W przyszłym roku wyższa rezerwa finansowa dla potrzebujących gmin

Nowelizacja ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zwiększa rezerwę subwencji oświatowej z 0,25 proc. do 0,4 proc. Ma wejść w życie 1 stycznia 2013 r. Wzrost rezerwy ma umożliwić szkołom m.in. lepsze przygotowanie się do przyjęcia sześciolatków. Ponadto środki z subwencji oświatowej przeznaczane są na remonty szkół zniszczonych w wyniku klęsk żywiołowych. Gdyby w tym roku rezerwa była na poziomie 0,4 proc., to wynosiłaby 155 mln zł.

Zgodnie z zaleceniem

Zwiększenie rezerwy subwencji oświatowej z 0,25 proc. do 0,4 proc. w 2013 r. sprawi, że gminy, które mają największe problemy z przystosowaniem szkół na przyjęcie sześciolatków, będą mogły się o taką pomoc ubiegać. Dodatkowo samorządy również w tym roku mogą liczyć na inne formy wsparcia z budżetu, np. z programu "Radosna szkoła". Aby otrzymać taką pomoc gminy muszą zastosować się do zaleceń Ministerstwa Edukacji Narodowej, które znajdują się na stronie internetowej urzędu (www.men.gov.pl).

Zgodnie z nimi dzieciom, które trafią do pierwszej klasy szkoły podstawowej, trzeba stworzyć też odpowiednie warunki do nauki. Samorządy muszą podzielić przeznaczone dla nich sale na dwie części. W jednej z nich mają się odbywać zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, w drugiej dzieci powinny móc się bawić i odpoczywać. Resort zaleca również wyposażenie sal w pomoce dydaktyczne i przedmioty potrzebne do zajęć, sprzęt audiowizualny, komputery z dostępem do internetu, ale co również jest bardzo ważne, w gry i zabawki dydaktyczne, kąciki tematyczne, biblioteczkę itp. Wskazane jest, aby nauczyciel wykorzystywał wolną część sali do przeprowadzania zajęć, przy których uczeń nie musi siedzieć przy stoliku.

Zgodnie z wymogami sanitarnymi samorząd musi się też liczyć z przystosowaniem szatni i łazienek do wzrostu najmłodszych dzieci. Szkoły muszą zadbać o wydzielenie dla sześciolatków oddzielnych korytarzy. Takie rozwiązanie ma ograniczyć wpływ hałasu panującego w czasie przerw wśród starszych uczniów.

"Radosna szkoła"

Gminy, zanim złożą stosowny wniosek o pomoc z budżetu na remonty szkół z rządowego programu "Radosna szkoła" powinni wcześniej zapoznać się z treścią programu.

Ten bowiem zakłada wspieranie organów prowadzących publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe oraz ogólnokształcące szkoły muzyczne I stopnia w tworzeniu odpowiednich warunków do aktywności ruchowej najmłodszych uczniów. Ma on jeszcze funkcjonować przez dwa lata. Ten okres wpisuje się idealnie w przesunięcie obowiązku szkolnego dla sześciolatków o dwa lata. W tym czasie do rozdysponowania jest 400 mln zł.

Zanim taka forma pomocy zostanie udzielona szkołom np. z rządowego programu, wojewoda powiadamia gminy o możliwości ubiegania się o środki na dostosowanie szkół dla sześciolatków. Te muszą następnie sporządzić wniosek i przedstawić swoje zapotrzebowania, począwszy od pomocy dydaktycznych, a kończąc na utworzeniu placu zabaw.

Subwencja na pensje

Przygotować szkoły na przyjęcie sześciolatków gminy mogą również z subwencji, jaką otrzymują. W ustawie budżetowej na 2012 rok subwencja ogólna dla gmin, powiatów i województw wynosi ponad 50,2 mld zł. W efekcie jest wyższa o 3,9 proc. od poprzedniej. Z tego część oświatowa wyniesie 38,7 mld zł. Podwyżka tego dofinansowania wynika m.in. z planowanych od września 2012 r. podwyżek wynagrodzenia nauczycieli. Mają one wzrosnąć o 3,8 proc.

W związku z kolejną podwyżką dla pedagogów w ustawy budżetowej kwota bazowa, od której są liczone średnie płace pedagogów, wzrośnie z 2618,10 zł do 2717,59 zł. Tym samym ich średnie wynagrodzenie będzie się wahało od 2,7 tys. zł do 5 tys. zł.

Subwencja oświatowa nie jest jednak przeznaczana tylko na pensje nauczycieli. Z puli tej samorządy muszą zapewnić wynagrodzenia pozostałym pracownikom zatrudnionym w oświacie. Co więcej, muszą też zadbać o utrzymanie i funkcjonowanie szkół. Na to najczęściej samorządom nie wystarcza pieniędzy z centralnego budżetu.

Pomoc na realizację zadań związanych z przyjęciem sześciolatków:

● własne środki budżetowe

● subwencje oświatowe

● rezerwa celowa

● rządowy program "Radosna szkoła"

Ważne

Samorząd musi się liczyć z przystosowaniem szatni i łazienek do wzrostu najmłodszych dzieci. Szkoły powinny zadbać o wydzielenie dla sześciolatków oddzielnych korytarzy. Takie rozwiązanie ma ograniczyć wpływ hałasu panującego w czasie przerw wśród starszych uczniów

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1 ustawy z 2 marca 2012 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (po podpisie prezydenta oczekuje na publikację w Dzienniku Ustaw). Art. 5 ust. 7, art. 14 ust. 1, art. 14a ust. 1 - 4 oraz art. 15 i 16 ust. 1 i 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Załącznik nr 2 do rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009 r. nr 4, poz. 17). Par. 1 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 18 października 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. nr 215, poz. 1408).