Opłata za gospodarowanie odpadami

Na mocy zmienionej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach od 1 stycznia 2012 r. gminy przejmą obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych. Analiza przepisów nowej ustawy w konfrontowaniu z istniejącym obecnie stanem faktycznym w obszarze gospodarki odpadami wskazuje, że gminy będą musiały sprostać wielkim wyzwaniom, jakie nakłada na nie nowa ustawa.

Przejęcie przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi pozwoli tym samym zwolnić właścicieli nieruchomości z obowiązku podpisywania umów na odbieranie odpadów komunalnych z podmiotami prowadzącymi działalność w tym zakresie.

Samorząd gminny obejmuje wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, co w praktyce oznacza, że mają obowiązek m.in.:

● zapewnić budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych;

● przeprowadzać kontrole poprawności deklarowania danych do ustalania opłaty;

● określić wzór deklaracji stanowiącej podstawę naliczania opłaty;

● składać sprawozdania do wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska;

● ustalić stawki opłat za gospodarowanie odpadami;

● ustalać termin uiszczania opłaty;

● ustalać częstotliwość uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

● ustalać tryb uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Rada gminy, w drodze uchwały, będzie podejmowała decyzje, czy odpady będą odbierane wyłącznie z gospodarstw domowych, czy również od właścicieli nieruchomości, na terenie których prowadzona jest działalność, w związku z którą powstają odpady komunalne. Ma to na celu ustanowienie jednolitych zasad finansowania odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całego kraju.

Za przejęcie powyższych obowiązków gmina będzie pobierała od właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która będzie uwzględniała koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku, w tym recyklingu, a także unieszkodliwiania odpadów zgodnie z obowiązującą hierarchią postępowania z odpadami. Gmina może również zadecydować o przejęciu obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie odbierania odpadów komunalnych wyłącznie z gospodarstw domowych, pozostawiając możliwość zawierania umów na odbieranie odpadów komunalnych między przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne a firmami prowadzącymi działalność na terenie gminy.

Właściciel nieruchomości będzie wnosił na rzecz gminy opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W zamian za opłatę gmina przejmie obowiązki właściciela nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. Stawka opłaty w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, będzie zależna od:

● liczby mieszkańców

● powierzchni lokalu mieszkalnego,

● zużycia wody.

Rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:

● liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę,

● ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych,

● koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnym,

● wytwarzanie odpadów nieregularnie, w szczególności że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.

Należy podkreślić, że stawka opłaty za odpady selektywnie zebrane i odebrane będzie niższa. Wpływy z opłat będą przeznaczone na pokrycie kosztów:

● odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych,

● tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych,

● obsługi administracyjnej systemu.

Obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określono za każdy miesiąc, w którym na terenie danej nieruchomości wytworzono odpady komunalne, a także za każdy miesiąc, w którym na terenie danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie pobierana od mieszkańców na podstawie ustalonej stawki przez gminę oraz na podstawie deklaracji składanej przez mieszkańców. W tym celu właściciel nieruchomości będzie zobowiązany złożyć wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta deklarację o wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obliczonej przy uwzględnieniu ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość, a także stawki opłaty określonej przez gminę w uchwale rady gminy, w terminie 14 dni od dnia zamieszkania pierwszego mieszkańca na terenie nieruchomości lub wytworzenia pierwszego litra odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. W przypadku wystąpienia zmiany liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość lub zadeklarowanej objętości pojemników wyrażonej w litrach odpadów wytwarzanych na tej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany w terminie 14 dni od dnia zajścia zmiany złożyć nową deklarację. Wzór deklaracji o wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości określi, w drodze uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego, rada gminy. Stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi są weryfikowane przez radę gminy corocznie.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie stanowiła dochód gminy, z którego gmina będzie finansowała koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Z opłaty tej nie będą mogły być finansowane inne koszty funkcjonowania gminy.

Z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi będą pokrywane koszty następujące koszty: odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odebranych od właścicieli nieruchomości odpadów komunalnych, a także koszty obsługi administracyjnej, a także koszty stworzenia i utrzymania przez gminę punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w szczególności: zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i akumulatorów, przeterminowanych leków, chemikaliów, w tym farb, rozpuszczalników i olejów odpadowych, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlano-remontowych, zużytych opon, odpadów zielonych, do których właściciele nieruchomości mogą bezpłatnie oddawać powyższe odpady komunalne.

W sytuacji gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych na koszt gminy podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej.

@RY1@i02/2011/237/i02.2011.237.21400020h.803.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Katarzyna Ryszard, radca prawny, doradca podatkowy Peter Nielsen & Partners Law Office

Do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się ustawę z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta