Województwo śląskie: sukces kampanii "Życie po śmieciach"

5 października w Katowicach podsumowano kampanię edukacyjną "Życie po śmieciach". Dofinansowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach przedsięwzięcie było największą tego typu w kraju akcją edukacyjno-społeczną w Polsce.

- Celem kampanii było podjęcie dyskursu publicznego na temat związany z problemem gospodarki odpadami w całym regionie. Zamiarem kampanii było również pozyskanie akceptacji społecznej dla działań proekologicznych opartych na nowych technologiach oraz rozwiązań prawnych i ustawodawczych. Celem było także zaktywizowanie społeczności lokalnych w działaniu na rzecz poprawy stanu gospodarki odpadami - mówi Gabriela Lenartowicz, prezes WFOŚiGW w Katowicach.

Celem podejmowanych działań było również zwrócenie uwagi mieszkańcom regionu na konieczność walki z dzikimi wysypiskami śmieci i uporządkowanie naszej gospodarki odpadami na wzór rozwiązań nowoczesnych, stosowanych w innych europejskich krajach.

W czasie trwania kampanii w regionalnych mediach opublikowano dziesiątki artykułów i programów dotyczących budowania świadomości i odpowiedzialności społecznej za posprzątanie naszych gmin. W trakcie dziewięciu miesięcy przeprowadzono wiele imprez związanych z akcją "Życie po śmieciach". Odbyły się happeningi uliczne na rzecz nowej ustawy śmieciowej regulującej prawo gminnych samorządów do zarządzania śmieciami, zorganizowano konkursy dla widzów i czytelników popularyzujących konieczność dbania o czysty i posprzątany region.

Jednym z najciekawszych wyników kampanii było stworzenie jedynej w Polsce internetowej mapy dzikich wysypisk. Mapa została stworzona na podstawie sygnałów zgłaszanych codziennie przez mieszkańców województwa śląskiego, po każdym zgłoszeniu uruchamiany był interwencyjny patrol reporterski. Największe ekologiczne skandale śmieciowe ujawniane były w telewizji i prasie. Serwis internetowy dotyczący dzikich wysypisk odwiedziło ok. 25 tys. osób, internauci zgłosili aż 480 problematycznych miejsc, wysyłając ponad 800 zdjęć, dziennikarze interweniowali w ponad 200 przypadkach. Na mapę wpisano aż 145 punktów na terenie województwa śląskiego.

- Kampania przyczyniła się do wyzwolenia prawdziwej społecznej mobilizacji mieszkańców regionu zainteresowanych czystymi oraz posprzątanymi ulicami i lasami bez śmieci. Nie byłoby to możliwe bez dziennikarzy, którzy włączyli się do akcji oraz wyszli poza swą zwyczajową rolę obserwatorów bieżących wydarzeń i podjęli misję uspołecznienia ekologii - podkreśla Gabriela Lenartowicz.

- To świetnie, że "Życie po śmieciach" stało się gigantyczną konsultacją społeczną dla nowoczesnej ustawy śmieciowej - ocenia Elżbieta Bieńkowska, minister rozwoju regionalnego.

Elżbieta Bieńkowska podkreśla, że bez tego rodzaju inicjatyw i szerokich akcji edukacyjnych nie sposób rozsądnie wydawać unijnych pieniędzy na poprawę jakości naszego życia. Jej zdaniem działania w województwie śląskim w sprawie edukacji społecznej wokół śmieci mogą być wzorem dla innych części kraju.

Wiceminister środowiska Bernard Błaszczyk oraz posłanka Danuta Pietraszewska zgodnie zaznaczają, że bez poparcia społecznego jakie wytworzyła kampania, niemożliwe byłoby sprawne przeprowadzenie w Sejmie prac nad nową ustawą śmieciową. Bernard Błaszczyk stwierdza, że kampania wykreowała autentycznych partnerów i liderów zmian w nowym systemie pozwalającym na posprzątanie regionu i całego kraju.

- Przyjęta ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tzw. ustawa śmieciowa) spowoduje, że więcej odpadów komunalnych będzie trafiać do wtórnego wykorzystania, a mniej na wysypiska śmieci. Nowe przepisy sprawią, że z lasów i parków znikną dzikie wysypiska. Płacąc za odbiór odpadów nikomu nie będzie się już ich opłacało pozbywać w sposób nielegalny - podkreśla Bernard Błaszczyk.

Senator Leszek Piechota, który w Senacie był sprawozdawcą nowego prawa śmieciowego przyznał, że zaskoczyła go tak duża aktywność w tej sprawie mieszkańców województwa śląskiego.

- Świetnie byłoby, aby teraz nie zmarnować okazji do rozwijania tak ważnych dziś proekologicznych postaw ludzi - podkreśla Leszek Piechota.

Rozpoczęły się już dyskusje o konieczności kontynuowania akcji "Życie po śmieciach".

Andrzej Jawłowski