Rady gmin czeka dużo pracy

Art. 2 ust. 3:

Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. nr 141, poz. 1492) lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Art. 2 ust. 2a, 3, 3a-3b:

2a. Jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. W takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy.

3. Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową.

3a. Wspólnota mieszkaniowa ponosi wynikające z ustawy opłaty bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części:

1) odpowiadającej stosunkowi liczby osób zamieszkujących lokal do liczby osób zamieszkujących we wszystkich lokalach - w przypadku metody ustalenia opłaty, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1;

2) odpowiadającej stosunkowi ilości zużytej wody w lokalu do ilości zużytej wody we wszystkich lokalach - w przypadku metody ustalenia opłaty, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2;

3) odpowiadającej wysokości opłaty, o której mowa w art. 6j ust. 2;

4) odpowiadającej jego udziałowi w nieruchomości wspólnej - w pozostałych przypadkach.

3b. Osoba, której służy spółdzielcze prawo do lokalu, lub osoba faktycznie zamieszkująca lokal należący do spółdzielni mieszkaniowej nie jest obowiązana do wykonywania obowiązków właściciela nieruchomości wynikających z ustawy.

Przepis wyraźnie wskazuje, że do wykonania ustawowych obowiązków właściwy jest podmiot faktycznie władający nieruchomością. Czyli może to być np. osoba wynajmująca dom jednorodzinny, a nie jej właściciel, który wyjechał na kilka lat za granicę, albo firma, której powierzono zarząd nad nieruchomością. Jeżeli nie ma pewności, kto odpowiada, najlepiej jest wskazać w pisemnej umowie podmiot, który będzie wykonywał obowiązki wynikające z ustawy. Ale nie ma takiej bezwzględnej konieczności, ustawa mówi bowiem tylko, że taka umowa może być zawarta.

Znacznie dokładniej niż do tej pory został rozpisany art. 2 ust. 3, który budził bardzo duże wątpliwości zarówno w samorządach, jak i w spółdzielniach mieszkaniowych. W niektórych gminach to spółdzielcy samodzielnie rozliczali się ze śmieci. W innych robiły to zarządy spółdzielni. Ale i tym razem ustawodawca nie ustrzegł się od błędów. Przez legislacyjną nieudolność kłopoty mogą być z nieruchomościami, na terenie których znajduje się kilka budynków.

Kłopoty będą miały też spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe przy wewnętrznych rozliczeniach, ale nie jest to tematem dzisiejszego dodatku.

Art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. a:

Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: (...) zapewniają budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami: regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (...)

Zmiana art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. a

Art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. a:

Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: (...) zapewniają budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami: regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - o ile obowiązek budowy takich instalacji wynika z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (...)

To z pozoru uściślenie przepisów. W praktyce może się to okazać sporym problemem, zwłaszcza gdy RIPOK jest daleko, a koszty deponowania odpadów są wysokie. Ale szkoda pieniędzy na instalacje, które nie będą w pełni wykorzystane.

Od 1 lipca 2018 r. zgodnie z ustawą o odpadach nie będą mogły funkcjonować instalacje zastępcze niespełniające wymagań dla RIPOK (konkretnie wynika to z nowelizacji ustawy o odpadach - Dz.U. z 2015 r. poz. 122).

Art. 3 ust. 2 pkt 6:

Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: (...) tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, w tym wskazują miejsca, w których mogą być prowadzone zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego pochodzącego z gospodarstw domowych (...)

Zmiana art. 3 ust. 2 pkt 6

Art. 3 ust. 2 pkt 6:

Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: (...) tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a (...)

Przepis dokładnie określa, jakie rodzaje odpadów muszą być przyjmowane w PSZOK. Chodzi o znacznie szerszy asortyment śmieci niż wymieniony w poprzedniej wersji ustawy. Problem może być z odróżnieniem odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne. Bo czym różni się cegła, z której zbudowano dom, od takiej, która była używana przy budowie obiektu biurowego lub np. przemysłowego?

Na podstawie art. 4a minister środowiska może określić szczegółowy sposób zbierania wybranych frakcji odpadów oraz odpady komunalne podlegające obowiązkowi selektywnego zbierania. Chodzi o: papier, metale, tworzywa sztuczne, odpady budowlane i rozbiórkowe i szkło oraz odpady biodegradowalne.

-

Dodanie art. 3 ust. 2b

Art. 3 ust. 2b:

Gmina jest obowiązana utworzyć co najmniej jeden stacjonarny punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, samodzielnie lub wspólnie z inną gminą lub gminami.

Obowiązek utworzenia PSZOK gmina miała także do tej pory. Jednak nie było mowy, że ma to być punkt stacjonarny. I jak się dobrze przyjrzymy, to nadal nie ma bezwzględnego obowiązku, by stacjonarny punkt znajdował się w każdej gminie. Bo można go utworzyć wspólnie z innymi gminami. Czyli gmina musi np. podpisać umowę z sąsiednim samorządem pozwalającą na korzystanie z PSZOK jej mieszkańcom. Ale nie ma przeszkód, by sam obiekt znajdował się poza granicami gminy.

Art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a:

Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych (...), odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych (...)

Zmiana art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a

Art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a:

Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a (...)

Wyraźnie podkreślono, że rada gminy nie musi określać w regulaminie kwestii związanych z selektywnym zbieraniem wszystkich odpadów budowlanych i rozbiórkowych, a tylko tych, które stanowią odpady komunalne. Projekty rozporządzeń, których podstawę do wydania stanowi art. 4 nie zostały dotychczas opublikowane.

-

Dodanie art. 4 ust. 2a

Art. 4 ust. 2a:

Regulamin może wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1 lit. a.

Naszym zdaniem może chodzić np. o odrębne zbieranie popiołu z pieców węglowych czy odpadów higienicznych (zużyte waciki, pampersy itp.).

Art. 6 ust. 4:

Rada gminy określając stawki opłat, o których mowa w ust. 2, stosuje niższe stawki, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Zmiana art. 6 ust. 4

Art. 6 ust. 4:

Rada gminy określając stawki opłat, o których mowa w ust. 2, stosuje wyższe stawki, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

To całkowita zmiana "śmieciowej" filozofii. O ile do tej pory podstawę stanowiły stawki za odpady niesegregowane, o tyle od 1 lutego podstawową stawkę stosuje się do odpadów segregowanych. Za niesegregowane płaci się więcej, co ma być swoistą karą za niewykonanie obowiązku segregacji.

Art. 6c:

1. Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

2. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Dodanie w art. 6c ust. 3 i 4

Art. 6c:

1. Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

2. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

3. Uchwała, o której mowa w ust. 2, może dotyczyć wszystkich właścicieli nieruchomości lub właścicieli określonych nieruchomości, w szczególności nieruchomości na których jest prowadzony określony rodzaj działalności.

4. Jeżeli jest to podyktowane koniecznością ochrony informacji niejawnych, uchwała, o której mowa w ust. 2, nie dotyczy jednostek organizacyjnych posiadających nieruchomości stanowiące teren zamknięty w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Przepis art. 6 ust. 1b zdanie drugie stosuje się.

Ustęp 3 to spore ułatwienie dla samorządów, które mogą bardziej elastycznie traktować właścicieli określonych grup nieruchomości niezamieszkałych.

Poprzednio ustawa nie przewidywała wyjątków dla terenów zamkniętych, które obecnie ujęto w ust. 4, teraz dotyczy to wyłącznie tych ustalonych przez ministra obrony narodowej. Warto jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 6 ust. 1b w takim przypadku jednostka posiadająca teren zamknięty musi samodzielnie zgodnie z regulaminem przygotowanym przez gminę i rozporządzeniami, które mają być wydane na podstawie art. 4a ustawy, pozbywać się śmieci wytworzonych na terenach zamkniętych.

Art. 6d ust. 4:

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w specyfikacji istotnych warunków zamówienia w szczególności:

1) wymogi dotyczące przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych;

2) rodzaje odpadów komunalnych odbieranych selektywnie od właścicieli nieruchomości;

3) standard sanitarny wykonywania usług oraz ochrony środowiska;

4) obowiązek prowadzenia dokumentacji związanej z działalnością objętą zamówieniem;

5) szczegółowe wymagania stawiane przedsiębiorcom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

Zmiana art. 6d ust. 4

Art. 6d ust. 4:

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w specyfikacji istotnych warunków zamówienia w szczególności:

1) wymogi dotyczące przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych;

2) rodzaje odpadów komunalnych odbieranych selektywnie od właścicieli nieruchomości;

3) standard sanitarny wykonywania usług oraz ochrony środowiska;

4) obowiązek prowadzenia dokumentacji związanej z działalnością objętą zamówieniem;

5) instalacje, w szczególności regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, do których podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, jest obowiązany przekazać odebrane odpady - w przypadku przetargu na odbieranie odpadów od właścicieli nieruchomości lub zobowiązuje do wskazania takich instalacji w ofercie - w przypadku przetargu na odbieranie i zagospodarowywanie tych odpadów; w przypadku niewielkich ilości odebranych odpadów selektywnie zbieranych niepodlegających przekazaniu do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych możliwe jest wskazanie podmiotu zbierającego te odpady;

6) szczegółowe wymagania stawiane przedsiębiorcom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

Takie sformułowanie przepisu oznacza, że ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie zasady in house, o którą zabiega część gmin mających własne zakłady i instalacje komunalne.

Najważniejsza zmiana dotyczy pkt 5. Określa on nowy wymóg, który musi się znaleźć w specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub w ofercie: instalacje, w szczególności RIPOK, do których podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany przekazać odebrane odpady. Ma to zapobiec wywożeniu śmieci "donikąd", czyli najczęściej do lasu, lub składowaniu ich przez kilka lat w niedostosowanym do tego miejscu. Może to w wielu gminach prowadzić do podwyżek cen za śmieci, bowiem wywożenie do legalnej instalacji kosztuje.

Warto zwrócić też uwagę na drobne, ale istotne usprawnienie. Jeżeli niewielkie ilości selektywnie zebranych śmieci (np. złomu) nie są przekazywane do RIPOK, to gmina może wskazać, w jakie konkretnie miejsce mają trafić.

Art. 6f:

1. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiera z przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wybranym w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1, umowę na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

Zmiana art. 6f ust. 1 i dodanie w art. 6f ust. 1a

Art. 6f:

1. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiera z przedsiębiorcą wybranym w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1, umowę na odbieranie lub odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

1a. Umowa, o której mowa w ust. 1, określa instalację lub instalacje, w tym regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, do których przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, jest obowiązany przekazać odebrane odpady. W przypadku niewielkich ilości odebranych odpadów selektywnie zbieranych niepodlegających przekazaniu do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych możliwe jest wskazanie podmiotu zbierającego te odpady.

Przepis dotyczy umów na odbieranie lub odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych, które są zawierane na podstawie rozstrzygniętego przetargu. Obowiązują te same zasady, jakie zostały określone w specyfikacji bądź ofercie (patrz wyjaśnienia do art. 6d).

-

Dodanie w art. 6i ust. 2

Art. 6i ust. 2:

W przypadku gdy w danym miesiącu na danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania - począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana.

To ważne doprecyzowanie dotychczasowych przepisów pozwalające jednoznacznie odkreślić, gdzie uiszcza opłatę osoba czy rodzina, która zmieniła miejsce zamieszkania. Brak tego przepisu powodował wiele sporów i kontrowersji.

Art. 6j ust. 3:

W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi a danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2.

Zmiana art. 6j ust. 3

Art. 6j ust. 3:

W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2.

Z przepisu wynika, że na niezamieszkałej nieruchomości trzeba będzie zadeklarować liczbę pojemników, od których zostanie naliczona opłata, bo przecież w składanej deklaracji o wysokości opłaty można mówić tylko o deklarowanej ilości. Właścicielom takich posesji może to jednak przysparzać problemów.

-

Dodanie art. 6j ust. 3a-3c i 4a

Art. 6j ust. 3a-3c i 4a:

3a. W przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2, na których są świadczone usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 196 i 822), dopuszcza się aby opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiła iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 1.

3b. W przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

3c. Ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2.

(...)

4a. W przypadku prowadzenia w części lokalu mieszkalnego obsługi biurowej działalności gospodarczej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się w ramach opłaty dotyczącej nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1.

Możliwość naliczania opłaty zależnej od ilości zużytej wody w obiektach hotelarskich wydaje się zasadna.

Dobrze również, że ustawodawca zauważył specyfikę domów letniskowych. Stawka ryczałtowa to wygodne rozwiązanie dla samorządów, chociaż przez sporą grupę letników może być przyjęte nie najlepiej. Korzystne będzie dla tych, którzy długo przebywają na działkach, np. mieszkają tam stale od wiosny do jesieni. Z kolei niekorzystne dla tych, którzy pojawiają się na letnisku kilka czy kilkanaście razy w roku.

Z kolei uproszczenie rozliczeń za odpady określone w ust. 4a z ulgą przyjmą osoby samozatrudnione czy prowadzące małe jednoosobowe bądź rodzinne firmy - będą się one rozliczały tak jak za zwykłe mieszkanie. Brak przepisów w tym zakresie powodował, że zarówno spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe, jak i samorządy traktowały takie osoby w różny sposób.

-

Dodanie w art. 6k ust. 2a

Art. 6k ust. 2a:

Rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc:

1) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 - 2 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za mieszkańca;

2) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2 - 0,7 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za m3 zużytej wody;

3) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 3 - 0,08 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za m kw. powierzchni lokalu mieszkalnego;

4) w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 2 - 5,6 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za gospodarstwo domowe.

Przyjmuje się, że przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem wynosi 1299 zł. Wynika to z art. 5 ustawy zmieniającej.

W związku z tym od 1 lutego maksymalna stawka:

- za osobę miesięcznie nie może być wyższa niż 25,98 zł;

- liczona od 1 m sześc. zużytej wody nie może przekraczać 9,09 zł miesięcznie,

- za 1 mkw. powierzchni lokalu - 1,04 zł miesięcznie;

a za gospodarstwo domowe - 72,74 zł miesięcznie.

Stawki dotyczą odpadów zbieranych selektywnie. Dotychczas ustawa nie określała górnych stawek, co zakwestionował TK.

Art. 6k ust. 3-4:

3. Rada gminy określi niższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

4. Rada gminy określając warunki opłat zgodnie z metodą, o której mowa w art. 6j ust. 1 i 2, może różnicować stawki opłat, wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1, spełniających ustalone przez nią kryteria lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat.

Zmiana art. 6k ust. 3-4 oraz dodanie w art. 6k ust. 5

Art. 6k ust. 3-5:

3. Rada gminy określi wyższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane, nie wyższe jednak niż maksymalne stawki opłat, które wynoszą odpowiednio dwukrotną wysokość maksymalnej stawki opłaty określonej w ust. 2a za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny.

4. Rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.).

5. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w pierwszym kwartale każdego roku przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem za rok poprzedni.

To jedna z fundamentalnych zmian. Teraz za odpady niesegregowane będzie się płaciło stawkę podwyższoną. Od samorządu zależy, na jaką różnicę się zdecyduje (nie ma dolnej granicy). Stawka ta nie może jednak przekraczać dwukrotności tej dla odpadów segregowanych.

Z pkt 4 wynika, że nie może być już dopłat przedmiotowych, a podmiotowe są uzależnione od wysokości dochodów, konkretnie kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Obecnie pułap to 542 zł dla osoby samotnej i 456 zł na osobę w rodzinie.

W ust. 5 znalazł się przepis, na podstawie którego prezes GUS będzie corocznie określał w pierwszym kwartale roku dochód rozporządzalny za rok poprzedni.

-

Dodanie w art. 6m ust. 1a-1d, 2a-2b

Art. 6m ust. 1a-1d, 2a-2b:

1a. Deklaracja [o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - red.] zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

1b. Rada gminy określając wzór deklaracji może wymagać podania następujących danych:

1) imię i nazwisko lub nazwę właściciela nieruchomości oraz adres miejsca zamieszkania lub siedziby;

2) adres nieruchomości;

3) dane stanowiące podstawę zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

4) numer telefonu właściciela nieruchomości;

5) adres poczty elektronicznej właściciela nieruchomości;

6) inne informacje niezbędne do wystawienia tytułu wykonawczego.

1c. W przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia mieszkaniowa może żądać od właściciela lokalu, osoby, której służy spółdzielcze prawo do lokalu lub osoby faktycznie zamieszkującej lokal podania danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

1d. Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. (...)

2a. W przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu.

2b. W przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.

Chcąc ukrócić zbieranie przez niektóre gminy nadmiernej ilości informacji, ustawodawca określił, jakie dane musi, a jakie może zawierać deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. I wydaje się, że poszedł zdecydowanie za daleko. Chodzi o inne informacje niezbędne do wystawienia tytułu wykonawczego. Radni mogą uchwalić nowy wzór deklaracji zawierający pole do wpisania pracodawcy mieszkańca z adresem, żeby z góry było wiadomo, u kogo zająć pobory. Obowiązujący formularz tytułu wykonawczego zawiera bowiem rubrykę "pracodawca zobowiązanego i jego adres". Taki zapis z pewnością nie sprzyja ochronie prywatności. Różnicuje też mieszkańców na tych, którzy mieszkają w budynkach wielolokalowych (wspólnoty, spółdzielnie) i nie muszą informować urzędników o tym, gdzie pracują, i na mieszkańców domów jednorodzinnych, którzy takimi danymi będą się musieli dzielić z urzędem. Dlatego radzimy ostrożność przy podejmowaniu uchwał zawierających takie wrażliwe dane, bo mogą być one zaskarżane.

Wspólnota czy spółdzielnia mogą bowiem żądać jedynie danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty.

Kolejne przepisy pozwalają na nieskładanie nowej deklaracji, gdy zmienia się stawka opłaty. Dotychczas taka zmiana pociągała za sobą konieczność składania nowej deklaracji, co było niewygodne zarówno dla gminy, jak i jej mieszkańców.

Teraz to gmina zawiadamia o wysokości nowej opłaty, a obowiązkiem mieszkańców jest jej uiszczanie w odpowiedniej kwocie.

Art. 6q:

W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

Zmiana art. 6q

Art. 6q:

1. W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

2. Kwota opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie podlega zaokrągleniu.

3. W przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona.

Ważne dopowiedzenie dotyczy związku międzygminnego. Uprawnienia organów podatkowych mogą przysługiwać też zarządowi związku międzygminnego.

Rozwiązano też inną ustawową zagadkę - zapisano, że kwota opłaty nie podlega zaokrągleniu.

Wyraźnie też zapisano, że nawet w razie złożenia korekty deklaracji nadpłaty nie można żądać wstecz (za wcześniejsze miesiące).

Art. 6r ust. 2:

Z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty:

1) odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;

2) tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych;

3) obsługi administracyjnej tego systemu.

Zmiana art. 6r ust. 2

Art. 6r ust. 2:

Z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty:

1) odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;

2) tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych;

3) obsługi administracyjnej tego systemu;

4) edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi.

Za koszt funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi uznano także edukację ekologiczną w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi.

-

Art. 6r ust. 2b-2d, 3a-3d:

2b. Z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina może pokryć koszty usunięcia odpadów komunalnych z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania i magazynowania w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

2c. Środki pochodzące z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które nie zostały wykorzystane w poprzednim roku budżetowym, mogą być wykorzystane także na wyposażenie, zgodnie z regulaminem, nieruchomości przeznaczonych do celów publicznych w pojemniki przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, ich opróżnianie oraz utrzymywanie w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowych i technicznym.

2d. W zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób.(...)

3a. W uchwale, o której mowa w ust. 3, dopuszcza się ograniczenie ilości odpadów zielonych, zużytych opon, odpadów wielkogabarytowych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne odbieranych lub przyjmowanych przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

3b. Dopuszcza się zróżnicowanie częstotliwości odbierania odpadów w szczególności w zależności od ilości wytwarzanych odpadów i ich rodzajów, z tym że w okresie od kwietnia do października częstotliwość odbierania zmieszanych odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne nie może być rzadsza niż raz na tydzień z budynków wielolokalowych i nie rzadsza niż raz na dwa tygodnie z zabudowy jednorodzinnej; w przypadku gmin wiejskich oraz części wiejskiej gmin miejsko-wiejskich częstotliwość odbierania zmieszanych odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne może być rzadsza.

3c. Projekt uchwały, o której mowa w ust. 3, podlega zaopiniowaniu przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w zakresie częstotliwości odbierania odpadów komunalnych.

3d. Uchwała, o której mowa w ust. 3, określa także tryb i sposób zgłaszania przez właścicieli nieruchomości przypadków niewłaściwego świadczenia usług przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości lub przez prowadzącego punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Gminy zabiegały, by z opłat za śmieci można było pokryć koszty usunięcia odpadów komunalnych z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania i magazynowania, i ustawodawca wyraził na to zgodę, podobnie jak na wykorzystanie nadwyżki z poprzedniego roku na wyposażenie w śmietniki miejsc publicznych i ich opróżnianie.

Ustawa określa też, do jakich usług w zamian za opłatę mają prawo mieszkańcy. Z ust. 2d wynika, że gmina nie musi odbierać wszystkich śmieci wprost od mieszkańców. Niektóre mogą sami odwozić i nieodpłatnie przekazywać do PSZOK.

Ale przepis pozwala też na ograniczenie ilości śmieci przyjmowanych od mieszkańców nieodpłatnie przez PSZOK-i. Czy znowu trafią do lasu?

Przepisy pozwalają też na zróżnicowanie częstotliwości odbierania śmieci zależnie od miejsca, w którym są odbierane.

I jeszcze jedno: uchwała określająca szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług musi być zaopiniowana przez powiatowego inspektora sanitarnego, jeśli chodzi o częstotliwość odbierania śmieci z posesji.

Nowością jest również konieczność zawarcia w uchwale sposobu zgłaszania nieprawidłowości.