Jakie są konsekwencje nieprzyjęcia mandatu

Policja, analogicznie jak w przypadku innych wykroczeń, w określonych prawem przypadkach, zwłaszcza w sytuacji schwytania sprawcy wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia, jest uprawniona do ukarania za nielegalny handel uliczny. Podstawę prawną działań policji w tym zakresie stanowi w szczególności przepis art. 95 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, regulujący tzw. postępowanie mandatowe, w ramach którego istnieje możliwość nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.

Niezależnie od tego, jaki organ, policja czy też straż gminna (miejska), prowadzi postępowanie mandatowe, a także bez względu na rodzaj wykroczenia sprawca ma prawo odmowy przyjęcia mandatu, o czym funkcjonariusz proponując przyjęcie mandatu obowiązany jest go pouczyć. W razie odmowy przyjęcia mandatu karnego organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie. We wniosku tym należy zaznaczyć, że obwiniony odmówił przyjęcia mandatu, nadto w miarę możności podać także przyczyny odmowy.

Sąd, w ramach katalogu kar oraz środków karnych sankcjonujących dane wykroczenie, może ukarać za nie surowiej niż funkcjonariusz proponujący mandat w ramach postępowania mandatowego. W postępowaniu przed sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia sposobu karania właściwe dla postępowania mandatowego, tj. możliwość ukarania w drodze mandatu grzywną w ograniczonej kwotowo wysokości. Analizując kwestię sankcji grożących za nielegalny handel uliczny, należy wskazać na możliwość (nie jest to obowiązek sądu) orzeczenia przepadku towarów przeznaczonych do sprzedaży, bez względu na to, czy stanowią one własność sprawcy wykroczenia. Przepadek następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia, a objęte nim przedmioty przechodzą na własność Skarbu Państwa. Do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądu towar przeznaczony do sprzedaży może zostać tymczasowo zajęty, celem zabezpieczenia wykonania przedmiotowego orzeczenia.

Bolesław Pietrzyk

adwokat