Czy za złamanie sądowego zakazu grozi surowsza kara

Wśród wielu przepisów ustawy karnej część z nich poświęcona jest bezpieczeństwu w komunikacji. Jednym z nich jest przepis przewidujący odpowiedzialność karną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym bądź powietrznym pod wpływem alkoholu bądź działającego podobnie środka odurzającego. Za popełnienie takiego przestępstwa sprawcy grozi do dwóch lat pozbawienia wolności. Surowiej przez ustawodawcę traktowana jest osoba, która ponownie zostaje skazana za omawiane przestępstwo bądź wprawdzie zdarzyło się jej to po raz pierwszy, ale w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za inne przestępstwo (np. spowodowanie wypadku komunikacyjnego). W takiej sytuacji sprawcy grozi od trzech miesięcy do pięciu lat pozbawienia wolności (art. 178a par. 4 kodeksu karnego). Niezależnie od tego kodeks karny przewiduje odpowiedzialność za złamanie sądowego zakazu orzeczonego przez sąd. Zgodnie z art. 244 kodeksu karnego, kto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd zakazu np. wykonywania zawodu czy prowadzenia pojazdów, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech.

W orzecznictwie sądów karnych dochodziło jednak do różnej interpretacji wzajemnych relacji pomiędzy wskazanymi przepisami. Ostatnio oceniał je również Sąd Najwyższy, który w postanowieniu z 19 stycznia 2012 r. (I KZP 22/11, www.sn.pl) stanął na stanowisku, że nie dochodzi do kumulatywnego zbiegu między tymi przepisami. Powodowałoby to konieczność określania kwalifikacji prawnej w sytuacji przedstawionej przez czytelnika na podstawie tych dwóch przepisów. Zdaniem sędziów, w przypadku gdy określone w przepisie okoliczności wpływające na wysokość sankcji karnej są bezpośrednio powiązane z czynem i mają znaczenie dla oceny stopnia jego społecznej szkodliwości, należy przyjąć, że tworzą one typ czynu zabronionego (kwalifikowany lub uprzywilejowany). To zaś w praktyce oznacza, że skazani raz pijani kierowcy, którzy naruszyli zakaz prowadzenia pojazdów i znów trafili za to samo przed sąd, powinni odpowiadać tylko z przepisu penalizującego takie zachowania, a nie być sądzeni za naruszenie innego, ogólnego przepisu przewidującego odpowiedzialność karną za łamanie sądowego zakazu.

Sankcje karne

● do 2 lat pozbawienia wolności - za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu

● od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności - za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu w okresie obowiązywania sądowego zakazu kierowania pojazdami

● do 3 lat pozbawienia wolności - za złamanie sądowego zakazu orzeczonego przez sąd

Łukasz Sobiech

lukasz.sobiech@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).