Oskar za ochronę dziedzictwa

To właśnie za ten wyjątkowy wkład w konserwację, ochronę i promocję zabytków oraz w dziedzictwo kulturowe samorząd województwa kujawsko-pomorskiego, jako jedyny w Polsce otrzymał wyróżnienie specjalne w kolejnej edycji prestiżowego konkursu Unii Europejskiej "Europa Nostra Awards". Nagroda ta (European Union Prize for Cultural Heritage /Europa Nostra Awards) jest najważniejszym wyróżnieniem przyznawanym organizacjom, instytucjom, samorządom oraz osobom fizycznym, które w sposób szczególny przyczyniają się do opieki nad zabytkami oraz dziedzictwem kulturowym o znaczeniu europejskim. Od 2002 roku konkurs organizuje federacja Europa Nostra zrzeszająca 250 instytucji członkowskich, 150 instytucji stowarzyszonych oraz 1500 osób z całej Europy.

Jurorzy docenili prace objęte między innymi dwuletnim projektem ,,Dziedzictwo kulturowe Województwa Kujawsko-Pomorskiego - wsparcie opieki nad zabytkami w latach 2013-2014", dzięki któremu na realizację 99 przedsięwzięć obejmujących prace konserwatorskie i remontowe w zabytkowych obiektach, przeznaczono ponad 13,5 mln zł. Były one współfinansowane z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 oraz ze środków budżetu województwa. Prace objęły między innymi konserwacje, restauracje i rekonstrukcje ołtarzy, organów oraz rzeźb, remonty i modernizacje dachów, rekonstrukcje ubytków murów i ścian, czyszczenie elewacji budynków. W większości dotyczyło to zabytkowych obiektów sakralnych - kościołów, klasztorów i ich wyposażenia.

Wśród tych przedsięwzięć kilka zasługuje na szczególną uwagę. Na pierwszym miejscu należy wymienić remont elewacji wzniesionego w stylu gotyckim w drugiej połowie XIV w. lub w pierwszej połowie XV w. kościoła parafialnego p.w. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Strzygach. Świątynia murowana z kamienia polnego i cegły na zaprawie wapiennej została w 1620 r. gruntownie przebudowana w duchu późnego renesansu i odznacza się także bogatym wystrojem wewnętrznym.

Kolejne prace konserwatorskie - dezynfekcja i dezynsekcja drewna, prace stolarskie i snycerskie, dotyczyły ołtarza głównego w kościele p.w. Wniebowzięcia NMP w Toruniu. Ołtarz ten składa się z siedmiu złoconych kolumn o gładkich trzonach, z korynckimi kapitelami, ustawionymi na rzucie tworzącym literę "M". Na nich spoczywa ogromna zwieńczona kulą z krzyżem korona, na którą wskazują cztery anioły trzymające kartusze ze słowami Pozdrowienia Anielskiego. Koronę z belkowaniem łączą na wzór taśm kwietne girlandy. Same kolumny wsparte są na wysokich dwukondygnacyjnych cokołach z dekoracją akantową w płycinach. Na kapitelach opierają się krótkie odcinki przerywanego belkowania z dekoracją akantową, tworzącą imposty połączone girlandami.

Prace konserwatorskie i restauratorskie przeprowadzono także na obiektach cerkiewnych z Parafii Prawosławnej p.w. św. Mikołaja w Toruniu. Oczyszczenia i odnowy wymagały: kiot z ikoną Matki Bożej Włodzimierskiej, tryptyk ze św. Mikołajem, św. Włodzimierzem I Wielkim i św. Jerzym (k. XIX w.), ikona Zaśnięcia Bogurodzicy, ikona ze św. Teodozjuszem Czernihowskim z przełomu XIX/XX w., ikona Bóg Ojciec z pocz. XX w. i krzyż procesyjny z podstawą z XIX w.

Konserwacji i restauracji poddano także monochromie, polichromie, złocenia i snycerkę prospektu organowego z kościoła przyklasztornego śś. Janów w Chełmnie należącego do Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a’Paulo Prowincji Chełmińsko-Poznańskiej. Ten dwupoziomowy prospekt organowy, składa się z pięciodzielnej szafy i trójdzielnego pozytywu z parapetem chóru muzycznego. Parapet chóru jest pięcioboczny, a pośrodku każdego boku, w medalionach, znajdują się malowane przedstawienia śś. Placyda, Stanisława Kostki, Maura i Bernarda. Każda z części dekorowana jest ornamentem okuciowym i wicią kwiatową. Poszczególne boki oddzielone są od siebie hermowymi jońskimi pilastrami na lwich łbach.

Gruntownej konserwacji poddano także powierzchnię elewacji średniowiecznego (z przełomu XIII/XIV w.), orientowanego, jednonawowego kościoła Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Michała Archanioła w Grzybnie. Ściany kościoła zbudowane są z kamienia polnego łączonego zaprawą wapienną, natomiast powierzchnia muru wyrównana jest gruzem z okrzeskami.

Kolejne przeprowadzone prace dotyczyły m.in.:

n Remontu konserwatorskiego, zbudowanego w latach 1873-1876 na miejscu poprzednich świątyń, neogotyckiego kościoła parafialnego p.w. Św. Jana Chrzciciela w Grucznie. Kościół należy do najstarszych na Pomorzu, w dokumentach datowany jest na XII w.

n Konserwacji elewacji wschodniej z prezbiterium, zbudowanego na przełomie XIII i XIV w. kościoła Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Katarzyny i św. Małgorzaty w Wielkiej Łące.

n Wyniszczenia organizmów żywych w drewnianych elementach i zabezpieczenia przed zniszczeniami biologicznymi wybudowanego w 1736 r. drewnianego kościoła parafialnego p.w. św. Barbary w Świętem.

n Remontu dachu zabytkowego, wzniesionego w 1848 r. wolnostojącego budynku plebanii w stylu dworskim w Nieszawie. Budynek jest własnością Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Jadwigi Śląskiej w Nieszawie.

n Remontu elewacji zewnętrznej powstałego w latach 1463-1467 zespołu klasztornego oo. Franciszkanów p.w. Znalezienia Krzyża Świętego w Nieszawie, będącego siedzibą Fundacji im. Krzywdów i Bieńków.

n Remontu powstałego na przełomie XIII/XIV w. kamienno-ceglanego gotyckiego kościoła p. w. św. Ap. Piotra i Pawła w Dębowej Łące.

n Remontu dachu wybudowanego w 1881 r. neogotyckiego kościoła p.w. Świętej Trójcy w Pęchowie.

n Remontu i konserwacji pochodzącego z 1773 r. drewnianego kościoła p.w. św. Hieronima w miejscowości Czamaninek, będącego kościołem filialnym Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Miłosierdzia Bożego w Topólce.

n Konserwacji elewacji, wybudowanego w drugiej poł. XIX w. w stylu neogotyckim, kościoła parafialnego p.w. śś Apostołów Piotra i Pawła w Ciechocinku. Wyposażenie i wystrój wewnętrzny - ołtarz, ambonę, organy, witraże i polichromie - kościół otrzymał na początku XX w.

n Wymiany podłóg, boazerii pod chórem oraz naprawy ściany zrębowej wewnątrz wzniesionego ok. 1339 r. i odbudowanego w 1639 r. przez ks. Wawrzyńca Karaskiewicza wikariusza izbickiego drewnianego kościoła Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Wniebowzięcia NMP w Izbicy Kujawskiej.

n Remontu i konserwacji więźby dachowej z wymianą pokrycia dachu w powstałym pod koniec XIX w. zborze ewangelickim, przekazanym po 1945 r. Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Miłosierdzia Bożego w Bydgoszczy.

n Konserwacji Łuku Tęczowego w powstałym w XII w. gotyckim kościele Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Golubiu.

n Prac konserwatorskich instrumentu organowego w zbudowanym w 1793 r. w stylu klasycystycznym kościele p.w. św. Michała Archanioła w Czarnem. Kościół ten to cenny przykład sakralnego budownictwa drewnianego na Ziemi Dobrzyńskiej.

n Prac konserwatorskich gzymsu wieńczącego ściany wewnętrzne, wzniesionego w 1862 r. jako kaplica grobowa rodziny Potulickich, murowanego, neoklasycystycznego kościoła p.w. Zwiastowania NMP w Potulicach.

n Remontu i konserwacji zabytkowych, 30-głosowych organów piszczałkowych, zbudowanych w 1878 r. w kościele Katedralnej Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Apostoła w Toruniu.

n Konserwacji wykonanych w latach 1758-1767 rokokowych chrzcielnicy i ambony o wyjątkowej wartości artystycznej i historycznej z kościoła p.w. św. Wojciecha w Sadkach.

n Prac konserwatorskich i restauratorskich przy ołtarzu bocznym św. Rocha z kościoła farnego p.w. Wniebowzięcia NMP w Chełmnie.

n Prac konserwatorsko-restauratorskich zabytkowego wyposażenia kościoła parafialnego p.w. Świętej Trójcy w Rypinie - ambony, ołtarza bocznego p.w. Serca Jezusowego, ołtarza bocznego p.w. św. Antoniego, ołtarza bocznego z kaplicy św. Krzyża oraz obrazów z ołtarza głównego.

n Prac konserwatorskich w zbudowanym w XIV w. gotyckim kościele Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Mikołaja w Radominie.

n Konserwacji powstałego w XVIII w. w stylu barokowym przyfilarowego ołtarza bocznego p.w. Matki Bożej Różańcowej z kościoła p.w. Świętej Trójcy w Chełmży.

n Remontu i konserwacji zbudowanych w 1897 r. 25-głosowych organów w Kościele Ewangelicko-Augsburskim p.w. Zbawiciela w Bydgoszczy.

n Wymiany pokrycia dachowego, orynnowania, obróbek blacharskich na budynku murowanego, neogotyckiego i wzniesionego w 1909 r. kościoła p.w. św. Marcina Biskupa w Świekatowie. Kościół ten po spaleniu we wrześniu 1939 r. został odbudowany w roku 1949.

n Remontu elewacji gotyckiego, XV-wiecznego, mającego drobne przebudowy z przełomu XIX i XX w., kościoła p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Zgłowiączce.

n Konserwacji elewacji wschodniej powstałego około 1300 r., kamienno-ceglanego, wzniesionego na rzucie prostokąta z wieżą od strony północnej budynku kościoła parafialnego p.w. św. Marii Magdaleny w Ostrowitem.

n Prac konserwatorskich przy ołtarzu bocznym w kościele filialnym p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Gubinach należącym do Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Bartłomieja w Szembruku.

n Prac konserwatorskich przy elewacji ściany południowej, wzniesionego w 1522 r. w stylu późnogotyckim, kościoła p.w. św. Marii Magdaleny w Kwieciszewie.

n Konserwacji elewacji południowej powstałego w latach 1891-1897 kościoła Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Andrzeja Boboli w Świeciu.

n Konserwacji i renowacji elewacji ceglanych, wybudowanego w poł. XVI w. w stylu późnogotyckim z elementami neogotyckimi, kościoła parafialnego p.w. św. Jakuba Apostoła w Piotrkowie Kujawskim.

@RY1@i02/2014/199/i02.2014.199.00000120a.101.gif@RY2@

Fot. Andrzej Powierża

Parafia Prawosławna p.w. św. Mikołaja w Toruniu

@RY1@i02/2014/199/i02.2014.199.00000120a.102.gif@RY2@

Fot. Andrzej Powierża

Kościół przyklasztorny śś. Janów w Chełmnie

@RY1@i02/2014/199/i02.2014.199.00000120a.805.jpg@RY2@

Fot. Andrzej Powierża

Kościół parafialny p.w. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Strzygach

@RY1@i02/2014/199/i02.2014.199.00000120a.806.jpg@RY2@