SONDA. Czy samorządy inwestują w sport

●

W Katowicach obowiązuje "Strategia rozwoju sportu Miasta Katowice do 2022 roku". Opracowany na podstawie analiz dokument wyznacza cztery cele: baza sportowa dla wszystkich, wspieranie sportu wyczynowego, rozwój sportu młodzieżowego oraz promocja miasta poprzez sport. Wdrażanie strategii odbywa się w oparciu o obowiązujące przepisy wyższej rangi (ustawa o sporcie, ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ustawa o samorządzie gminnym, ustawa o finansach publicznych, ustawa o rachunkowości itd.). Podstawową formą finansowania klubów sportowych jest ich udział w konkursach dotacyjnych ogłaszanych corocznie przez prezydenta Katowic. Miasto wspiera rozwój marki GKS Katowice, klubu działającego w formie spółki prawa handlowego z większościowym udziałem miasta. By kreować markę klubu, są w nim zatrudniani specjaliści w zakresie zarządzania klubem, w tym przygotowywania i realizacji wszelkich działań marketingowych. Przy określaniu łącznej wysokości środków przeznaczanych na sport młodzieżowy i zawodowy z pewnością większą kwotę stanowić będzie ta inwestowana w sport młodzieżowy.

●

Zadaniem samorządów jest wspieranie klubów sportowych, a nie zastępowanie działaczy i prowadzenie zawodowych drużyn. W ostatnim czasie miasto pozbyło się udziałów we wszystkich spółkach sportowych, jednocześnie zapewniając im wieloletnie finansowanie, co daje pewną stabilizację. Miasto nie chce być jedynym źródłem finansowania klubów. Motywujemy działaczy do pozyskiwania innych środków, dając maksymalnie 50 proc. budżetu klubu. Łącznie na sport przeznaczamy ponad 23 mln zł, z czego najwięcej na dofinansowanie szkolenia sportu zawodowego. Na poziomie najwyższym mamy cztery drużyny: Artego Bydgoszcz - wicemistrz w koszykówkę kobiet, Łuczniczka Bydgoszcz - siatkówka mężczyzn, Pałac Bydgoszcz - siatkówka kobiet oraz Zooleszcz Gwiazda - tenis stołowy. Dodatkowo miasto wspiera kluby, utrzymując w całości obiekty sportowe. Jest to ok. 5,5 mln zł rocznie. Prawie wszystkie kluby korzystają z obiektów za symboliczną złotówkę, nie ponosząc kosztów związanych z utrzymaniem obiektów (miasto opłaca również media). Kluby wspierane są także przez system stypendialny dla uzdolnionych sportowców (to około 400 tys. zł rocznie) oraz zakupami sprzętu sportowego i remontami obiektów. Wybitnym sportowcom i trenerom przyznawane są również z kasy miejskiej nagrody. W zakresie korzyści promocyjnych ze wspierania sportu nasze doświadczenia są złożone. Z jednej strony odnieśliśmy największy sukces w historii bydgoskiej piłki nożnej (zdobycie Pucharu Polski przez Zawiszę Bydgoszcz w 2014 roku), a z drugiej - przez zachowanie kiboli, bojkotujących klub i wnoszących na teren stadionu trumny z inicjałami zawodników, spotkaliśmy się z bardzo dużą antypromocją miasta.

●

Miasto udziela klubom sportowym, w tym Gliwickiemu Klubowi Sportowemu Piast SA, dotacji na realizację zadania własnego gminy, jakim jest wsparcie rozwoju sportu (zgodnie z ustawą z 25 czerwca 2010 r. o sporcie). GKS Piast SA rokrocznie realizuje zadania dotyczące wzrostu poziomu sportowego w piłce nożnej. Klub, realizując zlecone mu zadanie, prowadzi szkolenie nie tylko drużyny seniorów, lecz także 11 drużyn młodzieżowych, w których trenuje ok. 240 zawodników. Efektem systematycznego wspierania rozwoju sportu w naszym mieście było wywalczenie przez GKS Piast SA wicemistrzostwa Polski w sezonie 2015/16. Miasto, zlecając realizację zadań publicznych gliwickim klubom sportowym, nie tylko upowszechnia kulturę fizyczną wśród mieszkańców, lecz także umożliwia im profesjonalny rozwój sportowy w działających na terenie miasta klubach sportowych. Przyznawane dotacje pozwalają klubom profesjonalizować swoją działalność, co przekłada się na coraz większe sukcesy sportowe. Te przyciągają sponsorów prywatnych, sprawiając, że kluby rosną w siłę i są coraz więcej warte. Piast Gliwice osiągnął w 2015 r. 1,4 mln zł zysku netto. Sama marka jest natomiast coraz bardziej rozpoznawalna i jej wartość również rośnie. Eksperci szacują jej walor na ponad 35 mln złotych, umieszczając klub na czwartym miejscu w Ekstraklasie. Dzięki sportowym sukcesom Gliwice zyskują również wizerunkowo w skali całego kraju.

●

W sytuacji kiedy niedobory finansowe wciąż zmuszają władze samorządowe do dokonywania niełatwych wyborów między wydatkami niezbędnymi i pożądanymi, stypendia sportowe można rozpatrywać w kategoriach lokalnego luksusu. Nie zmienia to jednak faktu, że kultura fizyczna jest w centrum zainteresowania praktycznie każdego samorządu, a jej wspieranie może przybierać różne formy.

Władze samorządowe miasta Gubina wspierają upowszechnianie kultury fizycznej poprzez przekazywanie środków finansowych klubom sportowym w trybie konkursowym, na realizację zadań publicznych w trybie ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o pożytku publicznym i o wolontariacie. Coroczne nakłady na sport są znaczące dla naszego miejskiego budżetu i sięgają 200 tys. zł. Przekazywane są kilku klubom sportowym na upowszechnianie kultury fizycznej w bardzo różnych dyscyplinach - od piłki nożnej po pięciobój nowoczesny czy sporty walki. Otwarte konkursy promują oferty zakładające aktywizację fizyczną głównie dzieci i młodzieży i w mojej ocenie tę właśnie grupę wiekową powinniśmy jako samorząd wspierać szczególnie. Dla nich sport jest bardzo ważny nie tylko ze względów zdrowotnych, lecz także edukacyjnych. Wartości, których uczy, i emocje, które budzi, są nie do przecenienia w procesie wychowywania młodego pokolenia. Oczywiście ważnym elementem motywacyjnym w rozwijaniu pasji sportowych młodych ludzi jest aspekt nagrody - nie tylko tej emocjonalnej, związanej z radością ze zwycięstwa, lecz także tej mającej wymiar materialny. W naszym mieście nie zdecydowaliśmy się jednak na stworzenie finansowego systemu motywacyjnego dedykowanego tylko sportowcom. Mamy jednak możliwość doceniania w wymiarze materialnym naszej najzdolniejszej młodzieży za pomocą corocznie przyznawanej Gubińskiej Nagrody Edukacyjnej im. Urszuli Dudziak. Wśród laureatów tej nagrody jest też wielu młodych sportowców osiągających znaczące sukcesy w swoich dyscyplinach.

●

Kluby zawodowe, m.in. Wisła Kraków SA czy MKS Cracovia SA, nie są finansowane przez miasto. Korzystają natomiast z gminnej infrastruktury sportowej - stadionów - na podstawie umów z miastem (płacą czynsz dzierżawczy).

●

Samorząd nie płaci klubom pensji, wykupuje jedynie usługę promocyjną ze środków budżetu na promocję miasta poprzez sport. Oprócz tego przekazuje dofinansowanie klubom i stowarzyszeniom na szkolenie sportowe dzieci i młodzieży i wspiera organizację niektórych zewnętrznych, dużych zawodów sportowych, które mają znaczenie promocyjne (zarówno w zakresie propagowania sportu, jak i miasta). Sport jest ciągle jedną z najtańszych, a zarazem bardzo skutecznych metod promocji samorządu. Niektóre mniejsze miasta i gminy stały się znane głównie dzięki sportowej marce, ale i dla dużych JST jest to bardzo znaczący element PR. Oczywiście budowanie sportowej miejskiej marki może mieć różne realizacje, nie zawsze związane z zawieraniem umów promocyjnych z zawodowymi klubami. Kluby sportowe budują swoje budżety, próbując zdobywać środki z różnych źródeł finansowania, zarówno prywatnych, jak i publicznych. Nie wszystkie mają możliwość pozyskania możnych zagranicznych lub krajowych sponsorów. Czasem mają problem z ich wycofaniem się. Podstawą działania profesjonalnego klubu stawiającego sobie konkretne, wysokie cele w sporcie zawodowym, powinni być oczywiście sponsorzy. Samorządy nie ingerują w zarządzanie klubami czy też przygotowanie kampanii reklamowych, ogłaszają przetarg na konkretną usługę, a zobowiązania klubu z tego tytułu zapisane są w umowie. Kluby są zobowiązane do składania sprawozdań z realizacji oraz kontrolowane w tym zakresie podczas zawodów sportowych. Częstochowa w tym roku zainwestowała w sport młodzieżowy 4 mln zł, a w promocję miasta poprzez sport - 3,5 mln zł.

●

Od stycznia 2008 r., kiedy formalnie samorząd gminy - miasto Płock - stał się właścicielem Wisły Płock SA, klub regularnie otrzymuje pieniądze z budżetu miasta. Takie działanie wynika z art. 6 i art. 7 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Dotyczy to nie tylko klubów na najwyższych szczeblach rozgrywek ligowych, jak Wisła Płock SA, SPR Wisła Płock SA, lecz także innych klubów sportowych, których właścicielem jest gmina - miasto Płock - lub podmioty te są jej jednostkami czy to w formie jednostki budżetowej, np. Miejski Zespół Obiektów Sportowych, czy to w formie zakładu budżetowego, np. ZUM Muniserwis. Sposób finansowania klubów w sposób praktyczny realizowany jest na kilka sposobów. To przede wszystkim umowa sponsorska, gdzie partnerem w tej umowie jest Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki (w efekcie m.in. na koszulkach zawodników i na bandach reklamowych na obiektach pojawiło się logo POKiS), umowa promocyjna, w ramach której wydział promocji i informacji przekazuje bezpośrednio środki do klubu, oraz podniesienie kapitału zakładowego spółki Wisła Płock SA, przez co wydział nadzoru właścicielskiego przekazuje środki z budżetu miasta na realizację celów statutowych spółki. Bez względu na to, jaka jest forma przekazania środków z budżetu miasta do klubu, decyzję w tej sprawie podejmuje Rada Miasta Płocka stosowną uchwałą zmieniającą budżet. Formalnie nie ma znaczenia, czy to kwota 1 zł, czy 1 mln zł. Obecnie Wisła Płock czy SPR Wisła Płock mają także zawarte umowy sponsorskie z firmami prywatnymi. To gwarantuje stabilne funkcjonowanie nie tylko w oparciu o środki publiczne samorządu, lecz także w oparciu o środki prywatnych sponsorów.