Jak zorganizować referendum lokalne

Zgodnie z prawem z inicjatywą przeprowadzenia referendum może wystąpić grupa co najmniej 15 obywateli, którym przysługuje prawo wybierania do organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego, a w odniesieniu do referendum gminnego - także pięciu obywateli, którym przysługuje prawo wybierania do rady gminy, statutowa struktura terenowa partii politycznej działająca w danej jednostce samorządu terytorialnego, organizacja społeczna posiadająca osobowość prawną, której statutowym terenem działania jest co najmniej obszar danej jednostki samorządu terytorialnego. Podmiot, który występuje z taką inicjatywą, jest inicjatorem referendum.

O zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum inicjator referendum musi powiadomić na piśmie przewodniczącego zarządu danej jednostki samorządu terytorialnego, a w gminie wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Powiadomienie powinno określać sprawę, w której ma zostać przeprowadzone referendum, oraz dane inicjatora referendum. Podmiot, który przyjął wniosek, musi wydać pisemne potwierdzenie. Następnie inicjator powinien zostać powiadomiony w ciągu 14 dni o liczbie mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego uprawnionych do głosowania.

Inicjator referendum na swój koszt podaje do wiadomości mieszkańców danej jednostki samorządu terytorialnego przedmiot zamierzonego referendum. Jeśli chodzi o gminę, to podanie do wiadomości następuje w sposób zwyczajowo przyjęty. Natomiast w powiecie albo w województwie należy zamieścić ogłoszenie w prasie codziennej ogólnodostępnej w danej miejscowości. Informacja o zamierzonym referendum powinna zawierać pytanie lub pytania referendum albo warianty zaproponowane do wyboru, a jeżeli wniosek dotyczy referendum w sprawie samoopodatkowania, również cel oraz zasady samoopodatkowania. W terminie 60 dni od dnia powiadomienia inicjator zbiera podpisy mieszkańców.

Pomysłodawca referendum przekazuje przewodniczącemu zarządu, a w gminie wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, w terminie 60 dni od dnia powiadomienia, pisemny wniosek o przeprowadzenie referendum We wniosku należy określić pytanie lub pytania referendum albo warianty zaproponowane do wyboru, a jeżeli wniosek dotyczy referendum w sprawie samoopodatkowania, również cel oraz zasady samoopodatkowania. Następnie wniosek jest przekazany do właściwego organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego, który podejmuje w terminie 30 dni uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum lub uchwałę o odrzuceniu wniosku mieszkańców. Taka uchwała jest publikowana. Jeśli organ stanowiący odrzuci wniosek, inicjator referendum może wnieść skargę do sądu.

ewelina.stepien@infor.pl