Samorząd nie może kierować do prywatnych placówek

Co do zasady przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.) przewidują dwa typy placówek dla seniorów. Pierwsze z nich to domy pomocy społecznej (DPS), które są prowadzone przez samorządy lub podmioty działające na ich zlecenie, np. organizacje pozarządowe lub kościelne. Natomiast drugi rodzaj to prywatne placówki funkcjonujące w ramach działalności gospodarczej lub statutowej, posiadające zezwolenie wojewody. Przy czym gminy mogą kierować niesamodzielne osoby tylko do DPS.

Przypomina im o tym Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), które w piśmie skierowanym do samorządów podkreśla, że przewidziana w art. 59 ust. 1 i 4 ustawy procedura kierowania mieszkańca nie dotyczy prywatnych placówek.

- Gminy dzwonią do nas z pytaniami w tej sprawie, bo wychodzą z założenia, że skoro przepisy mówią o kierowaniu do DPS, ale nie zawierają wyraźnego zakazu w przypadku prywatnych miejsc opieki, to mogą to robić. Za każdym razem informujemy, że jest to niedopuszczalne - mówi Beata Jabłońska, kierownik oddziału nadzoru i kontroli Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego.

Jednocześnie resort zwrócił się do samorządowych władz, aby przyglądały się działającym na ich terenie prywatnym placówkom, w których mogą przebywać osoby wymagające całodobowej opieki, ale istnieje podejrzenie, że mogą one funkcjonować nielegalnie, czyli bez wymaganego prawem zezwolenia wojewody.

O każdej takiej instytucji powinny informować urząd wojewódzki. Apel o interweniowanie w przypadku takich nielegalnych placówek to efekt ostatnio wykrytych rażących nieprawidłowości w zakresie warunków bytowych i opiekuńczych w placówkach w Zgierzu i Wolicy.

Jednak zdaniem dr. Adama Bodnara, rzecznika praw obywatelskich, samo monitorowanie miejsc opieki nie jest wystarczające i potrzebna jest zmiana przepisów w tym zakresie. W tej sprawie RPO skierował wystąpienie do premier Beaty Szydło, w którym proponuje m.in. rozbudowę systemu kontroli, umożliwiającego sprawdzanie wszystkich prywatnych obiektów i placówek, gdzie wykonywana jest opieka, bez względu na ich nazwę i deklarowane przeznaczenie.

Jego zdaniem należy też rozszerzyć katalog standardów świadczonych usług opiekuńczych i socjalno-bytowych, które muszą spełniać takie jednostki i nałożyć na nie wymóg zapewnienia odpowiedniego wskaźnika personelu (obecnie obowiązuje on tylko w DPS). Ponadto RPO wskazuje, że takie same postulaty zmian przedstawił wcześniej w wystąpieniu adresowanym do resortu pracy. Otrzymał wówczas odpowiedź, że resort przystąpi do prac nad zidentyfikowaniem najważniejszych do uregulowania kwestii. W opinii rzecznika prace te powinny jak najszybciej zakończyć się propozycjami konkretnych modyfikacji w ustawie.

20 tys. zł wynosi kara, jaką wojewoda nakłada na podmiot prowadzący nielegalną placówkę całodobowej opieki , która jest przeznaczona dla więcej niż 10 osób

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl