Jak rodzic powinien ubiegać się o pomoc z Funduszu Alimentacyjnego

Czy wzór wniosku o świadczenie jest ustalony

@RY1@i02/2012/163/i02.2012.163.18300110e.813.jpg@RY2@

Ustalenie prawa do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego (FA) wymaga złożenia przez osobę uprawnioną do alimentów lub jej rodzica (przedstawiciela ustawowego, gdy nie jest pełnoletnia) wniosku. Jego wzór jest określony w przepisach, a druk jest bezpłatnie udostępniany przez organ gminy, np. ośrodek pomocy społecznej, który z upoważnienia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta prowadzi postępowania w sprawie przyznania pomocy. Może też pobrać go ze strony internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. We wniosku tym muszą być wpisane dane, m.in.: imię, nazwisko, data urodzenia i PESEL osoby ubiegającej się o wsparcie z funduszu, dzieci, na które ma być przyznana pomoc, oraz pozostałych członków rodziny. Ponadto do formularza muszą być dołączone dodatkowe dokumenty, na podstawie których gmina ustali, czy rodzic spełnia ustawowe warunki przyznania wsparcia.

Podstawa prawna

Art. 15 ust. 1 - 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy bezskuteczną egzekucję trzeba potwierdzić

@RY1@i02/2012/163/i02.2012.163.18300110e.814.jpg@RY2@

Jednym z warunków otrzymywania wsparcia z FA jest bezskuteczna egzekucja alimentów, rozumiana jako sytuacja, w której w okresie ostatnich dwóch miesięcy od zobowiązanego do alimentów rodzica nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących pieniędzy.

Aby potwierdzić tę okoliczność, opiekun do wniosku musi dołączyć jeden z dwóch dokumentów. Pierwszy z nich to zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne, czyli komornika o bezskuteczności egzekucji alimentów, zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych pieniędzy.

Jednak zamiast niego rodzic może złożyć oświadczenie o bezskutecznej egzekucji. Wzory obydwu dokumentów też są określone i dostępne w ośrodku pomocy społecznej.

Podstawa prawna

Par. 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego (Dz.U. nr 123, poz. 836 z późn. zm.).

Czy dochód można podać tylko w zaświadczeniu

@RY1@i02/2012/163/i02.2012.163.18300110e.815.jpg@RY2@

Prawo do świadczeń z funduszu jest uzależnione od spełniania kryterium dochodowego, wynoszącego 725 zł na osobę w rodzinie. Pod uwagę brane są dochody osiągnięte w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, na który składa się wniosek.

Obecnie są to więc dochody z 2011 roku. W zależności od tego, jaka jest forma opodatkowania i źródło zarobków rodzica oraz pozostałych członków rodziny, musi on do wniosku dodać odpowiednie dokumenty wskazujące na ich wysokość. Należy do nich zaświadczenie z urzędu skarbowego albo oświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT).

W przypadku członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne konieczne będzie oświadczenie o jego wysokości. Ta sama forma jest wymagana, gdy rodzina ma jakieś nieopodatkowane dochody, np. alimenty lub stypendia szkolne. Rodzic powinien pamiętać, że jeżeli wybierze formę oświadczenia, obok kwoty dochodu musi w nim podać też kwoty odprowadzonego podatku i składek na ubezpieczenie społeczne.

Dodatkowo odrębny dokument (zaświadczenie lub oświadczenie) jest potrzebne do wskazania wysokości składki zdrowotnej. Z kolei w przypadku rodzin utrzymujących się z gospodarstwa rolnego do wniosku musi być dołączone zaświadczenie właściwego organu gminy, nakaz płatniczy albo oświadczenie o jego wielkości wyrażone w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni. Wszystkie wymienione wyżej druki formularzy również można otrzymać w gminie.

Podstawa prawna

Par. 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego (Dz.U. nr 123, poz. 836 z późn. zm.).

Czy potrzebne są dodatkowe dokumenty

@RY1@i02/2012/163/i02.2012.163.18300110e.816.jpg@RY2@

Otrzymywanie świadczeń z FA jest możliwe po uzyskaniu pełnoletniości przez dziecko, pod warunkiem że kontynuuje naukę w szkole lub uczelni do ukończenia 25 lat. W związku z tym uprawniony do alimentów musi do wniosku dołączyć zaświadczenie, np. szkoły policealnej lub oświadczenie potwierdzające ten fakt. Wzór tych dokumentów nie jest jednak określony w przepisach, ale niektóre gminy opracowały na swoje potrzeby takie druki.

Ponadto poza tymi podstawowymi dokumentami dotyczącymi bezskutecznej egzekucji, wysokości dochodu oraz potwierdzenia nauki, rodzic musi też dołączyć inne druki, w tym dokument potwierdzający wiek dziecka, odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem. Ponadto w zależności od swojej indywidualnej sytuacji może też być zobowiązany do dołączenia innych dokumentów.

Należy do nich m.in. orzeczenie o niepełnosprawności dziecka oraz informacja sądu o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności z powodu braku podstawy prawnej do ich podjęcia lub braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.

Podstawa prawna

Art. 15 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy wniosek musi być złożony w sierpniu

@RY1@i02/2012/163/i02.2012.163.18300110e.817.jpg@RY2@

Przepisy określają jedynie, od kiedy gminy mogą zacząć przyjmować wnioski na nowy okres świadczeniowy rozpoczynający się 1 października. Jest to możliwe od 1 sierpnia. A więc w sytuacji, gdy rodzic złoży wniosek jeszcze w tym miesiącu lub we wrześniu czy w październiku, na pewno otrzyma świadczenia za pierwszy miesiąc okresu świadczeniowego (październik).

Termin złożenia dokumentów w gminie może mieć natomiast wpływ na czas wypłaty pierwszych pieniędzy. Złożenie wniosku do końca sierpnia daje bowiem gwarancję, że świadczenie za październik będzie wypłacone do 31 dnia tego miesiąca. W przypadku wniosków, które trafią do samorządu między 1 września a 31 października, urząd będzie miał więcej czasu na wydanie decyzji w sprawie ich przyznania.

W związku z tym część rodziców może otrzymać pieniądze za pierwszy miesiąc do 30 listopada, np. łącznie za dwa miesiące. Ponadto opiekun może się strać o pomoc w każdym momencie okresu świadczeniowego, ale wtedy wsparcie zostanie mu przyznane od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z dokumentami.

Podstawa prawna

Art. 20 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy utratę dochodu trzeba udowodnić

@RY1@i02/2012/163/i02.2012.163.18300110e.818.jpg@RY2@

W przypadku gdy między rokiem kalendarzowym, z którego zliczane są dochody rodziny, a momentem składania wniosku nastąpi zmiana sytuacji dochodowej jej członków, np. na skutek uraty pracy, to aby gmina mogła uwzględnić ten fakt, musi być do wniosku dołączony dokument, np. oświadczenie zawierające datę utraty dochodu oraz jego miesięczną wysokość.

Taki druk jest też potrzebny w odwrotnej sytuacji, gdy następuje uzyskanie dochodu. Na przykład rodzic niepracujący w ubiegłym roku (a zatem nieosiągający żadnego dochodu) podjął zatrudnienie w 2012 roku. Wówczas na oświadczeniu lub zaświadczeniu pracodawcy też musi być podana wysokość dochodu.

Podstawa prawna

Par. 2 ust. 2 pkt 1 lit. k i m rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego (Dz.U. nr 123, poz. 836 z późn. zm.).

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl