Kto może założyć zaufany profil

Nowa forma identyfikowania nadawcy przesyłającego dokumenty w sieci została nazwana zaufanym profilem. Można go założyć na prowadzonym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ePUAP-ie. Zaufany profil jest bezpłatną i nieskomplikowaną alternatywą dla kwalifikowanych podpisów, których jednorazowy koszt zakupu wynosi około 200 zł. Ten nowy rodzaj weryfikacji danych osoby się nim posługującej wprowadza nowelizacja ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. nr 64, poz. 565 z późn. zm.). Po wejściu w życie nowych przepisów, czyli 17 czerwca tego roku, posługując się profilem zaufanym, będzie można załatwić większość spraw administracyjnych, nie wychodząc z domu.

O profil zaufany mogą się ubiegać osoby fizyczne posiadające konto na ePUAP-ie bądź korzystające z ważnego bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą kwalifikowanego certyfikatu. Prawo do założenia takiego profilu mają także cudzoziemcy, którzy mają nadany numer PESEL. Wniosek o potwierdzenie zaufanego profilu można złożyć osobiście w wybranym przez siebie punkcie potwierdzającym tożsamość. Na przykład ZUS na początek planuje uruchomienie pięciu takich punktów. Zapowiada jednak, że ich liczba będzie systematycznie rosła. Lista punktów będzie dostępna na stronie internetowej ZUS.

Zaufany profil można założyć na dwa sposoby. Można to zrobić osobiście, składając wniosek o potwierdzenie profilu zaufanego ePUAP bezpośrednio w punkcie, bez wcześniejszego zakładania konta na ePUAP-ie. W takim przypadku upoważniony pracownik wypełni i złoży za zainteresowanego wniosek o utworzenie takiego profilu. Drugim rozwiązaniem jest samodzielne złożenie wniosku w postaci elektronicznej na ePUAP-ie. W takim przypadku osoba zakładająca konto nie musi określać, w którym punkcie będzie potwierdzać zaufany profil. Należy podkreślić, iż w obu przypadkach przy wyborze punktu nie ma znaczenia miejsce zamieszkania osoby.

Warto wiedzieć, że jeżeli wniosek złożony w postaci elektronicznej zostanie złożony na ePUAP-ie, to punkt potwierdzający przygotuje taki wniosek w formie papierowej w momencie przyjścia osoby wnioskującej. Podstawą do jego wytworzenia będzie identyfikator użytkownika (login) bądź zestaw danych obejmujących: imię, nazwisko, numer PESEL. W każdym przypadku punkt potwierdzający przed nadaniem profilu obowiązany jest stwierdzić tożsamość osoby wnioskującej na podstawie dowodu osobistego albo paszportu. Porównaniu podlegają dane z wniosku z danymi profilu użytkownika oraz zbiorem danych PESEL, a także identyfikator użytkownika ePUAP (login).

Następnie po pozytywnej weryfikacji danych punkt potwierdzający nadaje profil zaufany ePUAP i odnotowuje to we wniosku. Obowiązkowa wizyta w punkcie potwierdzającym oraz weryfikacja danych mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa i pewności w procesie identyfikacji oraz poufności kluczowych czynności. Prawo do potwierdzenia tego profilu ma m.in. ZUS, wojewodowie, naczelnicy urzędów skarbowych oraz konsulowie. Jednak w tym ostatnim przypadku z takiej możliwości będzie można skorzystać dopiero od 1 stycznia 2011 r. Opóźnienie to związane jest z problemami z uzyskaniem dostępu do internetu przez niektóre urzędy konsularne na świecie.

W zaufanym profilu zawarte będą następujące dane: imię, nazwisko, numer PESEL, identyfikator użytkownika ePUAP (login), adres poczty elektronicznej, czas jego potwierdzenia; identyfikator polityki autoryzacji oraz parametr polityki autoryzacji. Niezwykle ważną sprawą jest okres ważności takiego profilu. Wynosi on trzy lata. Okres ten może być przedłużany. Wprowadzenie ograniczonego okresu jego ważności pozwala na uniknięcie utrzymywania nieużywanych profili, co w konsekwencji zmniejsza ryzyko nadużyć, a także obciążenie systemu.

Osoby zakładające darmowy zaufany profil na ePUAP-ie, korzystające z ważnego bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą kwalifikowanego certyfikatu nie będą musiały osobiście potwierdzać profilu w punkcie. W tym przypadku będzie możliwe skorzystanie z opcji samozaufania, która polega na podpisaniu wniosku i profilu zaufanego ePUAP bezpiecznym e-podpisem. Wynika to z faktu, iż osoba dysponująca bezpiecznym podpisem elektronicznym już przechodziła procedurę uwierzytelnienia przed podmiotem świadczącym usługi certyfikacji. Bezpieczny certyfikat kwalifikowany musi zawierać: imię, nazwisko i numer PESEL, które są sprawdzane ze zbiorem danych PESEL.

W niektórych przypadkach urząd nie będzie mógł nadać zaufanego profilu. Sytuacja taka będzie miała miejsce, gdy osoba wnioskująca złoży w punkcie potwierdzającym nieważny dowód osobisty albo paszport. Zainteresowany nie otrzyma profilu także w sytuacji, kiedy nie można stwierdzić jego tożsamości lub gdy osoba wnioskująca przedłoży niekompletny wniosek. Przy czym fakt nienadania profilu zostanie odnotowany przez ePUAP wraz z podaniem jego przyczyn.

Ubiegając się o zaufany profil trzeba także pamiętać, że w niektórych przypadkach profil ten traci swoją ważność. Dzieje się tak w przypadku potwierdzenia zaufanego profilu na podstawie nieprawdziwych lub nieaktualnych danych, usunięcia profilu użytkownika lub zmiany danych w nim zawartych.

Należy jednak podkreślić, iż chcąc unieważnić swój profil, zainteresowany musi się osobiście zgłosić do wybranego punktu potwierdzającego. Nie ma przy tym obowiązku składania takiego wniosku w punkcie jego założenia. Z takiej możliwości może skorzystać m.in. osoba wyjeżdżająca za granicę, gdzie nie ma dostępu do internetu.

Obowiązek składania wniosków o założenie zaufanego profilu powoduje konieczność ich archiwizowania. Punkty potwierdzające będą musiały je przechowywać lub archiwizować w postaci papierowej. W tym przypadku powinien obowiązywać 20-letni okres przechowywania oraz archiwizowania dokumentów i danych od chwili ich powstania. Dodatkowo punkty kontaktowe będą mieć obowiązek informowania o adresie i pełnej nazwie miejsca przetwarzania dokumentów i danych.

Osoba występująca o potwierdzenie zaufanego profilu musi w ciągu 14 dni osobiście zgłosić się do punktu potwierdzającego tożsamość

Zaufany profil jest bezpłatną i nieskomplikowaną alternatywą dla kwalifikowanych podpisów, których jednorazowy koszt zakupu wynosi około 200 zł

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Ustawa z 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. nr 40, poz. 230).