Gminy pracują na archaicznym systemie, hakerzy to wiedzą

Od dziś Microsoft przestaje wspierać system operacyjny Windows XP. To oznacza brak wsparcia technicznego oraz aktualizacji, które poprawiały bezpieczeństwo w razie wykrycia luk w systemie. Dlatego urzędy samorządowe staną się łatwiejszym celem dla hakerów, przynajmniej do czasu przesiadki na nowsze systemy. A to prędko nie nastąpi. Jak wynika z sondy DGP w 12 największych miastach, wysłużony system XP wciąż jest tam używany.

W Lublinie system ten jest zainstalowany na 60 proc. komputerów, w Gdańsku - 66 proc., w Białymstoku - 40 proc., w Warszawie - 30 proc., w Opolu - 54 proc., a w Gorzowie Wielkopolskim - 70 proc.

Komputery ze starym Windowsem wykorzystywane są w codziennej pracy urzędów, np. do pracy w pakietach biurowych czy korzystania z elektronicznego obiegu dokumentów. Wprawni hakerzy mogą od dziś próbować uzyskać dostęp do wrażliwych danych i sabotować pracę urzędów.

Praktycznie każdy samorząd doświadczył już tego typu ataków. - Jest ich dużo, po kilka w ciągu każdego tygodnia - przyznaje Maciej Chłodnicki, rzecznik prezydenta Rzeszowa. Ataki generowane są zwykle automatycznie przez oprogramowanie uruchamiane na komputerach znajdujących się w Rosji, Chinach i USA. - Obok zautomatyzowanych ataków jest jeszcze kilkanaście w ciągu roku przygotowywanych przez osoby fizyczne (hakerów). Najczęściej skierowane są na system poczty elektronicznej z wielu serwerów poprzez wysyłanie dużej ilości spamu z fałszywych adresów e-mailowych. Do momentu namierzenia źródła ataku odbieranie i wysyłanie poczty z serwerów urzędu jest bardzo powolne - tłumaczy Chłodnicki.

Część miast zapewnia, że jest dobrze zabezpieczona. - Analizowaliśmy zagrożenia, jakie mogą się pojawić w związku z zakończeniem wsparcia dla Windows XP. Dzięki posiadanej ochronie brzegowej i antywirusowej oraz aktywnej analizie zdarzeń, poziom ryzyka uznaliśmy za akceptowalny - mówi Michał Piotrowski z urzędu miejskiego w Gdańsku.

Niektóre urzędy tłumaczą, że część komputerów nie jest nawet podłączona do internetu, w związku z czym zagrożenie jest małe. No i ważniejsze od systemu operacyjnego jest kontrolowanie informacji napływających z zewnątrz do urzędu. - Aktualizacje systemu Windows XP nie powinny i nie są podstawowym zabezpieczeniem stanowisk komputerowych, gdyż czas od wykrycia luki w systemie do powstania aktualizacji jest zbyt długi - odpisał nam urząd w Toruniu.

Jednak zdaniem analityków Windows XP nie powinien być już używany w urzędach. - W nowoczesnych systemach operacyjnych, takich jak Windows 7, każdy pracownik ma swój własny, indywidualny identyfikator. W Windows XP dość łatwo ominąć to zabezpieczenie. Wówczas np. inny urzędnik albo osoba z zewnątrz może się podszyć pod konkretnego pracownika - tłumaczy Przemysław Krejza z Instytutu Informatyki Śledczej.

Na dłuższą metę nikt nie chce podejmować ryzyka, dlatego niemal wszystkie miasta, które przepytaliśmy, planują wymianę sprzętu wraz z systemem operacyjnym na nowy lub przynajmniej zakup nowszej wersji systemu. Ale nie nastąpi to od razu. - Ze względu na bardzo wysoki koszt nie jest możliwa jednorazowa wymiana wszystkich komputerów - przyznaje Alina Pawlicka-Mamczura, rzecznik prezydenta Opola.

Gdańsk w tym roku planuje wymianę ok. 200 z 800 stacji pracujących na Windows XP. Warszawa zakłada, że do końca tego roku całkiem pozbędzie się Windowsa XP.

23-proc. udział w ruchu WWW mają w Polsce komputery z Windows XP - wynika z badań gemiusTraffic

400 mln egzemplarzy Windowsa XP sprzedała firma Microsoft

Tomasz Żółciak

tomasz.zolciak@infor.pl