Gminy ratują budżety subwencją oświatową

Przepisy dotyczące ustalania dotacji dla szkół i przedszkoli, prowadzonych przez organy inne niż jednostki samorządu, są niewystarczające i niejednolite. Na 316 skontrolowanych gmin tylko 49 prawidłowo przyznawało to świadczenie. Takie wnioski płyną ze sprawozdania z działalności regionalnych izb obrachunkowych i wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w 2013 r. Wczoraj przyjęła je sejmowa komisja samorządu terytorialnego i polityki regionalnej.

- Samorządy mają dużo problemów z interpretacją przepisów ustawy oświatowej dotyczących naliczania dotacji dla niepublicznych placówek - potwierdza Lucyna Hanus, zastępca przewodniczącego Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych.

Kontrolerzy RIO stwierdzili np., że miasto i gmina Krotoszyn (woj. wielkopolskie) do obliczenia dotacji dla jednego przedszkola publicznego i dwóch niepublicznych wzięła wydatki planowane według stanu na początek roku, mimo że później dokonano ich zmiany. W efekcie nie uwzględniono wszystkich kosztów prowadzenia placówek dotyczących obsługi finansowo-księgowej, dokształcania nauczycieli, stołówek, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Skutkowało to zaniżeniem dotacji o ponad 204 tys. zł.

Ponadto Lucyna Hanus wskazała, że w 2013 r. RIO zbadały ponad 165 tys. uchwał i zarządzeń organów jednostek samorządu terytorialnego. Podkreśliła, że JST często decydują się na zmiany budżetu. W ubiegłym roku zrobiło tak 2809 jednostek, przeprowadzając 91 tys. nowelizacji. Średnio więc każdy budżet był zmieniany 32 razy. RIO sprawdziły też 25,5 tys. uchwał w sprawie wieloletnich prognoz finansowych (średnio każda była nowelizowana osiem razy w roku). W 2013 r. na izby obrachunkowe nałożono też obowiązek sprawdzania uchwał dotyczących gospodarowania odpadami (7 tys. kontroli).

Do 160 tys. (96,6 proc.) uchwał i zarządzeń RIO nie miały zastrzeżeń. Do sądów administracyjnych wpłynęło tylko 75 skarg w tych sprawach.

Krajowa Rada RIO wskazała też aktualne dane z pierwszego półrocza 2014 r. 19 samorządów opracowało programy naprawcze, z czego pięć izby zaopiniowały negatywnie. W tym roku RIO ustaliły już budżet dla ośmiu JST, podczas gdy w całym 2013 r. było pięć takich przypadków. Występowały też sytuacje, że gminy pod koniec ubiegłego roku obniżały deficyt, posiłkując się przyznaną w grudniu subwencją oświatową, która powinna być ujęta w budżecie na 2014 r.

Jest jednak też dobra wiadomość: wzrosła liczba jednostek osiągających nadwyżkę budżetu. W 2011 r. było 857 takich przypadków, a w tym jest ich już 1674.

25,5 tys. opinii wydały w 2013 r. RIO na wniosek samorządów. 81 proc. z nich było pozytywnych

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl