Czym musi się charakteryzować dobry projekt inwestycyjny?

ekspert od funduszy unijnych w firmie Eficom

Projekt ekologiczny powinien wynikać przede wszystkim z prawidłowo zidentyfikowanych problemów ochrony środowiska w gminie. Sama identyfikacja problemu jednak nie wystarczy, ważne jest jego tzw. skwantyfikowanie, czyli wyliczenie efektów ekologicznych koniecznych do osiągnięcia. Jeśli wiemy, jaki cel środowiskowy mamy przed sobą, możemy przystąpić do budowania koncepcji projektu. Już na tym etapie pojawia się pytanie, czy można w jednym projekcie zrealizować pełny cel ekologiczny, zachowując efektywność ekonomiczną. Przy dużej skali i złożoności projektu wskazane jest sporządzenie wstępnego studium wykonalności projektu. Dalsze, pogłębione analizy dokonywane są na etapie pełnego studium wykonalności projektu. Należy zwrócić szczególną uwagę na wykonalność projektu pod względem organizacyjno-instytucjonalnym, finansowym oraz technologicznym. Bardzo istotnym kryterium jest zgodność projektu z planami zagospodarowania przestrzennego odpowiedniego szczebla.

Kwestie organizacyjno-instytucjonalne, pozornie oczywiste, są bardzo istotne dla efektywnej realizacji projektu. Powołanie odpowiedniej jednostki realizującej projekt wraz z kompetentnym zespołem i wyposażonej w transparentne i racjonalne procedury jest warunkiem koniecznym.

W większości przypadków projekty obejmują po kilka lub kilkanaście kontraktów inwestycyjnych, które skutkują wieloma procedurami zamówień publicznych. Przygotowanie dokumentacji przetargowej to proces długotrwały i wymagający nadzwyczajnej staranności, dlatego należy je rozpocząć na możliwie wczesnym etapie.

Równie istotna jest gotowość realizacyjna projektu z punktu widzenia procedur i decyzji administracyjnych, takich jak procedura oceny oddziaływania na środowisko, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, pozwolenie budowlane etc.

W procedurze oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) pojawia się etap konsultacji społecznych, który w sytuacjach szczególnie kontrowersyjnych wymaga dużo czasu. Proces konsultacji powinien zostać dokładnie i przejrzyście udokumentowany. Jeśli aplikujemy o dotację UE, możemy być pewni, że ta część dokumentacji wraz z całą procedurą OOŚ zostanie wnikliwie przeanalizowana. Ocenie podlega również stopień dysponowania gruntem pod realizację projektu. Szczególnie przy inwestycjach liniowych, do jakich należą np. sieci kanalizacyjne, możemy mieć do czynienia z bardzo liczną grupą podmiotów - zainteresowanych stron. Uzyskanie stosownych pozwoleń wymaga przeprowadzenia negocjacji z właścicielami terenu, a to zajmuje dużo czasu.

Mamy rok 2010 - blisko połowę okresu 2007 - 2013 aktualnej perspektywy finansowej Unii Europejskiej. Do dyspozycji mamy alokacje w ramach 16 regionalnych programów operacyjnych i Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (Priorytet I - projekty oczyszczalni ścieków i kanalizacji cieków oraz Priorytet II - gospodarka odpadami).

Realny harmonogram realizacji projektu to kolejny element dobrego projektu. Chęć skorzystania z okazji otrzymania unijnej dotacji i obawa, że już nie będzie takiej szansy w kolejnej perspektywie, skutkuje często bardzo napiętym harmonogramem realizacji projektu.

Zbyt wiele dużych, licznych kontraktów czy zadań do wykonania w krótkim okresie stanowi ryzyko z punktu widzenia prawidłowego zarządzania, kontraktowania usług i terminowej realizacji projektu. Równocześnie przy przygotowywaniu projektu i konstruowaniu jego budżetu należy pamiętać o obowiązku przestrzegania zasady zgodnie, z którą to zanieczyszczający płaci.

W dużym uproszczeniu oznacza to, że w pewnym stopniu skala, a tym samym koszty naszego projektu, znajdą odzwierciedlenie w przyszłych cenach usług za dostawę wody i odbiór ścieków. Ten aspekt powinien być szczególnie wnikliwie analizowany w studium wykonalności projektu.

AO