Handel za darmo? To ma zależeć od decyzji samorządu

W2015 roku rady gmin mają decydować, czy na podległym im terenie będzie pobierana opłata targowa. Rozwiązanie to pozwoli zrezygnować z opłaty tym jednostkom, dla których jest to nieopłacalne.

Opłata targowa jest obecnie daniną, którą gminy muszą pobierać. Jest to przejaw władztwa gmin nad dochodami własnymi, a regulacje prawne mocno ograniczają możliwości decyzyjne gmin i radnych w tym zakresie. Ponadto opłata targowa stanowi źródło dochodów gmin. Jak przyznają przedstawiciele samorządów terytorialnych oraz eksperci, w części gmin jest to znaczące źródło (np. w gminie Tuszyn). Jak wynika z prognoz na rok 2014, dochody wszystkich gmin i miast z tytułu opłaty targowej mają wynieść 189 mln zł. Eksperci zwracają uwagę, że zdarzają się również takie jednostki, w których opłata targowa jest nieefektywna. Koszty jej poboru, zwykle za pośrednictwem inkasentów, którzy za pobór i wpłatę na konto gminy dostają wynagrodzenie, przewyższają wpływy. Biorąc pod uwagę tę sytuację, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji zaproponowało zmianę ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849), która polega na możliwości fakultatywnego poboru opłaty targowej. Zdaniem ekspertów pozwoli to zrezygnować z opłaty gminom, którym nie opłaca się jej pobierać, i utrzymać daninę tym, które uzyskują z tego tytułu znaczące dochody.

W ostatnim czasie informowaliśmy o zbieraniu podpisów pod społecznym projektem zmiany ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która ma na celu zlikwidowanie opłaty targowej. Za takim rozwiązaniem optują organizacje kupieckie, które twierdzą że w praktyce jest to podatek nałożony na sprzedawców. Po drugiej stronie stoją jednak gminy, które sprzeciwiają się zmianom. Zwracają uwagę, że liczba zadań, które mają realizować nie maleje, a rośnie. Nie idą jednak za tym odpowiedniej wielkości środki finansowe. Nie godzą się więc na likwidację opłaty, ponieważ spowodowałoby to spadek ich dochodów.

Eksperci przyznają, że opłata targowa jest jednym z elementów władztwa gmin nad finansowaniem ich funkcjonowania i realizacji zadań publicznych. Została wprowadzona dla wszystkich sprzedających na targowiskach. Gmina, poprzez różnicowanie stawek, może decydować, w których miejscach dopuszcza sprzedaż.

- Jednym z przejawów władztwa podatkowego gminy gwarantowanym konstytucyjnie jest określanie wysokości podatków i opłat lokalnych w granicach zakreślonych ustawą. W przypadku opłaty targowej ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje maksymalną stawkę tej opłaty (w 2014 r. jest to 764,62 zł dziennie - red.), a rada gminy w granicach ustawowego upoważnienia określa stawkę obowiązującą na własnym terenie - przyznaje dr Rafał Dowgier z Katedry Prawa Podatkowego Uniwersytetu w Białymstoku. Nie musi to być jednak stawka zbliżona do stawki maksymalnej. Zwykle jest ona znacząco niższa. Rady gmin i miast uchwalają je na poziomie od kilku do kilkudziesięciu złotych za dzień. Ekspert przyznaje, że stawki różnicuje się przy tym np. w zależności od przedmiotu sprzedaży, miejsca, w którym sprzedaż jest dokonywana czy też zajmowanej na sprzedaż powierzchni. Jednocześnie wysoka stawka zapisana w ustawie jest wykorzystywana do tego, aby walczyć z handlem prowadzonym w miejscach do tego nieprzeznaczonych. Handlujący w miejscach, które w ocenie gminy do tego nie służą, muszą więc płacić mandaty oraz dodatkowo - bardzo wysoką opłatę dzienną. Jest to więc skuteczny środek odstraszający.

Projekt nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym, w tym ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wydaje się godzić racje obu stron sporu. Gminy będą mogły decydować o poborze daniny. Jeśli rada danej gminy zechce wesprzeć kupców, będzie miała taką możliwość.

Zmiany dotyczące opłaty targowej mają wejść w życie 1 stycznia 2015 r. Obecnie projekt jest po I czytaniu w Sejmie. Aby zaczął obowiązywać w powyższym terminie, nowelizacja musi zostać ogłoszona w Dzienniku Ustaw do końca listopada tego roku.

@RY1@i02/2014/205/i02.2014.205.088000200.802.jpg@RY2@

Łukasz Zalewski

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl