Kierownik kwalifikuje składnik majątku do kategorii zbędnego lub zużytego

Zasady postępowania z rzeczowym majątkiem ruchomym określają przepisy rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu gospodarowania składnikami majątku ruchomego Dotyczy ono mienia Skarbu Państwa, a więc państwowych jednostek budżetowych.

Jednostki samorządowe obowiązane są stosować te przepisy wyłącznie wówczas, gdy posiadają także mienie Skarbu Państwa. Część rozwiązań jednak nie ma odrębnych przepisów dla jednostek samorządowych, dlatego też mogą one postępować zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 5 rozporządzenia, dotyczącymi procedury likwidacji majątku.

Jednostka powinna na bieżąco analizować stan majątku ruchomego z uwzględnieniem jego stanu technicznego oraz przydatności do dalszego użytkowania. Kierownik jednostki, w przypadku stwierdzenia w toku bieżącej działalności jednostki albo w trakcie inwentaryzacji składników majątku ruchomego, które:

wnie są wykorzystywane w realizacji zadań jednostki lub

wnie nadają się do dalszego użytku ze względu na zły stan techniczny,

wposiadają wady lub uszkodzenia, zagrażające bezpieczeństwu użytkowników lub

wcałkowicie utraciły wartość użytkową lub

wsą technicznie przestarzałe,

powołuje komisję do oceny przydatności tych składników do dalszego użytkowania lub do zakwalifikowania go do kategorii majątku zbędnego lub zużytego.

Należy pamiętać, że o zakwalifikowaniu składnika majątku ruchomego do kategorii majątku zbędnego lub zużytego oraz o sposobie jego zagospodarowania decyduje kierownik jednostki.

Przed wybraniem sposobu zagospodarowania majątku kierownik jednostki powinien określić wartość rynkową poszczególnych jego składników.

Wartość tą należy określić na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia oraz popytu na nie.

Zgodnie z rozporządzeniem państwowa jednostka budżetowa może zagospodarować majątek poprzez: sprzedaż, nieodpłatne przekazanie, darowiznę lub likwidację.

Sprzedaż

Jednostka może sprzedać składniki rzeczowe majątku ruchomego o znacznej wartości, w trybie przetargu publicznego lub publicznego zaproszenia do rokowań. Jeżeli wartość jednostkowa składnika majątku przekracza kwotę 6000 euro, sprzedaż następuje w trybie przetargu publicznego, aukcji lub publicznego zaproszenia do rokowań.

Przedmiotem przetargu albo aukcji może być jeden lub więcej składników majątku ruchomego. W ramach jednego postępowania przetargowego można przeprowadzić jedną lub więcej aukcji. [schemat 1]

Nieodpłatne przekazanie

Jednostka może przekazać nieodpłatnie na czas oznaczony z obowiązkiem zwrotu, nieoznaczony albo bez zastrzeżenia obowiązku zwrotu składniki rzeczowe majątku ruchomego.

Należy pamiętać jednak, że nieodpłatnego przekazania można dokonać na rzecz: - innej jednostki lub

- jednostki samorządu terytorialnego lub

- instytucji gospodarki budżetowej.

Wartość składnika majątku ruchomego przekazywanego nieodpłatnie określa się według wartości początkowej.

Nieodpłatne przekazanie następuje na pisemny wniosek zainteresowanego podmiotu lub organu złożony do kierownika jednostki. Dokonywane jest na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. W przypadku wykonywania zadań przez j.s.t. z zakresu administracji rządowej nieodpłatne przekazanie składników rzeczowych majątku ruchomego służących do wykonywania tych zadań może nastąpić bez wniosku, na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego.

Darowizna

Darowizny dokonuje się wyłącznie na rzecz jednostek wymienionych w par. 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu gospodarowania składnikami majątku ruchomego, tj. m.in. na rzecz: szkół i placówek oświatowych, fundacji i organizacji pożytku publicznego, jednostek prowadzących działalność kulturalną, leczniczą, naukową, badawczo-rozwojową. Trzeba pamiętać, że darowany majątek ma być wykorzystywany przez te podmioty do ich celów statutowych. Wartość składnika majątku ruchomego darowanego określa się według wartości księgowej.

Jeżeli chodzi o tryb przekazywania darowizny, stosuje się te same zasady co przy nieodpłatnym przekazaniu, tj. wniosek, protokół zdawczo-odbiorczy i odbiór składnika majątku ruchomego na koszt podmiotu, któremu jednostka darowała składnik majątku.

Likwidacja

Likwidacji zbędnych lub zużytych składników rzeczowych majątku ruchomego dokonuje się w trybie sprzedaży na surowce wtórne albo poprzez zniszczenie, w przypadku gdy ich sprzedaż na surowce wtórne nie doszła do skutku lub była bezzasadna. Składniki majątku ruchomego, które były wykorzystywane do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych przez podmioty upoważnione do wykonywania tych czynności, mogą być zniszczone bez próby sprzedaży, nieodpłatnego przekazania, darowizny lub sprzedaży na surowce wtórne. Likwidacji poprzez zniszczenie dokonuje powołana przez kierownika jednostki komisja likwidacyjna, która składa się co najmniej z 3 pracowników jednostki. Jeżeli zużyte składniki majątku ruchomego stanowią odpady w rozumieniu przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 39, poz. 251 z późn. zm.), są one unieszkodliwiane przez przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów (wskazani w ustawie z 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 264 z późn. zm.) lub posiadający zezwolenie na prowadzenie takiej działalności). Z przeprowadzonych czynności zniszczenia komisja likwidacyjna sporządza protokół. Sposób ujęcia likwidowanych środków trwałych zależy od okoliczności i przyczyn powodujących tę likwidację. [schemat 2]

Likwidacja środków trwałych może zostać spowodowana przede wszystkim:

wnaturalnymi przyczynami gospodarczymi,

wzdarzeniami trudnymi do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i niezwiązanym z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia,

wbudową środka trwałego.

Rozchód środków trwałych na skutek likwidacji księguje się w miesiącu postawienia ich w stan likwidacji na podstawie dokumentu "LT" potwierdzającego wycofanie z używania i zarazem postawienie w stan likwidacji. Dowód rozchodowy Likwidacja środka trwałego "LT" potwierdza wycofanie środka trwałego z używania i zarazem postawienia go w stan likwidacji. Dowód "LT" służy do wyksięgowania środka trwałego z ewidencji księgowej. Dowód "LT" sporządzany jest w następujących przypadkach:

wwycofania środka trwałego na skutek jego zużycia i przeznaczenia go do likwidacji,

wprzeznaczenia środka trwałego do sprzedaży,

wbudowy nowego środka trwałego,

wkradzieży lub zaginięcia środka trwałego.

Dowód "LT" sporządza powołana przez kierownika jednostki komisja likwidacyjna, która decyduje o ewentualnej sprzedaży środka trwałego. Likwidacja księgowa nie jest tożsama z likwidacją fizyczną. Istnieją sytuacje, w których środek trwały zostanie wyksięgowany z ewidencji bilansowej, a jego fizyczna likwidacja nie zostanie jeszcze przeprowadzona. Dlatego też przeznaczony do likwidacji środek trwały, pod datą postawienia go w stan likwidacji, wprowadza się do ewidencji pozabilansowej, równocześnie z wyksięgowaniem tego środka z ewidencji bilansowej na podstawie dowodu "LT".

SCHEMAT 1

Sprzedaż złomu odzyskanego ze zużytych materiałów

@RY1@i02/2013/155/i02.2013.155.00800030c.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Przyjęcie uzyskanego złomu na magazyn: strona Wn konta 310 - Materiały, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

2. Wydanie materiałów z odzysku z magazynu: strona Wn konta 761 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 310 - Materiały.

3. Sprzedaż złomu: strona Wn konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

@RY1@i02/2013/155/i02.2013.155.00800030c.102.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Sprzedaż złomu: strona Wn konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

SCHEMAT 2

Likwidacja środków trwałych

@RY1@i02/2013/155/i02.2013.155.00800030c.103.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Postawienie środka trwałego w stan likwidacji, na podstawie decyzji kierownika jednostki: strona Wn kont: 071 - Umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (część umorzona) i 800 - Fundusz jednostki (część nieumorzona), strona Ma konta 011 - Środki trwałe.

2. Ujęcie w ewidencji pozabilansowej środka trwałego do czasu jego fizycznej likwidacji: strona Wn konta - Środki trwałe w likwidacji (zapis jednostronny).

3. Likwidacja fizyczna środka trwałego i wciągnięcie na magazyn materiałów z odzysku: strona Wn konta 310 - Materiały, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne, strona Ma konta Środki trwałe w likwidacji.

Małgorzata Pelc

specjalistka w zakresie finansów publicznych

Podstawa prawna

Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 maja 2010 r. w sprawie sposobu i trybu gospodarowania składnikami rzeczowymi majątku ruchomego, w który wyposażone są jednostki budżetowe (Dz.U. nr 114, poz. 761).