W jaki sposób po zmianie przepisów otrzymać becikowe

Czy trzeba podać wysokość zarobków

W styczniu pani Anna urodziła drugie dziecko i chce złożyć wniosek o becikowe. Słyszała jednak, że zmieniły się przepisy i jego przyznanie zależy teraz od wysokości dochodu. Czy musi więc dostarczyć do gminy dokumenty z kwotą zarobków swoich oraz męża?

@RY1@i02/2013/041/i02.2013.041.18300150e.817.jpg@RY2@

1922 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi kryterium dochodowe, od którego zależy przyznanie becikowego na dziecko urodzone po 1 stycznia 2013 r. Przy sprawdzaniu, czy opiekunowie spełniają ten warunek, stosowane są podobne zasady, które obowiązują przy ubieganiu się o zasiłek na dziecko. To oznacza, że pod uwagę brane są dochody osiągane przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, w którym składany jest wniosek o becikowe. Ponieważ właśnie trwający zaczął się 1 listopada 2012 r., to trzeba podać dochody z 2011 r. Zostaną one podzielone przez liczbę członków rodziny - w tym przypadku są to cztery osoby - oraz liczbę miesięcy w roku, w których były uzyskane. Jeżeli dochód okaże się niższy od wskazanej kwoty kryterium, rodzina otrzyma tysiąc złotych zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

Podstawa prawna

Art. 15b ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy wymagane jest zaświadczenie lekarskie

Czytelniczka, która jest w szóstym miesiącu ciąży, będzie chciała złożyć wniosek o becikowe. Czy po wprowadzeniu kryterium dochodowego w dalszym ciągu konieczne jest dołączenie zaświadczenia potwierdzającego objęcie opieką medyczną w trakcie ciąży?

@RY1@i02/2013/041/i02.2013.041.18300150e.818.jpg@RY2@

Oprócz uzależnienia uzyskania prawa do becikowego od wysokości dochodów nie uległy zmianie inne generalne zasady związane z jego przyznaniem. Dalej potrzebne jest zaświadczenie wystawione przez lekarza lub położną o objęciu opieką medyczną przyszłej matki nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu. Gminy wymagają też dołączenia skróconego odpisu aktu urodzenia oraz oświadczenia, że na dziecko nie zostało już pobrane becikowe przez drugiego z rodziców.

Podstawa prawna

Par. 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu ubiegania się o świadczenia rodzinne (Dz.U. poz. 3).

Czy obowiązują inne dokumenty niż przy zasiłku

Rodzice oczekują w marcu narodzin trzeciego potomka i aby pokryć część kosztów zakupu wyprawki, będą ubiegać się o becikowe. Przyszła matka jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, a ojciec ma założoną działalność gospodarczą. Czy powinni złożyć inne dokumenty dotyczące uzyskanego dochodu, niż te, które są wymagane przy ubieganiu się o zasiłek na dziecko?

@RY1@i02/2013/041/i02.2013.041.18300150e.819.jpg@RY2@

Opiekunów obowiązują te same dokumenty, które są wymagane przy składaniu ich wniosku o zasiłek rodzinny, a rodzaj jest uzależniony od sposobu opodatkowania. Wyróżnia się wśród nich zaświadczenie z urzędu skarbowego lub oświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu PIT, oświadczenie określające kwotę dochodu członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatków dochodowym od niektórych dochodów osiąganych przez osoby fizyczne. W każdym z tych trzech dokumentów muszą być wyszczególnione kwoty odprowadzonego podatku oraz składek na ubezpieczenie społeczne. Natomiast na odrębnym oświadczeniu lub zaświadczeniu (wystawionym przez ZUS lub pracodawcę) należy podać wysokość składki zdrowotnej. Z kolei w przypadku osób utrzymujących się z gospodarstwa rolnego potrzebne jest zaświadczenie lub oświadczenie o jego wielkości, wyrażone w hektarach przeliczeniowych. Ponadto rodzice powinni pamiętać o konieczności wypełnienia jeszcze jednego oświadczenia, jeżeli osoby wchodzące w skład rodziny osiągają dochody nieopodatkowane, np. stypendia socjalne przysługujące starszym dzieciom, alimenty. Druki wymaganych oświadczeń oraz zaświadczeń są określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej oraz bezpłatnie dostępne w gminie.

Podstawa prawna

Par 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu ubiegania się o świadczenia rodzinne (Dz. U. poz. 3)

Czy będzie aktualizacja dochodu

Pan Andrzej będzie starał się o becikowe na urodzonego 15 lutego br. syna. Dowiedział się, że musi złożyć zaświadczenie lub oświadczenie o wysokości zarobków osiągniętych przez niego oraz jego żonę w 2011 r. Wtedy jednak pan Andrzej był bezrobotny, a pracę znalazł dopiero pod koniec ubiegłego roku. Czy musi to uwzględnić przy składaniu wniosku o becikowe?

@RY1@i02/2013/041/i02.2013.041.18300150e.820.jpg@RY2@

Ponieważ od roku kalendarzowego, z którego dochody brane są pod uwagę, do dnia składania wniosku o becikowe może nastąpić zmiana sytuacji dochodowej członków rodziny, przepisy przewidują stosowanie specjalnej procedury pozwalającej na jej aktualizację. Obowiązuje ona również w przypadku starania się o zasiłek na dziecko. Kiedy więc po roku kalendarzowym nastąpi uzyskanie dochodu, jego kwota z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty, jest dodawana do dochodu tej osoby (o ile jest on otrzymywany w momencie składania wniosku). W związku z tym potrzebny jest dokument to potwierdzający. Natomiast gdyby nastąpiła utrata dochodu uzyskiwanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, nie będzie on w ogóle uwzględniany. Aby było to możliwe, trzeba dołączyć dokument zawierający datę utraty dochodu oraz jego wysokość. Taki sam jak przy zasiłkach jest też katalog dochodów, które na potrzeby becikowego mogą być uznane za utracone. Należy do nich m.in. utrata pracy, zasiłku dla bezrobotnych, chorobowego lub macierzyńskiego oraz przejście na urlop wychowawczy. Odwrotne sytuacje będą potraktowane jako dochód uzyskany.

Podstawa prawna

Art. 3 pkt 23 i 24 oraz 15b ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy wzór wniosku jest dowolny

Rodzice, którym urodziło się właśnie drugie dziecko będą starać się o jednorazową zapomogę z tego tytułu. Czy tak jak przy pierwszym potomku nie obowiązuje ich określony wzór formularza, który muszą wypełnić?

@RY1@i02/2013/041/i02.2013.041.18300150e.821.jpg@RY2@

Wraz z wprowadzeniem kryterium dochodowego resort pracy postanowił też określić druk, który trzeba złożyć, aby uzyskać becikowe. Zawiera go załącznik nr 15 do rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej. Do tej pory opiekunowie mogli składać wniosek według dowolnego wzoru, przy czym wielu z nich korzystało z formularzy, które na własne potrzeby opracowały samorządy.

Podstawa prawna

Par. 5 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu ubiegania się o świadczenia rodzinne (Dz.U. poz. 3).

Czy rodzic adopcyjny musi podać dochód

Małżeństwo chciałoby sprawować opiekę nad dzieckiem, które znajduje się w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Czy w sytuacji gdy po powierzeniu im przez sąd pieczy nad nieletnim będą chcieli złożyć wniosek o becikowe, będzie ich obowiązywać kryterium dochodowe?

@RY1@i02/2013/041/i02.2013.041.18300150e.822.jpg@RY2@

Obowiązek dołączenia do wniosku zaświadczeń lub oświadczeń o wysokości dochodu dotyczy nie tylko rodziców biologicznych, ale też osób, które adoptowały dziecko lub są opiekunami faktycznymi (wystąpiły do sądu o przysposobienie), pod warunkiem że nastąpiło to po 1 stycznia tego roku. Inaczej sytuacja wygląda, jeżeli dziecko ma opiekuna prawnego. Wówczas pod uwagę brane są tylko ewentualne dochody osiągane przez to dziecko.

Podstawa prawna

Art. 15b ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy potrzebne są dochód ojca lub alimenty

Pani Aneta składa wniosek o przyznanie becikowego na urodzoną miesiąc temu córkę. W akcie urodzenia wpisany jest jej ojciec, ale matka deklaruje, że nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego i nie wystąpiła o alimenty. Czy gmina może domagać się od niej dostarczenia zaświadczeń lub oświadczeń o dochodzie osiąganym przez drugiego z rodziców?

@RY1@i02/2013/041/i02.2013.041.18300150e.823.jpg@RY2@

Zgodnie ze stanowiskiem resortu pracy przy ustalaniu składu rodziny i obliczaniu dochodu na potrzeby becikowego nie ma zastosowania art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazuje on, że zasiłek rodzinny i dodatki (jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka do nich nie należy) nie przysługują, jeżeli osoba samotnie wychowująca dzieci nie ma zasądzonych alimentów od drugiego rodzica, chyba że: on nie żyje, jest nieznany lub powództwo o ustalenie od niego świadczenia alimentacyjnego zostało oddalone. Tak więc w sytuacji gdy o jednorazową zapomogę występuje osoba, która samotnie wychowuje dziecko (bez względu na ustalenie, bądź nie ojcostwa dziecka), nie wymaga się wpisania drugiego rodzica do wniosku lub zasądzenia alimentów na rzecz dziecka.

Podstawa prawna

Art. 15b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).

Czy liczy się data urodzenia dziecka

Czytelniczka urodziła 10 listopada ubiegłego roku dziecko, jednak dopiero teraz będzie ubiegać się o przyznanie becikowego. Czy będzie ona zwolniona z obowiązku przedstawienia dokumentów dotyczących wysokości dochodu członków jej rodziny?

@RY1@i02/2013/041/i02.2013.041.18300150e.824.jpg@RY2@

Znowelizowane przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidują, że kryterium dochodowe, a co z tym związane konieczność dołączania oświadczeń i zaświadczeń o wysokości zarobków dotyczy tylko tych dzieci, które urodziły się po 1 stycznia 2013 r. Dlatego też rodzice, którzy nie spieszyli się ze składaniem wniosku o becikowe, bo co do zasady mają na to czas w ciągu 12 miesięcy od przyjścia na świat potomka, są objęci wymogami, które obowiązywały przed wprowadzeniem kryterium dochodowego. Z takiego okresu przejściowego mogą też skorzystać osoby, które do końca ubiegłego roku objęły opieką prawną lub faktyczną bądź przysposobiły potomka.

Podstawa prawna

Art. 2 ustawy z 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. poz. 1255).

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl