Rodziny zastępcze skorzystają z pomocy koordynatora

Od 1 stycznia 2012 roku za wspieranie funkcjonujących i nowo powstających rodzin zastępczych będą odpowiadać nie tylko Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie (PCPR), ale też organizatorzy rodzinnej pieczy rodzinnej, zatrudniający tzw. koordynatorów. Obowiązek ich powoływania wprowadza wchodząca w tym dniu w życie ustawa z 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. O ile te pierwsze instytucje, tak jak dotychczas, będą koncentrować się na przyznawaniu rodzinom zastępczym i rodzinnym domom dziecka świadczeń pieniężnych, to zadaniem koordynatorów będzie pomaganie im w wypełnianiu powierzonej funkcji opieki nad podopiecznymi.

Studia lub szkolenie

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej określa m.in. kwalifikacje zawodowe osoby, która będzie mogła być zatrudniona w tym charakterze. Kandydat na to stanowisko powinien ukończyć studia na jednym z kierunków: pedagogika, pedagogika specjalna, socjologia, psychologia, praca socjalna lub nauki o rodzinie. Koordynator może też mieć wykształcenie wyższe, zdobyte na innych studiach, ale musi je uzupełnić studiami podyplomowymi z zakresu pedagogiki, psychologii, resocjalizacji lub nauk o rodzinie. Może też ukończyć kurs kwalifikacyjny z zakresu pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej. Ponadto w obydwu przypadkach konieczne jest roczne doświadczenie albo w pracy z dzieckiem i rodziną, albo jako rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka.

Dodatkowo koordynator musi spełniać następujące wymagania formalne:

● Nie może być pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie może też być w stosunku do niego ograniczona ani zawieszona (dotyczy to również lat poprzedzających pracę jako koordynator),

● Wypełniać obowiązek alimentacyjny,

● Nie być skazanym prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Praca na zlecenie

Koordynator będzie zatrudniany przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, czyli jednostki funkcjonującej w strukturze powiatu lub takiej, której to zadanie zostało zlecone. Może on być zatrudniony na umowę-zlecenie lub wykonywać swoje obowiązki w ramach stosunku pracy w systemie zadaniowego czasu pracy. Nie może jednak zostać nim osoba, która pracuje jako pracownik socjalny, niezależnie od tego, czy jego pracodawcą jest powiat czy inna jednostka samorządu.

Ponadto pod opieką takiego specjalisty będzie mogło znajdować się nie więcej niż 15 rodzin zastępczych lub rodzinnych domów dziecka. Jednak w pierwszym etapie obowiązywania ustawy, tj. w latach 2012-2014 obowiązek przydzielania koordynatora będzie dotyczył tylko tych form rodzinnej pieczy zastępczej, które mają krótszy niż 3 lata okres pełnienia tej funkcji w momencie wejścia w życie nowych przepisów. Natomiast rodziny z dłuższym doświadczeniem będą mogły być fakultatywnie objęte takim wsparciem. Jeżeli nie zostanie on przydzielony rodzinie, jego zadania będzie wykonywał organizator pieczy zastępczej.

Zgłaszanie do przysposobienia

Ustawa określa też, jaki będzie zakres obowiązków koordynatora. Do najważniejszych będzie należeć przygotowanie wspólnie z asystentem rodziny i rodziną zastępczą lub rodzinnym domem dziecka planu pomocy ich podopiecznym oraz pomoc w nawiązaniu wspólnego kontaktu, zwłaszcza w momencie, gdy dziecko zostanie u nich umieszczone. Ma on też zapewniać im dostęp do specjalistycznej pomocy dla dzieci, w tym psychologicznej, rehabilitacyjnej i reedukacyjnej.

Kolejnym jego zadaniem będzie udzielanie wsparcia pełnoletnim wychowankom pieczy zastępczej oraz zgłaszania do ośrodków adopcyjnych informacji o dzieciach z uregulowaną sytuacją prawną (aby można było szukać dla nich rodziców gotowych do przysposobienia). To ostatnie zadanie jest o tyle ważne, że w przypadku jego niedopełnienia koordynator będzie mógł stracić pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Ponadto raz do roku będzie on składał sprawozdanie z efektów swojej pracy organizatorowi pieczy zastępczej.

Dodatkowo taki specjalista będzie uczestniczył w dokonywanej przez organizatora ocenie sytuacji dziecka przebywającego w jednej z form rodzinnej opieki zastępczej. Jej celem ma być m.in. analiza metod pracy z dzieckiem i rodziną, modyfikowanie planu pomocy podopiecznemu, sprawdzenie jego aktualnego stanu zdrowia oraz zasadności dalszego przebywania poza rodziną biologiczną. Ma też brać udział w drugim rodzaju oceny, a mianowicie tej dotyczącej rodziców zastępczych lub prowadzących rodzinny dom dziecka.

Do końca 2014 roku opieką koordynatora będą objęte tylko te rodziny zastępcze lub domy dziecka, które na dzień 1 stycznia 2012 r. mają krótszy niż 3 lata staż w pełnieniu tej funkcji

● Jego zadaniem będzie wspieranie rodzin biologicznych niewydolnych wychowawczo

● Pod jego opieką będzie mogło znajdować się nie więcej niż 20 rodzin

● Ma być zatrudniany przez kierownika ośrodka pomocy społecznej po rozpatrzeniu wniosku pracownika socjalnego

● Będzie pomagać rodzinom zastępczym oraz rodzinnym domom dziecka

● Pod jego opieką będzie maksymalnie 15 środowisk

● Ma być zatrudniany przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej

● Obydwu funkcji nie można łączyć z zatrudnieniem jako pracownik socjalny

● Asystent i koordynator mogą być zatrudnieni na podstawie umowy-zlecenia lub w ramach stosunku pracy w systemie zadaniowego czasu pracy

Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej ma obowiązek podnosić swoje kwalifikacje poprzez udział w szkoleniach oraz samokształcenie

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Art. 77 - 79, 129 - 130, 133 oraz 233 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. nr 149, poz. 887).