Gmina poinformuje o swoim dłużniku

Urząd Miejski w Częstochowie

Obecnie są jeszcze samorządy, w których usługi publiczne typu wynajem mieszkania czy transport publiczny wypełniane są przez zakłady budżetowe. Ich uprawnienia do ściągania długów powinny być podobne do uprawnień prowadzących taką działalność spółek komunalnych. W przypadku transportu publicznego ta sprawa może mieć już wkrótce istotne znaczenie. Przepisy unijne wymagają, by już w tym roku rozdzielić funkcję organizatora transportu od przewoźnika. W części samorządów organem organizatora, a także jednostką sprzedającą bilety i ściągającą należność z tego tytułu będą zakłady budżetowe. Bez skutecznych form egzekucji ucierpieć więc by mogły finanse gminy.

Wpisanie dłużnika do ewidencji prowadzonej przez biura informacji gospodarczej jest poważną sankcją. Zdarzyć się może, że osoba, która zapomniała zapłacić mandat za jazdę bez biletu, po wpisaniu do takiej ewidencji straci szansę na uzyskanie kredytu bankowego, zakup towaru na raty czy telefonu komórkowego. Niestety, ale jest to uprawnienie konieczne i - jak pokazują doświadczenia - rozważnie używane przez spółki komunalne. Jest to przy tym narzędzie łagodniejsze niż inne dopuszczane prawem sankcje - eksmisja za zaległości czynszowe, odcinanie dostaw wody pitnej itp., a tego typu sankcję wobec niepłacących mogą już dziś stosować gminne zakłady budżetowe.

Nie jest to rzecz abstrakcyjna, że w wielu miastach przedsiębiorstwa wodociągowe, nie mogąc wyegzekwować opłat, odcinają dostawy. W kamienicach wielomieszkaniowych powoduje to rodzaj odpowiedzialności zbiorowej - za nieuczciwość nielicznych płacą wszyscy mieszkańcy. Zwiększenie uprawnień pozwoli zatem na stosowanie w takich sprawach odpowiedzialności indywidualnej.

Może pojawić się zarzut, że rozszerzenie uprawnień w egzekwowaniu długów występuje w obliczu pogarszającej się sytuacji gospodarczej. Nie ma jednak dobrych okresów na poprawianie prawa, a istnieją różne mechanizmy pomocy społecznej (dodatki mieszkaniowe, zasiłki itp.), którymi łagodzić można problemy społeczne. Przyzwolenia na niepłacenie zobowiązań nie można traktować jako formy pomocy społecznej. Jest to bowiem wspieranie nieuczciwości.

W ostatecznym rachunku za gapowicza w tramwaju płacą inni pasażerowie: w cenie biletu, w pogarszających warunkach przejazdu itd. Tak samo nie anonimowy urząd, ale sąsiedzi płacą za lokatora uchylającego się od płacenia czynszu, opłat za wywóz śmieci czy za dostawę wody. Państwo powinno tworzyć mechanizm prawny, by wspierać uczciwych i karać nieuczciwych - to jest bowiem podstawowy warunek normalności życia publicznego.