Wsie potrzebują dodatkowych zysków

Gminy powinny mieć większe wpływy z PIT i CIT. Obecne dochody z tego tytułu nie pozwalają na rozwój niektórych z nich - podkreślają eksperci, komentując raport "Monitoring rozwoju obszarów wiejskich". Opracowały go Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej oraz Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk.

- Między wsiami w Polsce są bardzo duże dysproporcje. W niektórych średnie roczne dochody podatnika wynoszą 10 tys. zł rocznie, a w innych - 45 tys. zł. Obecne regulacje prawne powodują, że są gminy o niezwykle dużych budżetach, jak i takie, których dochody są wielokrotnie niższe, przez co ich rozwój jest zablokowany i zostają one w tyle - tłumaczy Monika Stanny, współautorka raportu.

Dodaje, że obecny system zmniejszania tych różnic, czyli płacenia przez bogatszych janosikowego, tego problemu nie rozwiązuje i jest niezgodny z konstytucją (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2014 r., sygn. akt K 13/11).

Z badania wynika również, że gminy wiejskie o wysokim udziale gospodarki rolniczej są biedniejsze niż te, w których przeważają inne rodzaje działalności.

- System podatkowy odmiennie traktuje rolnictwo i działy pozarolnicze. Te drugie płacą znacznie więcej do budżetu. W przypadku wsi wywiera to również negatywny wpływ na lokalne finanse publiczne - wyjaśnia Monika Stanny.

Eksperci wskazują, że można by się zastanowić na tym, czy odrębne traktowanie rolnictwa i pozostałych działów gospodarki jest słuszne. Pojawiają się też pomysły wprowadzenia PIT i CIT od rolnictwa.

- Już obecnie udział gminy w zyskach z tych podatków (37,53 proc. w PIT i 6,71 proc. w CIT - przyp. red.) jest niewystarczający. Samorządom dokłada się zadań, nie dając na ten cel większej puli środków. Jeśli gmina więcej otrzymywałaby z CIT, to prowadziłaby politykę probiznesową, teraz ta zachęta okazuje się zbyt mała - uważa Mirosław Drygas z Instytutu Rolnictwa i Rozwoju Wsi PAN.

Takim zmianom wtóruje też Adam Tański, były minister rolnictwa. - Na rolników powinny zostać nałożone większe obciążenia podatkowe - uważa.

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl