Jaki organ pełni w spółce komunalnej funkcję zgromadzenia wspólników

Rada gminy nie może nakazać wójtowi konkretnego sposobu załatwienia danej sprawy. Ma ona jedynie kompetencję do podejmowania uchwał określających kierunki działania wójta w sprawach należących do właściwości tego organu. Mogą one zawierać wytyczne, kierunki działania, wskazywać hierarchię priorytetów w zakresie realizacji celów i zadań wójta. Takie uprawnienie rady gminy wynika z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: ustawa).

WSA w Opolu w wyroku z 26 listopada 2009 r. (II SA/Op 356/2009; LexPolonica nr 2214186) podkreślił, że podjęcie czynności o charakterze wykonawczym w zakresie sposobu wykonywania funkcji zgromadzenia wspólników w jednoosobowych spółkach jednostek samorządu terytorialnego należy wyłącznie do wójta. W tym zakresie nie musi on współdziałać w sferze wewnętrznej z radą gminy, która miałaby uprzednio określić treść przyszłych czynności cywilnoprawnych. Uchwała rady gminy, która wkracza w kompetencje organu wykonawczego gminy, rażąco narusza art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Opolski sąd przypomniał także, że zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej w jednoosobowych spółkach jednostek samorządu terytorialnego funkcję zgromadzenia wspólników (walnego zgromadzenia) pełnią organy wykonawcze tych jednostek. Przepis ten stosuje się do jednoosobowych spółek jednostek samorządu terytorialnego, a więc do spółek (kapitałowych), w których jedynym wspólnikiem (udziałowcem lub akcjonariuszem) są jednostki samorządu terytorialnego.

W spółkach jednoosobowych funkcję organu spółki, jakim jest zgromadzenie wspólników w spółce z o.o. oraz walne zgromadzenie akcjonariuszy w spółce akcyjnej, pełnią jednoosobowo wspólnicy, tj. jedyny udziałowiec w spółce z o.o. oraz jedyny akcjonariusz w spółce akcyjnej (art. 156 oraz art. 303 par. 1 k.s.h.). W spółkach kapitałowych, w których jedynym wspólnikiem jest jednostka samorządu terytorialnego, funkcja zgromadzenia wspólników oraz walnego zgromadzenia akcjonariuszy nie mogłaby być wykonywana osobiście przez - będącą jedynym wspólnikiem - jednostkę samorządu terytorialnego, gdyż będąc osobą prawną, jednostka samorządowa może działać jedynie przez swoje organy lub też przez swoich przedstawicieli. W związku z tym, jak wyjaśnił opolski sąd, art. 12 ust. 4 ustawy o gospodarce komunalnej przesądził, że funkcja ta będzie każdorazowo wykonywana przez organ wykonawczy danej jednostki samorządu terytorialnego (będącej jedynym wspólnikiem w określonej spółce). Organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego jest w przypadku gminy wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 26 ust. 1 ustawy).

Leszek Jaworski

ekspert prawa administracyjnego

Art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).

Art. 12 ust. 4 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 45, poz. 236).