Samorządy szukają partnerów w sektorze prywatnym

Partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) jest obecnie jedną z najczęściej stosowanych możliwości realizacji inwestycji przez podmioty publiczne, w tym samorządy. Stanowi rozwijającą się formę współpracy między samorządami a sektorem prywatnym. Przede wszystkim dlatego, iż umożliwia zwiększenie efektywność realizacji projektu inwestycyjnego poprzez podział ryzyka i wykorzystywanie doświadczenia sektora prywatnego. Partnerstwo stanowi także dodatkowe źródło kapitału, zwiększając środki publiczne przeznaczane na inwestycje w infrastrukturę gminy czy powiatu. Z kolei sektor publiczny może zaoferować inwestorom prywatnym partycypację, jaki przynosi zrealizowany wspólnie projekt.

Korzystają samorządy i biznes

Realizacja inwestycji w formule PPP od wielu lat uznawana jest na całym świecie za niezwykle korzystną. W Polsce brakowało jednak odpowiednich aktów prawnych, które umożliwiłyby stworzenie ram współpracy jednostek sektora rządowego i samorządowego z prywatnymi przedsiębiorcami.

Uchwalenie w grudniu 2008 r. ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. nr 19, poz. 100 z późn. zm.) oraz w styczniu 2009 r. ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz.U. nr 19, poz. 101 z późn. zm.) dało podstawy do kreowania efektywnych form współpracy podmiotów publicznych z sektorem prywatnym. Ustawy te zniosły rygorystyczne wymogi administracyjne, pozostawiając dużą dozę elastyczności przy formułowaniu umowy o współpracy przez strony partnerstwa.

Odformalizowanie postępowania zostało osiągnięte poprzez zniesienie obowiązku sporządzania analiz, rezygnację z precyzowania kategorii ryzyka oraz rezygnację z narzucania zamkniętego katalogu przedmiotu partnerstwa. A także o elastyczność w konstrukcji partnerstwa, która została osiągnięta m.in. poprzez możliwość wyboru partnera na podstawie kryteriów pozacenowych.

PPP jest otwarte na wszelkie dziedziny i rodzaje świadczeń partnera prywatnego, o ile połączone jest z utrzymaniem lub zarządzaniem majątkiem wykorzystywanym do realizacji wspólnego przedsięwzięcia. Ze względu na charakter podmiotów publicznych - przedmiotem partnerstwa publiczno-prywatnego jest zwykle wykonywanie zadań publicznych - takich jak usługi komunalne (kanalizacja, odprowadzenie ścieków i ich oczyszczanie, transport miejski itp.).

Znaczenie tej formuły realizacji inwestycji ma szczególne znaczenie w okresie sytuacji kryzysu finansowego i gospodarczego. Partnerstwa publiczno-prywatne mogą oferować skuteczne sposoby realizacji projektów inwestycyjnych w obszarze infrastruktury, świadczenia usług publicznych oraz wprowadzania szerzej zakrojonych innowacji właśnie w okresie zmniejszonych budżetów samorządowych.

PPP jest interesującym narzędziem długoterminowego rozwoju infrastruktury i usług, łączącym korzyści płynące zarówno z sektora publicznego, jak i prywatnego. W sytuacji spowolnienia gospodarczego partnerstwa publiczno-prywatne mogą wspomagać finanse publiczne, stanowiąc dodatkowe źródło kapitału. Ten instrument stanowi rozwiniętą formę inwestowania w sektor publiczny w większości krajów świata.

PPP plus unijne dotacje

Możliwość skorzystania z dofinansowania z funduszy Unii Europejskiej pozwala na stworzenie tzw. hybrydowych modeli partnerstwa publiczno-prywatnego, które polegają na jednoczesnym wykorzystaniu: środków z funduszy i kapitału prywatnego oraz ewentualnie krajowych środków publicznych. Obecnie możliwe jest uzyskanie dofinansowania na projekty inwestycyjne z funduszy UE w wysokości nawet 85 proc. wartości kosztów kwalifikowanych. W wypadku projektów hybrydowych obecność partnera prywatnego poprawiała efektywność i wskaźnik korzyści. Z kolei udział UE odgrywa bardzo ważną rolę nie tylko z powodu udostępnienia finansowania, ale również uwiarygodnienia projektu wobec pozostałych partnerów (w tym instytucji finansujących). Unia zapewnia również pokrycie kosztów wstępnych studiów projektu i wsparcie instytucjonalne.

W ramach 12 unijnych programów pomocowych z perspektywy finansowej 2007-2013 podjętych zostało do tej pory 18 projektów hybrydowych o łącznej wartości 3 876 mln zł.

Czternaście projektów o wartości 3 698 mln zł ma podpisane umowy o dofinansowanie i są one najbardziej zaawansowane pod względem wyboru partnera prywatnego. Kolejne cztery projekty (o wartości 231 mln zł), z uwagi na brak decyzji dotyczącej przyznania dofinansowania, są obecnie w fazie koncepcyjnej i planowane są do realizacji w ramach trzech programów regionalnych województw kujawsko-pomorskiego, śląskiego oraz lubuskiego. Dziewięć projektów (z 14) o wartości 2 761 mln zł związanych jest z sektorem telekomunikacyjnym i stanowi zdecydowaną większość projektów z przyznanym dofinansowaniem unijnym. Ich realizacja pozwoli w pełni osiągnąć cele zakładane w Programie Rozwoju Polski Wschodniej oraz w programach regionalnych województwa wielkopolskiego, dolnośląskiego, małopolskiego oraz mazowieckiego.

Pozostałe pięć projektów (z 14) o wartości 937 mln zł z podpisanymi umowami o dofinansowanie obej0muje cztery różne sektory: gospodarki odpadami, rewitalizacji, innowacji oraz sportu i rekreacji. Projekty uzyskały dofinansowanie w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko oraz regionalnych programów województwa pomorskiego, śląskiego i świętokrzyskiego. Wśród nich jeden, jako pierwszy projekt w Europie, skorzystał z niskooprocentowanej pożyczki oferowanej ze środków Inicjatywy JESSICA, finansowanej w ramach środków zwrotnych Unii Europejskiej.

Projekty hybrydowe w Polsce w latach 2007-2013*

Lp.	Nazwa projektu /etap realizacji	Wartość projektu (mln zł)	Wkład unijny (mln zł)	Program, z jakiego pochodzą środki UE	Tryb wyboru partnera prywatnego
1.	Kompleks mineralnych basenów w Solcu-Zdroju/projekt w fazie operacyjnej	16	7	RPO Świętokrzyskie 2007-2013	Ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi
2.	Rewitalizacja dworca PKP oraz terenów przydworcowych w Sopocie /projekt realizowany	96	42	RPO Pomorskie 2007-2013	Ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi
3.	Budowa Wielkopolskiej Sieci Szerokopasmowej i zarządzanie jej infrastrukturą /projekt realizowany	407	284	RPO Wielkopolskie 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (budowa) i ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi (operator infrastruktury)
4.	System Gospodarki Odpadami dla Miasta Poznania / projekt realizowany	725	352	POIiŚ 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (dialog konkurencyjny)
5.	Zarządzanie Sosnowieckim Parkiem Naukowo-Technologicznym (SPNT)/projekt realizowany	39	30	RPO Śląskie	Ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi
6.	Zarządzanie infrastrukturą sportową stoku Dębowiec w Bielsku-Białej/	61	45	RPO Śląskie	Ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi
7.	Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej - województwo warmińsko-mazurskie/projekt realizowany	314	220	PO RPW 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (dialog konkurencyjny)
8.	Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa dolnośląskiej sieci szkieletowej/ogłoszenie na wybór partnera	215	150	RPO Dolnośląskie 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (przetarg nieograniczony)
9.	Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej - województwo świętokrzyskie/ogłoszenie na wybór partnera	201	139	PO RPW 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (przetarg nieograniczony)
10.	Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej - województwo podkarpackie/głoszenie na wybór partnera	295	204	PO RPW 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (dialog konkurencyjny)
11.	Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej - województwo podlaskie/głoszenie na wybór partnera	252	177	PO RPW 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (przetarg nieograniczony)
12.	Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej - województwo lubelskie/głoszenie na wybór partnera	385	267	PO RPW 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (dialog konkurencyjny)
13.	Internet dla Mazowsza/ogłoszenie na wybór partnera	499	347	RPO Mazowieckie 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (dialog konkurencyjny)
14.	Małopolska sieć szerokopasmowa/przygotowanie projektu	193	62	RPO Małopolskie 2007-2013	Prawo zamówień publicznych (dialog konkurencyjny)
Suma	3 698	2 326
* Tabela zawiera projekty z wybranym partnerem prywatnym lub jego wybór jest na zaawansowanym etapie - według stanu na maj 2013 r.

@RY1@i02/2013/113/i02.2013.113.21400020c.802.jpg@RY2@

Dariusz Styczek