Jakich kwalifikacji wymaga się od głównego księgowego

Główny księgowy jednostki sektora finansów publicznych to jedna z najważniejszych osób w kierownictwie jednostki. Jako jedna z niewielu osób funkcyjnych (obok audytora wewnętrznego) główny księgowy ma określone prawa i obowiązki oraz formalne wymogi objęcia stanowiska (w zakresie wykształcenia, doświadczenia zawodowego itp.), w akcie prawnym rangi ustawy - w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.). Świadczy to o ogromnej wadze zagadnień będących w kompetencji głównego księgowego. Ustawa nie nakłada obowiązku spełnienia takich wymogów nawet na kierownika jednostki. Powyższe uregulowania nie są zapisane w ustawie bezzasadnie, z wykonywaniem obowiązków głównego księgowego związana jest bowiem zarówno ogromna odpowiedzialność, jak i obszar działania obejmujący funkcjonowanie praktycznie każdej komórki organizacyjnej jednostki. Nie każda osoba może zostać głównym księgowym jednostki sektora finansów publicznych. U.f.p. (art. 54 ust. 2) określa wymogi, które trzeba spełniać, ubiegając się o to stanowisko. Głównym księgowym może być osoba, która:

1) ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, chyba że odrębne ustawy uzależniają zatrudnienie w jednostce sektora finansów publicznych od posiadania obywatelstwa polskiego,

2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych,

3) nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, przeciwko wiarygodności dokumentów lub za przestępstwo skarbowe,

4) ,a znajomość języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania obowiązków głównego księgowego,

5) spełnia jeden z poniższych warunków:

a) ukończyła ekonomiczne jednolite studia magisterskie, ekonomiczne wyższe studia zawodowe, uzupełniające ekonomiczne studia magisterskie lub ekonomiczne studia podyplomowe i ma co najmniej trzyletnią praktykę w księgowości,

b) ukończyła średnią, policealną lub pomaturalną szkołę ekonomiczną i ma co najmniej sześcioletnią praktykę w księgowości,

c) jest wpisana do rejestru biegłych rewidentów na podstawie odrębnych przepisów,

d) ma certyfikat księgowy uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych albo świadectwo kwalifikacyjne uprawniające do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych wydane na podstawie odrębnych przepisów.

Tak więc w omawianym przypadku jeden z warunków na pewno został spełniony Oprócz spełnienia ustawowych wymogów, wystarczającej wiedzy i przygotowania merytorycznego, pełnienie funkcji głównego księgowego z oczywistych względów wymaga także posiadania określonych predyspozycji: odpowiedzialności, rzetelności, dokładności, odporności na stres, umiejętności analitycznego myślenia itp.

Odpowiedzialność za całość gospodarki finansowej, zgodnie z art. 53 ust. 1 u.f.p, spoczywa na kierowniku jednostki. Może on jednak powierzyć określone obowiązki w zakresie gospodarki finansowej pracownikom jednostki. Należy jednakże podkreślić, iż przyjęcie obowiązków przez te osoby powinno nastąpić w sposób protokolarny oraz być potwierdzone dokumentem w formie odrębnego imiennego upoważnienia albo wskazania w regulaminie organizacyjnym jednostki (art. 53 ust. 2). Również ustawa z 29 września 199 r. o rachunkowości (u. r.), w art. 4 ust. 5 stanowi, iż przyjęcie odpowiedzialności za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości (przez osobę inną niż kierownik jednostki) powinno być stwierdzone w formie pisemnej. Tak więc, głównym księgowym jednostki sektora finansów publicznych, zgodnie z art. 54 ust. 1 u. f.p, jest pracownik, któremu kierownik jednostki powierza obowiązki i odpowiedzialność w zakresie: prowadzenia rachunkowości jednostki, wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi, dokonywania wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym, dokonywania wstępnej kontroli kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych.

@RY1@i02/2011/013/i02.2011.013.209.004b.001.jpg@RY2@

Andrzej Waryszak, ekspert z zakresu finansów publicznych

Andrzej Waryszak

ekspert z zakresu finansów publicznych

Art. 53 i 54 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240).