Niepełnosprawni mają szansę na pracę w urzędzie

W urzędach, w których wskaźnik zatrudnionych osób niepełnosprawnych jest niższy niż 6 proc., zmienią się zasady zatrudniania. Przy naborach w pierwszej kolejności szansę na pracę będą mieli kandydaci z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Jeśli ten wskaźnik będzie już osiągnięty, kwalifikacja będzie się odbywać według dotychczasowych rozwiązań.

W służbie cywilnej pracę mogą znaleźć wszyscy kandydaci, którzy spełniają wymagania formalne określone w ustawie o służbie cywilnej i te wskazane w ogłoszeniu dyrektora generalnego.

Zanim jednak do zatrudnienia dojdzie, dyrektor urzędu musi przeprowadzić nabór na wolne stanowisko. Obecnie ma on obowiązek upowszechnić informacje o wolnych stanowiskach pracy przez umieszczenie ogłoszenia o naborze w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu, w biuletynie informacji publicznej tej jednostki oraz w biuletynie informacji publicznej w kancelarii premiera. W ogłoszeniu powinny zostać podane informacje o:

● nazwie i adresie urzędu,

● rodzaju stanowiska pracy,

● wymaganiach związanych ze stanowiskiem pracy,

● zakresem wykonywanych na tym stanowisku zadań,

● wymaganych dokumentach,

● terminie i miejscu ich składania.

Po wejściu w życie omawianej nowelizacji przepisów dotyczących preferencji w zatrudnianiu niepełnosprawnych dyrektor generalny będzie musiał także zamieścić w nim między innymi informację o warunkach pracy na danym stanowisku. Ma to pomóc osobom niepełnosprawnym ocenić, czy opisaną prace będą w stanie wykonywać. Dodatkowo w ogłoszeniu trzeba będzie podać, czy w urzędzie, który je zamieszcza, wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6 proc. Także ta informacja, jeśli znajdzie się w ogłoszeniu, będzie bardzo ważna dla osoby niepełnosprawnej. Od tego, czy ten wskaźnik jest osiągnięty, zależy stosowanie przez urząd preferencyjnych zasad zatrudniania osób niepełnosprawnych.

Trzeba pamiętać, że niepełnosprawni kandydaci, którzy chcą skorzystać z preferencji, mogą to zrobić wyłącznie, jeśli wraz ze składanymi w urzędzie dokumentami dołączą też kopię dokumentu potwierdzającego ich niepełnosprawność.

Nowelizacja ustawy o służbie cywilnej doprecyzowały też pojęcie wymagań niezbędnych i dodatkowych. Z tymi pierwszymi mamy do czynienia wtedy, gdy bez nich bezwarunkowo nie jest możliwe podjęcie pracy na danym stanowisku. Z kolei o wymaganiach dodatkowych można mówić, dopiero gdy ich posiadanie pozwala na optymalne wykonywanie zadań.

Obecnie imiona i nazwiska kandydatów, którzy spełniają wymagania formalne oraz wynik kwalifikacji, są podawane do publicznej wiadomości w zakresie objętym wymaganiami określonymi w ogłoszeniu o naborze. Po zmianach w trakcie postępowania kwalifikacyjnego specjalnie powołany zespół będzie wyłaniał nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających w największym stopniu wymagania niezbędne. Jeżeli w urzędzie w poprzednim miesiącu przed zamieszczeniem ogłoszenia wskaźnik liczby urzędników niepełnosprawnych był poniżej 6 proc. - pierwszeństwo z tej piątki w zatrudnieniu zyskają osoby z ograniczoną sprawnością. Także przy sporządzaniu protokołu z przeprowadzonego naboru trzeba wskazać do pięciu najlepszych kandydatów i uwzględnić wśród nich osobę niepełnosprawną, jeśli znalazła się w tej grupie. Nie zawsze jednak musi to być pięciu najlepszych kandydatów. Może też być ich mniej. Z przepisu wynika, że ma ich być nie więcej niż pięciu.

Podtrzymano też zasadę, że jeśli w ciągu trzech miesięcy osoba niepełnosprawna zrezygnuje z zatrudnienia, to kolejna osoba, która była wyłoniona w naborze, może zostać zatrudniona bez konieczności przeprowadzania konkursu.

Podobne rozwiązania wprowadzono wobec niepełnosprawnych kandydatów ubiegających się o wyższe stanowiska w służbie cywilnej. Jednakże w tym przypadku wyłaniane są maksymalnie dwie osoby, a nie pięć, jak w przypadku pozostałych stanowisk w służbie cywilnej. Mechanizm ten ma też zastosowanie do pracowników samorządowych. Tam jednak przy obsadzaniu stanowisk kierowniczych osoby niepełnosprawne nie korzystają z żadnych preferencji.

Ponadto dowolność w zakresie sposobu zatrudniania pozostawiono kierownikom jednostek, które działają na podstawie przepisów ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 86, poz. 953 z poźn. zm.). Wprowadzona tam zasada wskazuje jedynie, że jeśli wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych w takich urzędach jest niższy niż 6 proc., to w pierwszej kolejności powinny być stosowane preferencje dla tej grupy. Natomiast szczegółowy sposób realizowania tych zadań powinien określić kierownik urzędu. Najczęściej będzie to miało formę wytycznych lub zarządzenia.

Nowelizacja ustawy o służbie cywilnej ma wejść w życie po 60 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

● Konkurs ma być otwarty i konkurencyjny,

● ogłoszenie o wolnym stanowisku ma być zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej i na tablicy informacyjnej urzędu,

● kierownik urzędu musi podać informację o warunkach pracy na stanowisku,

● w ogłoszeniu musi być podany wskaźnik procentowy osób niepełnosprawnych zatrudnionych w urzędzie,

● termin składania dokumentów nie może być krótszy niż 10 dni,

● protokół z naboru musi zawierać m.in. uzasadnienie dokonanego wyboru,

● wynik naboru musi być udostępniony w Biuletynie i na tablicy informacyjnej urzędu przez trzy miesiące.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Art. 1 - 3 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o służbie cywilnej i niektórych innych ustaw. (oczekuje na podpis prezydenta).