150 mln euro na gospodarkę wodno-ściekową z Unii Europejskiej. Beneficjentami mogą być nie tylko gminy

Minister środowiska jako instytucja pośrednicząca dla Programu Operacyjnego (PO) Infrastruktura i Środowisko ogłosił nabór projektów dotyczących gospodarki wodno-ściekowej. Obejmują one budowę i modernizację oczyszczalni ścieków komunalnych oraz systemów kanalizacji zbiorczej. Środki w wysokości 150 mln euro (ok. 600 mln zł) mogą być przeznaczone na dwa rodzaje projektów.

Pierwszy rodzaj dotyczy przedsięwzięć realizowanych w aglomeracjach miejskich, w których liczba mieszkańców wynosi od 10 do 15 tys. Drugi przeznaczony jest dla ośrodków zamieszkanych przez ponad 15 tys. osób.

W uzasadnionych przypadkach w zakres projektu może zostać włączona budowa i modernizacja systemów zaopatrzenia w wodę oraz kanalizacji deszczowej. Całkowita wartość tego rodzaju inwestycji nie powinna przekraczać połowy kosztów, które mają być poniesione w ramach całego przedsięwzięcia.

Liczy się wskaźnik RLM

O wsparcie finansowe mogą ubiegać się zarówno same jednostki samorządu terytorialnego, ich związki, jaki i podmioty gospodarcze realizujące należące do nich zadania własne (przedsiębiorstwa komunalne, ale także firmy prywatne, którym zlecono realizację tego rodzaju samorządowych obowiązków).

Środki mają być przyznawane w trybie konkursowym (numer konkursu 11/POIiŚ/1.1/10/2013), a pochodzić będą z Funduszu Spójności w ramach priorytetu pierwszego kończącej się perspektywy unijnej. Poziom współfinansowania projektów wynosi maksymalnie 85 proc. wartości wydatków kwalifikowanych. Właściwy jego udział w budżecie przedsięwzięcia zostanie określony indywidualnie. Wartość środków, jak zaznacza resort w instrukcji wypełnienia wniosku, może się zmienić w wyniku różnic kursowych. Może także zostać zwiększona na skutek przesunięcia w trakcie konkursu.

Kryterium ludnościowe ma być weryfikowane za pomocą wskaźnika RLM (Równoważona Liczba Mieszkańców). Wielkość aglomeracji zaś będzie weryfikowana na podstawie rozporządzenia wojewody lub uchwały sejmiku województwa w sprawie wyznaczenia aglomeracji. Jeśli przed złożeniem wniosku rozpoczęto procedurę zmiany aglomeracji, to pod uwagę będzie brana docelowa wielkość obszaru, którego dotyczy inwestycja.

Przyjęty przez rząd, zaktualizowany PO Infrastruktura i Środowisko wymaga jednak jeszcze akceptacji ze strony Komisji Europejskiej (KE). Umowy o dofinansowanie z wnioskodawcami projektów, które zostaną skierowane do realizacji przez podmiot w aglomeracjach od 10 do 15 tys. RLM, będą mogły zostać zawarte po zatwierdzeniu zaktualizowanego PO przez KE.

Zgodnie z wymaganiami dyrektywy

W ramach konkursu wsparcie może uzyskać budowa lub modernizacja oczyszczalni ścieków komunalnych oraz systemów kanalizacji zbiorczej. We wniosku o dofinansowanie ważne jest opisanie struktury własnościowej przewodów kanalizacyjnych. Za wydatki kwalifikowane w zakresie budowy sieci sanitarnej lub wodociągowej może być uznana większość kosztów poniesionych w związku z budową. W przypadku braku studzienki w granicach przyłączanej nieruchomości za kwalifikowane mogą być uznane wydatki poniesione na ułożenie przewodów zlokalizowanych poza jej granicami. Ścieki zaś odprowadzane powinny być do oczyszczalni, która spełnia wymagania dyrektywy Rady 91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych.

Podczas budowy sieci wodociągowej za wydatki kwalifikowane mogą być uznane koszty poniesione na budowę przewodów zlokalizowanych poza granicami nieruchomości. Koszty ułożenia, w tym budowa studzienek, mogą być uznane za kwalifikowane, jeżeli urządzenia będą należeć do beneficjenta lub osoby przez niego upoważnionej wskazanej we wniosku oraz w umowie o dofinansowanie. W przypadku gdy przewody nie są (nie będą) własnością starającego się o dofinansowanie, możliwość ich sfinansowania w ramach wydatków kwalifikowanych będzie weryfikowana przez instytucję wdrażającą. Obiekty po wybudowaniu powinny spełniać wymagania dyrektywy 91/271/EWG (wymagania w zakresie redukcji związków biogennych w stosunku do oczyszczonych określa załącznik). Ścieki z terenów, na których prowadzona będzie budowa lub modernizacja systemów zaopatrzenia w wodę, powinny być także odprowadzane i oczyszczane zgodnie z wymogami ww. dyrektywy w sprawie ścieków komunalnych.

Pamiętaj o kodach

Zgłoszenie udziału w konkursie prócz standardowych danych (identyfikujące, adresowe, informacje na temat projektu) musi zawierać wyniki wcześniej przeprowadzonego studium wykonalności, harmonogram projektowanych prac, które mają być sfinansowane w ramach dotacji, analizę kosztów i korzyści, ocenę wpływu oddziaływania na środowisko oraz proponowany plan finansowania. Oprócz tego do wniosku powinno być dołączone uzasadnienie dla udzielenia dotacji unijnej oraz zapewnienie, iż planowane do przeprowadzenia działania nie wykraczają poza ramy polityki wspólnotowej Unii Europejskiej oraz prawa. Podstawą oceny wniosku będą "Wytyczne w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów generujących dochód" - dostępne pod adresem www.mrr.gov.pl/fundusze.

Podczas kategoryzacji działań związanych z dofinansowaniem (opisu przedsięwzięcia) należy użyć odpowiednich dla danego zadania kodów. W przypadku gdy w ramach klasyfikacji właściwych jest więcej kodów niż jeden, należy wymienić wszystkie oraz określić ich udział procentowy. Szczegółowy opis kodów znajduje się w załączniku 2 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego z kolei przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, a także w rozporządzeniu (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Gdzie składać wnioski

Dokumenty należy złożyć w instytucji pośredniczącej drugiego stopnia (IP II). Funkcję taką w stosunku do projektów o koszcie całkowitym przekraczającym 25 mln euro (100 mln zł) pełnić będzie dla konkursu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W przypadku zabiegających o dofinansowanie inwestycji o niższej wartości IP II zostały ustanowione właściwe do miejsca prowadzenia działalności wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Jeżeli wniosek zostanie złożony do niewłaściwej IP II, instytucja, do której dokument napłynął, przekaże go do właściwej IP II w ciągu dwóch dni roboczych od daty otrzymania wniosku, informując o tym wnioskodawcę. Początek terminu przeznaczonego na ocenę rozpocznie wtedy swój bieg wraz z zakończeniem naboru.

Przygotowywanie profesjonalnej aplikacji usprawnia zatrudnienie firmy doradczej. Wydatki z tym związane są niewielkie i mogą być także zaliczone do kosztów kwalifikowanych i zwrócone w ramach dotacji.

Maria Kamila Puch

dgb@infor.pl

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2013/234/i02.2013.234.088000900.802.jpg@RY2@

Malina Gapik specjalistka ds. finansowania samorządów

Przodują w prowadzeniu tego rodzaju inwestycji regiony południowe. Tylko z priorytetu dotyczącego gospodarki ściekowej w województwie małopolskim zrealizowano w zeszłym roku kilkadziesiąt przedsięwzięć. Dobrze pod tym względem radzi sobie także sąsiedni Śląsk, na terenie którego powstaje podobna liczba inwestycji ekologicznych.

Najmniej tego rodzaju przedsięwzięć prowadzonych jest z kolei w województwach, które słyną ze swoich walorów środowiskowych, więc potrzeba dbania o ekologię jest tam mniejsza niż w innych częściach kraju. W regionach podlaskim oraz kujawsko-pomorskim na przykład w pierwszej połowie zeszłego roku realizowanych było tylko po sześć projektów o łącznej wartości dofinansowania odpowiednio 148,2 oraz 121,5 mln zł.