O obecności pełnomocnika świadek powinien decydować sam

To właśnie ten przepis był podstawą decyzji podjętej przez prokurator Ewę Wrzosek o niedopuszczeniu do czynności mecenasa Krzysztofa Gotkowicza, pełnomocnika Barbary Skrzypek, wezwanej do złożenia zeznań w charakterze świadka.

Zgodnie z przywołanym przepisem sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu pełnomocnika osoby niebędącej stroną, jeżeli uzna, że nie wymaga tego obrona interesów tej osoby. Regulacja ta nie od dziś budzi wątpliwości co do jej zgodności z ustawą zasadniczą. Już bowiem w 2018 r. ówczesny rzecznik praw obywatelskich, a dzisiejszy minister sprawiedliwości – prokurator generalny Adam Bodnar, zgłaszał takie zastrzeżenia w korespondencji kierowanej do ówczesnego szefa resortu sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Nie było to zresztą pierwsze wystąpienie RPO dotyczące tej kwestii. Wcześniej poruszała ją w 2014 r. Irena Lipowicz, poprzedniczka Bodnara na stanowisku ombudsmana. Jak podkreślono zarówno w piśmie z 2014 r., jak i z 2018 r., decyzja prokuratora o odmowie udziału w postępowaniu przygotowawczym pełnomocnika osoby niebędącej stroną „ingeruje w konstytucyjnie chronione prawa” i „jest wydawana w oparciu o ocenne przesłanki”. A skoro tak, to powinna być poddawana kontroli sądowej. Jak pisał Bodnar w 2018 r. takiego samego zdania była Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego, która poparła stanowisko RPO. Miało to miejsce jeszcze w 2015 r. Ówczesny MS przyjął argumenty co do konieczności podjęcia działań legislacyjnych zmierzających do nowelizacji art. 87 par. 3 k.p.k. w zakresie wprowadzenia sądowej kontroli decyzji prokuratora o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu pełnomocnika osoby niebędącej stroną. Do dziś jednak zmiana ta nie została wprowadzona.