Korekta porządku obrad możliwa, ale z ograniczeniami

Porządek obrad jest załączany do zawiadomienia o sesji rady gminy (rady powiatu, sejmiku) zarówno zwyczajnej, jak i nadzwyczajnej. Nie oznacza to, że nie może on być zmieniony w trakcie posiedzenia. Na zmianę porządku obrad przewodniczący rady gminy (rady powiatu, sejmiku) musi jednak uzyskać zgodę radnych wyrażoną bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. W odniesieniu do porządku sesji nadzwyczajnej dodatkowym warunkiem dokonania korekty jest akceptacja wnioskodawcy.

Plan posiedzenia

Porządek obrad to dokument określający przedmiot sesji oraz plan jej przebiegu. Wskazuje on, jakie sprawy i w jakiej kolejności będą omawiane na sesji. Ustala go przewodniczący albo zastępca w razie jego nieobecności. Wyjątkiem od tej zasady jest sesja nadzwyczajna, gdyż porządek obrad ustala wówczas podmiot wnioskujący o jej zwołanie. Ponadto przewodniczący musi na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta, starosty, marszałka województwa) wprowadzić do porządku obrad najbliższej sesji projekt uchwały, jeżeli wpłynął on do rady gminy (rady powiatu, sejmiku) co najmniej siedem dni przed dniem jej rozpoczęcia.

WAŻNE

Zmiana porządku obrad może polegać na zgłoszeniu projektu i podjęciu określonej uchwały (wyrok NSA z 1 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 448/08)

Zdaniem wojewody lubelskiego wyrażonym w rozstrzygnięciu nadzorczym z 29 lipca 2015 r. (znak: PN-II.4131.330.2015) zmianą porządku obrad jest:

wwprowadzenie do niego punktu lub punktów, które nie były w nim zawarte,

wusunięcie jednego lub więcej punktów,

wzmiana treści jednego lub więcej punktów,

wzmiana kolejności punktów.

Każda z tych zmian może nastąpić w fazie uchwalania porządku obrad albo na etapie jego realizacji (wyrok WSA w Gliwicach z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 341/13).

Zakazane ograniczenia

Poza obowiązkiem przegłosowania korekt przez radnych bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady nie można wprowadzać w statucie innych ograniczeń, np. że wnioski muszą być pisemne lub zgłoszone najpóźniej do momentu otwarcia sesji (rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody mazowieckiego z 7 grudnia 2012 r., znak: LEX.-I.4131.186.2012.MPZ) albo że muszą być uzasadnione szczególnymi okolicznościami (rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody dolnośląskiego z 29 czerwca 2012 r., znak: NK-N13.4131.451.2012.JT1).

W orzecznictwie powszechnie się uważa, że nie jest dopuszczalne rozszerzenie porządku obrad sesji nadzwyczajnej o sprawy niebędące przedmiotem wniosku o zwołanie takiej sesji (wyrok WSA w Gliwicach z 19 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 600/09 oraz wyrok NSA z 31 października 2000 r., sygn. akt II SA 1741/00).

trzy pytania do eksperta

@RY1@i02/2016/042/i02.2016.042.08800040a.803.jpg@RY2@

dr Magdalena Niziołek radca prawny w kancelarii Wardyński i Wspólnicy

Jakie zapisy nie mogą się znaleźć w statucie gminy?

Rada gminy nie ma całkowitej swobody i dowolności w kształtowaniu treści statutu. Statut gminy jako akt prawny pochodny i komplementarny względem u.s.g. nie może zawierać postanowień z nią sprzecznych ani też jego zapisy nie mogą być interpretowane w sposób sprzeczny z regulacjami u.s.g., a także nie powinien powtarzać jej przepisów (wyrok SN z 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III RN 40/00, OSNP 2001/13/424). Statut nie może także definiować określonych pojęć odmiennie, niż czyni to ustawa. W orzecznictwie wypowiadano się niejednokrotnie w sprawie poszczególnych kwestii, które nie mogą być uregulowane w statucie gminy. Przykładowo stwierdzono, że przepis statutu gminy, który sztywno określa, iż skład komisji rewizyjnej może liczyć tylko trzy osoby, w sposób bezsprzeczny narusza art. 18 ust. 2 u.s.g., który gwarantuje przedstawicielom wszystkich klubów wejście w skład komisji rewizyjnej (wyrok WSA w Warszawie z 4 lipca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 304/07, LEX nr 519065).

Czy mieszkańcom gminy przysługuje prawo złożenia projektu uchwały?

W statucie mogą być uregulowane kwestie, które nie są sprzeczne z ustawami, jednak w stosunku do których prawo milczy. Przykładem może być właśnie prawo inicjatywy uchwałodawczej mieszkańców gminy. Ustawa o samorządzie gminnym ani inne ustawy ustrojowe nie definiują pojęcia inicjatywy uchwałodawczej i nie zawierają w tej kwestii żadnych regulacji. Przyjmuje się jednak dopuszczalność składania projektów uchwał rady gminy przez mieszkańców (por. wyrok NSA z 21 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1887/13, DGP 2014/24/12). Oczywiście prawo inicjatywy uchwałodawczej mieszkańców nie jest nieograniczone. W przepisach u.s.g. wyraźnie uregulowano przypadki, kiedy z określoną inicjatywą mogą wystąpić jedynie określone podmioty (np. z wnioskiem do rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielania absolutorium wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi, a więc podjęcia uchwały w sprawie absolutorium może wystąpić wyłącznie komisja rewizyjna - art. 18a ust. 3 u.s.g.).

Jakie są konsekwencje niezwołania sesji nadzwyczajnej przez przewodniczącego rady?

Ustawodawca w u.s.g. nie przewidział żadnej sankcji za niezwołanie sesji. Jedyną możliwością jest nałożenie kary przez radę gminy, ale do tego niezbędne jest zwołanie sesji przez przewodniczącego. Uprawnień do wyciągnięcia konsekwencji z niewywiązania się z obowiązków przez przewodniczącego rady gminy nie ma również wojewoda. Ten nadzoruje bowiem tylko organy gminy, tj. radę i wójta (burmistrza, prezydenta miasta).