Kto i na jakich zasadach otrzyma świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego

Czy egzekucja musi być nieskuteczna

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300110e.817.jpg@RY2@

Finansowane przez budżet świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego (FA) przysługują rodzicom, którzy nie otrzymują należnych im na mocy wyroku sądowego alimentów na dzieci. Przyznanie tych świadczeń jest uzależnione od spełnienia kilku warunków. Jeden z nich dotyczy bezskutecznej egzekucji, przy czym za taką uważana jest sytuacja, kiedy w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Ponadto bezskuteczna egzekucja występuje też w przypadku, gdy nie można wszcząć lub prowadzić egzekucji przeciwko dłużnikowi, który przebywa poza Polską, i brak jest podstawy prawnej do podjęcia wobec niego działań za granicą lub nie jest znany jego adres zamieszkania.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy opiekun dostanie pomoc, gdy dziecko się już nie uczy

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300110e.818.jpg@RY2@

Świadczenia z FA są związane z wiekiem dziecka i mogą być wypłacane do ukończenie przez nie 18 lat. Jednak w sytuacji, gdy po osiągnięciu pełnoletniości uprawniony do alimentów dalej się uczy w szkole lub w szkole wyższej, to wsparcie dla niego będzie w dalszym ciągu przysługiwać, ale nie dłużej niż do ukończenia 25 lat. Jeżeli więc dziecko nie podejmie lub przerwie naukę, utraci prawo do świadczeń. Od przepisów jest też jeden wyjątek umożliwiający pobieranie pieniędzy bezterminowo. Warunkiem jest posiadanie przez dziecko orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podstawa prawna

Art. 9 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy obowiązuje kryterium dochodowe

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300110e.819.jpg@RY2@

Spełnianie kryterium dochodowego to kolejny warunek, od którego zależy przyznanie pieniędzy z FA. Wynosi ono 725 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Pod uwagę brane są dochody osiągnięte przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, na który ma być przyznane wsparcie. Przy ubieganiu się o pomoc na ten zaczynający się 1 października będą to dochody z 2011 roku. Zasady ustalania jego wysokości są tu takie same jak w przypadku świadczeń rodzinnych, tzn. jest on dzielony przez liczbę miesięcy w roku, w których był uzyskiwany, oraz przez liczbę osób wchodzących w skład rodziny. Do dochodu zalicza się m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o PIT, dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu. Z kolei do członków rodziny zalicza się osobę uprawnioną, jej rodziców, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do 25 lat oraz dziecko, które skończyło tyle lat i otrzymuje świadczenia z FA lub ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i w związku z tym jest przyznane na nie świadczenie pielęgnacyjne.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 4, 5, 5a, 8, 12 i art. 9 ust. 2 i 4 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy wniosek trzeba złożyć w określonym terminie

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300110e.820.jpg@RY2@

Pomoc z FA jest przyznawana na czas trwania okresu świadczeniowego, który rozpoczyna się 1 października, a kończy 30 września następnego roku kalendarzowego. Jednak rodzice, którzy występują jako przedstawiciele ustawowi nieletnich dzieci, mogą składać wnioski o przyznanie pomocy od 1 sierpnia. Jeżeli zdecydują się to zrobić do ostatniego dnia tego miesiąca, wsparcie za pierwszy miesiąc okresu świadczeniowego będzie na pewno wypłacone w październiku. Natomiast osoby, które przyjdą z dokumentami między 1 września a 30 października, mogą otrzymać pierwsze świadczenie do końca listopada. Gminy mają bowiem wtedy więcej czasu na rozpatrzenie wniosku. Świadczenia będą wypłacone łącznie za październik i listopad. Rodzic może też złożyć wniosek w trakcie okresu świadczeniowego. Wtedy jednak wsparcie będzie mu przysługiwać od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z wszystkimi wymaganymi dokumentami.

Podstawa prawna

Art. 20 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy wysokość świadczenia jest nieograniczona

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300110e.821.jpg@RY2@

Świadczenia z FA są co do zasady wypłacane w wysokości bieżąco zasądzonych alimentów, ale przepisy określają ich górną maksymalną wysokość. Wynosi ona 500 zł miesięcznie na dziecko. Jeżeli więc rodzic ma zasądzone 650 zł, to otrzyma z gminy kwotę o 150 zł niższą. Ponadto pomoc z FA ulega podwyższeniu, ale też tylko do tej granicy w sytuacji, gdy opiekun wystąpi do sądu o zwiększenie alimentów. W analogicznym przypadku świadczenie zostanie zmniejszone, gdy alimenty zostaną obniżone.

Podstawa prawna

Art. 10 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy rodzic musi samotnie wychowywać dziecko

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300110e.822.jpg@RY2@

Przepisy ustawy nie zawierają warunku uzależniającego pobieranie świadczeń z funduszu od tego, czy rodzic samotnie wychowuje dziecko. Taki wymóg dotyczył obowiązującej przed 1 października 2008 r. zaliczki alimentacyjnej. Rodzic powinien jednak pamiętać, że w przypadku zawarcia małżeństwa dochody jego współmałżonka będą liczyły się do kryterium dochodowego. Może się więc okazać, że z powodu jego przekroczenia wsparcie nie będzie przysługiwać.

Podstawa prawna

Art. 10 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy przysługuje świadczenie po utracie dochodu

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300110e.823.jpg@RY2@

W związku z tym, że między rokiem, z którego dochody liczą się do kryterium, a momentem składania wniosku mija kilka miesięcy, przepisy przewidują specjalną procedurę, która pozwala uwzględnić zmianę sytuacji dochodowej rodziny (jeśli nastąpiła ona w tym czasie). Jeżeli więc rodzic utraci dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub w tym następnym, to gmina ustalając jego dochód, nie uwzględni tego, którego już nie otrzymuje. W przypadku gdy tak pomniejszony dochód wynosił mniej niż 725 zł, to rodzic otrzyma pomoc. Jednocześnie przepisy zawierają zamknięty katalog dochodów, które mogą być uznane za utracone. Należy do nich m.in. uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego, utrata prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie rodzic powinien pamiętać, że te same dochody zostaną potraktowane jako uzyskane i spowodują jego zwiększenie, jeżeli zmiana ta nastąpiła po roku poprzedzającym okres świadczeniowy.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt. 17, 18 i art. 9 ust. 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Czy pomoc będzie przysługiwać po ślubie dziecka

@RY1@i02/2012/153/i02.2012.153.18300110e.824.jpg@RY2@

Mimo spełnienia przez osobę uprawnioną podstawowych warunków, od których zależy przyznanie wsparcia z FA, przepisy przewidują dwie sytuacje, gdy gmina wyda decyzję odmowną. Pierwszą jest właśnie zawarcie związku małżeńskiego, a drugą umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Do tych ostatnich zalicza się m.in. dom pomocy społecznej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy oraz zakład opiekuńczo-leczniczy, o ile zapewniają nieodpłatne, pełne utrzymanie.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 6 i art. 10 ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 z późn. zm.).

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl