Współfinansowanie pobytu w rodzinie zastępczej bez podpisywania porozumienia

Gmina, z której terenu dziecko jest umieszczane po raz pierwszy w pieczy zastępczej, jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jego pobytem poza rodziną biologiczną.

Konieczność dopłacania do kosztów utrzymania w pieczy zastępczej dotyczy tych dzieci, które zostały tam skierowane przez sąd rodzinny po 1 stycznia 2012 r., czyli wówczas, gdy zaczęła obowiązywać nowa ustawa. Zgodnie z nią gmina płaci powiatowi 10 proc. w pierwszym roku pobytu dziecka, 30 proc. w drugim oraz 50 proc. w trzecim i kolejnych latach.

Gdy dziecko trafia do jednej z rodzinnych form pieczy zastępczej (rodziny zastępcze, rodzinne domy dziecka), współfinansowane są wydatki na opiekę i wychowanie dziecka. Ich zamknięty katalog zawiera art. 192 ust. 1 ustawy i zalicza się do nich m.in.:

● świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania, jego wysokość to nie mniej niż 660 zł miesięcznie, gdy jest to spokrewniona rodzina zastępcza lub 1 tys. zł, jeśli jest to rodzina niezawodowa lub zawodowa lub rodzinny dom dziecka,

● dodatek w wysokości 200 zł na dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym bądź znacznym stopniem niepełnosprawności,

● dofinansowanie do wypoczynku dziecka,

● świadczenie na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z przyjęciem dziecka,

● świadczenie przyznane w związku z wystąpieniem zdarzenia losowego lub innego mającego wpływ na jakość świadczonej opieki.

Z kolei w sytuacji gdy dziecko decyzją sądu trafia do jednej z form instytucjonalnej pieczy zastępczej, do której zalicza się placówkę opiekuńczo-wychowawczą, regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną oraz interwencyjny ośrodek preadopcyjny, gmina współfinansuje odpowiednio 10 proc., 20 proc. lub 30 proc. średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka albo środków finansowych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego (oraz na jej bieżące funkcjonowanie).

Jak wyjaśnia Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, gdy nie ma możliwości ustalenia gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, wydatki związane z jego pobytem w pieczy ma ponosić ten samorząd, który był ostatnim miejscem jego stałego zameldowania. Jeżeli również tej kwestii nie można ustalić, obowiązek współfinansowania jest nakładany na gminę, w której znajduje się sąd orzekający o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce. Przepisy o ponoszeniu kosztów dotyczą też tych dzieci, które trafiają do pieczy w trybie interwencyjnym, pozostawionych przez rodziców bezpośrednio po urodzeniu lub gdy ich tożsamość nie jest znana.

Ponadto resort pracy stoi na stanowisku, że ustawa nie wymaga dokonywania wzajemnych rozliczeń między gminami i powiatami na podstawie porozumień. Podpisują je bowiem tylko między sobą powiaty, jeżeli dziecko mieszkające na terenie jednego jest umieszczane w pieczy, np. sąsiedniej jednostki. To oznacza, że współfinansowanie powinno być rozliczane na podstawie noty obciążeniowej wystawianej przez powiat gminie.

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 191 - 192 i 238 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. nr 149, poz. 887 z późn. zm.).