Najważniejsze dla gmin zmiany w regulacjach odpadowych wprowadzanych w związku z Covid-19

Nowe uprawnienia i zwolnienia

Czego dotyczy

Obowiązujące zasady

Rozwiązania z tarczy antykryzysowej 2.0.

Zakaźne odpady medyczne

• Zgodnie z ustawą o odpadach (m.in. art. 23 i rodz. 3) obowiązuje m.in. zakaz zbierania tego typu śmieci poza miejscem wytwarzania oraz zakaz odzysku. Śmieci o tym charakterze należy bezzwłocznie dostarczyć do przygotowanych w tym celu pomieszczeń, a następnie zniszczyć w spalarniach odpadów (ale nie we współspalarniach).

• Zakaźne odpady medyczne są zbierane w czerwonych, wytrzymałych workach i specjalnym transportem przekazywane do unieszkodliwienia w ciągu 24 godzin, zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia ws. postępowania z odpadami medycznymi.

• Artykuł 11a wprowadza dodatkowe regulacje i uprawniania wojewody na czas epidemii. Może on zdecydować o innym niż spalanie unieszkodliwieniu odpadów (np. przez pirolizę czy zgazowanie) oraz zlecić zadania związane z gospodarowaniem zakaźnymi odpadami medycznymi podmiotowi, który nie ma do tego uprawnień, lecz dysponuje odpowiednim sprzętem. Przy czym nie trzeba wówczas stosować się do regulacji ustawy o odpadach z zakresie transportu, zbierania czy unieszkodliwiania.

Odpady niezakaźne

• Muszą być przetwarzane w odpowiednich instalacjach lub urządzeniach działających zgodnie z wymogami środowiskowymi i nie powodujących przekroczenia odpowiednich standardów emisji. Trzeba z nimi postępować zgodnie z zasadami gospodarki odpadami, czyli m.in. w pierwszej kolejności poddawać odzyskowi lub recyklingowi.

• Instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych umieszczone są na liście marszałka województwa.

• Zgodnie z art. 11b wojewoda w razie konieczności, np. gdy zakład odpadowy ma kłopot z załogą, jest uprawniony do wydania polecenia (w drodze decyzji) o ich innym zagospodarowaniu. Może on m.in. nakazać przekazywanie niesegregowanych odpadów komunalnych do innych instalacji, niekoniecznie zapewniających odpowiednie ich przetwarzanie, składowanie lub spalanie bez wstępnych procesów przetwarzania.

Co ważne, polecenie wojewody podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Selektywna zbiórka

• Obowiązuje pięciopojemnikowy system zbierania odpadów komunalnych zgodny z rozporządzeniem ws. selektywnej zbiórki. Lokalne zasady postępowania ze śmieciami komunalnymi określają zaś regulaminy czystości i porządku w gminach.

• Jest obowiązek prowadzenia stacjonarnego punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK) w każdej gminie, wynikający z u.c.p.g.

• Zgodnie z art. 11c wojewoda może zmienić lub wyłączyć zarówno ustawowe, jak i gminne wymagania dotyczące selektywnej zbiórki. Ma też prawo – na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta – zmienić częstotliwość odbierania odpadów komunalnych oraz sposób świadczenia usług przez PSZOK-i.

Baza Danych o Odpadach

• Co do zasady od 1 stycznia 2020 r. elektroniczna ewidencja jest obowiązkowa. Przy czym do 30 czerwca 2020 r. możliwe jest jej prowadzenie w wersji papierowej w sytuacjach, gdy przekazujący odpady wystawia kartę przekazania odpadów (KPO) lub kartę przekazania odpadów komunalnych (KPOK) w formie papierowej.

• Zgodnie z nowelizacją ustawy o odpadach z 23 stycznia 2020 r. dane z tych kart powinny zostać wprowadzone do BDO do 31 lipca 2020 r.

• Artykuł 42 przesuwa do 31 grudnia 2020 r. termin na prowadzenie ewidencji w wersji papierowej. Nadal pozostaje warunek – może być w wersji papierowej, o ile w ten sam sposób przekazujący odpady wystawia KPO lub KPOK. Dane te trzeba będzie wprowadzić do BDO do 31 stycznia 2021 r.

Uwaga. Kolejne zmiany w tym zakresie zawiera tarcza antykryzysowa 3.0. W art. 26 ust. 1 likwiduje art. 236a ust. 3 ustawy o odpadach. Zgodnie z nim danych papierowych za 2020 r. w ogóle nie trzeba będzie wprowadzać do BDO.

Zmiany w sprawozdawczości

Kogo dotyczy

Obecne terminy

Proponowane przesunięcia według tarczy antykryzysowej 3.0

Firmy odpadowe

• Odbierający i zbierający odpady komunalne oraz prowadzący PSZOK-i (z wyłączeniem gmin) muszą przedstawić do 31 czerwca 2020 r. roczne sprawozdania odpadowe za 2019 r. Ze względu na kłopoty z wdrażaniem BDO termin był przesunięty ze stycznia 2020 r.

• Artykuł 7 odracza o dwa miesiące, czyli do 31 sierpnia 2020 r., składanie rocznych sprawozdań za 2019 r.

Uwaga. Po modyfikacji konstrukcja przepisu jest skomplikowana. Zmianę wprowadzono w art. 12a. ust. 1 u.c.p.g., lecz dotyczy ona art. 9n ust. 1, art. 9na ust. 1 oraz 9nb ust. 1 u.c.p.g.

Włodarze

• Do 30 kwietnia br. włodarze gmin mieli przygotować analizę stanu gospodarki odpadami komunalnymi za poprzedni rok.

• Do 31 sierpnia 2020 r. muszą przygotować roczne sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi i przekazać je marszałkowi województwa oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

• Na mocy art. 7 termin na przygotowanie analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi za 2019 r. przesunięto do 30 listopada 2020 r. Zmiana dotyczy art. 9tb ust. 1 u.c.p.g.

• Zgodnie też z art. 7 termin ma zostać przedłużony do 31 października 2020 r.

Uwaga. Zmianę wprowadzono do art. 12a ust. 1 u.c.p.g., a dotyczy ona art. 9q u.c.p.g.

Marszałkowie województw

• Muszą sporządzić i przekazać sprawozdanie ministrowi klimatu do 31 października 2020 r.

• Termin ma zostać przełożony do 31 grudnia 2020 r. (zmiana w art. 12a ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku dot. art. 9s).