Jakie są zadania gmin związane z energetyką

Tadeusz Skoczkowski

profesor, prezes Krajowej Agencji Poszanowania Energii

Głównym czynnikiem prowadzenia lokalnej polityki energetycznej są zagadnienia ochrony środowiska, w mniejszym stopniu zwiększenie lokalnego bezpieczeństwa energetycznego.

Jakiekolwiek działanie gmin w zakresie rozwoju pozyskiwania energii z odnawialnych źródeł energii musi stanowić element szerokiego spojrzenia władz samorządowych na lokalną politykę energetyczną. Ważne jest, aby jednym z lokalnych priorytetów rozwoju było lokalne bezpieczeństwo energetyczne i racjonalne użytkowanie energii. Przestrzegałbym przed zajmowaniem się odnawialnymi źródłami energii tylko i wyłącznie dlatego, że są obecnie w modzie.

Zadania samorządów związane z polityką energetyczną to m.in. prowadzenie lokalnego zrównoważonego planowania energetycznego, wykorzystanie lokalnych zasobów energetycznych, w tym odnawialnych zasobów energetycznych, prowadzenie polityki własnościowej w sektorze energetycznym na szczeblu lokalnym, analiza barier rozwoju lokalnych systemów energetycznych i propozycja ich usuwania, modernizacja lokalnych źródeł ciepła i sieci ciepłowniczych oraz rozwój infrastruktury energetycznej na terenach wiejskich.

Dopiero umiejętne wybranie i zharmonizowanie zadań najbardziej istotnych i możliwych do realizacji w danej społeczności lokalnej doprowadzi do sukcesu.

W krajach Unii Europejskiej zachęca się samorządy do opracowywania lokalnych strategii energetycznych. Strategia taka daje szansę na zrównoważony rozwój społeczności lokalnej poprzez realizację m.in. takich celów, jak: wspieranie celów ekonomicznych i społecznych, lokalnych społeczności i przyczynia się do uczynienia regionu przyjaznym miejscem zamieszkania i pracy, a także pozwala regionowi przyczynić się do realizacji narodowej strategii energetycznej.

Strategia jest zrównoważona na poziomie regionalnym, a jej koszty są uzasadnione i akceptowalne społecznie. Tak więc jest realizowana przy akceptacji lokalnej społeczności i pod jej nadzorem. Podejście takie ma ogromne znaczenie w rozwijaniu lokalnego poczucia samorządności i gospodarności.

Nie ma rynku energii bez odbiorców, a gminy mają wiele instrumentów, które oprócz bycia biernymi odbiorcami energii pozwalają odgrywać im również rolę aktywnych graczy poprzez kształtowanie popytu, jak również uczestniczenie w przedsięwzięciach mających na celu wytwarzanie energii. Odnawialne źródła energii są tutaj klasycznym, ale niejedynym przykładem. Można podać całą listę zadań, jakie można podejmować w obszarze energii na poziomie gminnym. I tak np. można standaryzować warunki lokalnego przyłączenia do sieci elektroenergetycznej i cieplnej, ułatwiać potencjalnym inwestorom ocenę kosztów, korzyści i ryzyka ekonomicznego inwestycji, ujmować w lokalnych planach energetycznych możliwości wykorzystania źródeł rozproszonych.

Na poziomie gminy można również przeprowadzić analizę wpływu generacji rozproszonej na lokalne warunki ochrony środowiska oraz stworzyć stabilne warunki dla odbioru wytwarzanej energii, głównie ciepła, np. poprzez podpisywanie długoletnich kontraktów zakupu ciepła na potrzeby samorządu.