkołach ten wypoczynek wydłuża się do blisko 80 dni. Na tym korzystają też pozostali pracownicy szkół, mimo że zatrudniani są już na podstawie ustawy o pracownikach samorządowych, a nie Karty nauczyciela. Osobom, które zajmują się obsługą takich placówek, przysługuje w ciągu roku maksymalnie 26 dni wolnego. W praktyce szkoły są jednak zamykane na dłużej lub ich działanie ogranicza się tylko do pełnienia dyżurów przez pojedyncze osoby.

Przygotowanie oferty

Niefunkcjonowanie szkół i części przedszkoli nie musi oznaczać, że rodzice sami mają zadbać o atrakcje i opiekę dla dzieci. Często naprzeciw ich oczekiwaniom wychodzą samorządy. Jeśli chcą, by najmłodsi obywatele mieli co robić, w czerwcu muszą już rozpocząć przygotowania do zorganizowania dzieciom i młodzieży wypoczynku w czasie wakacji. Pomysły mogą zgłaszać uczniowie, rodzice czy nauczyciele. Samorząd, który decyduje się na organizację takiego wypoczynku, powinien wcześniej zatrudnić na podstawie umowy-zlecenia kierowników i wychowawców. Na tych stanowiskach najczęściej zatrudniani są nauczyciele na okres dwóch tygodni. W zależności od gminy pedagog może, poza wynagrodzeniem, które otrzymuje w czasie przerwy wakacyjnej, dorobić od tysiąca do dwóch tysięcy złotych.

Trzeba opracować regulamin

Zatrudnienie nauczycieli to niejedyny obowiązek, jaki ciąży na samorządach. Muszą również określić program, regulamin wypoczynku, a także przeprowadzić nabór i podzielić chętnych na grupy. Samorządy, poza kwestiami organizacyjnymi, mają zadbać jeszcze o pieniądze. Z wygospodarowanych funduszy finansowane są m.in. wycieczki do zoo, tzw. lekcje muzealne, zajęcia sportowe i edukacyjne. Również w tym czasie szkoły mogą składać zapotrzebowanie do gmin na półkolonie, które zapewniają całodzienną opiekę i wyżywienie. Część kosztów jednak pokrywają rodzice. W małych gminach trudniej jest wygospodarować środki na ten cel. Dlatego też warto zwrócić się o pomoc finansową, np. do lokalnych przedsiębiorców.

Obowiązkowe zgłoszenie

Wszystkie wypoczynki i półkolonie trzeba zarejestrować w specjalnym systemie elektronicznym i zgłaszać do kuratorium oświaty. Od ponad roku na stronach resortu edukacji narodowej obowiązuje dla organizatorów System Rejestracji Zgłoszeń Wypoczynku. System jest dostępny pod adresem wypoczynek.men.gov.pl/rejestracja. Wynika to z rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania.

Jeśli organizator chce po raz pierwszy zgłosić wypoczynek, musi przejść na tej stronie do zakładki rejestracja organizatora w menu głównym systemu rejestracji zgłoszeń wypoczynku. Na tej stronie rodzice mogą też sprawdzać, czy zorganizowany wypoczynek został zgłoszony do MEN. W zakładce rozporządzenie można zapoznać się z ujednoliconą wersją wymienionego rozporządzenia. Jeśli ktoś ma pytania, może skorzystać ze skrzynki mailowej: wypoczynek@men.gov.pl

W czym wesprze baza MEN

● Organizator może w ten sposób zgłosić wypoczynek do kuratorium oświaty,

● Rodzice i inne osoby mogą sprawdzić, czy wypoczynek został zgłoszony, czyli czy jego organizator działa zgodnie z przepisami,

● kuratorium oświaty i innym służbom łatwiej jest dzięki bazie przeprowadzać kontrolę.

Kolejność organizacji

● rodzice zgłaszają dyrektorowi szkoły propozycje zorganizowania zajęć w wakacje,

● informacje zebrane od rodziców dyrektor przekazuje gminie,

● samorząd może podjąć decyzję o uruchomieniu zajęć we wskazanej szkole,

● w zależności od budżetu gmina może żądać do rodziców dopłat do wypoczynku.

Ważne

Dodatkowe zatrudnienie nie wymaga od gmin zastosowania Karty nauczyciela. Warunki pracy, zakres obowiązków oraz stawka są indywidualnie określane w umowie cywilnoprawnej

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 6, 75, ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.). Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.). Par. 12 rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu z 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz.U. nr 135, poz. 1516). Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania (Dz.U. z 1997 r. nr 12, poz. 67 z późn. zm.).