Jak występować o uchylenie mandatu karnego

Grzywną w drodze mandatu karnego można ukarać sprawcę wykroczenia skarbowego. Mandat może nałożyć: upoważniony pracownik urzędu skarbowego, urzędu celnego, inspektor kontroli skarbowej. Dotyczy to sytuacji, gdy osoba sprawcy i okoliczności popełnienia wykroczenia nie budzą wątpliwości i nie ma konieczności wymierzenia kary surowszej niż grzywna. Warunkiem nałożenia kary grzywny w drodze mandatu karnego jest wyrażenie przez sprawcę wykroczenia skarbowego zgody na przyjęcie mandatu. Zgodę tę odnotowuje się na dokumencie mandatu karnego. Mandatem karnym można nałożyć grzywnę w granicach nieprzekraczających podwójnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2011 r. maksymalnie kara może wynieść 2772 zł. Grzywnę należy uiścić w terminie 7 dni od daty przyjęcia mandatu.

Wniosek o uchylenie prawomocnego mandatu karnego w postępowaniu karnym skarbowym może złożyć osoba, na którą nałożono mandat karny za czyn niebędący wykroczeniem skarbowym. W takim wypadku mandat podlega niezwłocznie uchyleniu, przy czym konieczny jest wniosek ukaranego.

Termin zgłoszenia wniosku wynosi 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu i jest nieprzekraczalny. Mandat karny kredytowany (nakładany na osoby stale mieszkające w Polsce), wydany za potwierdzeniem odbioru jest prawomocny od chwili pokwitowania jego odbioru. Natomiast mandat karny gotówkowy (nakładany na osoby czasowo tylko przebywające na terytorium Polski lub niemające stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca pobytu w naszym kraju), wydany po uiszczeniu kary grzywny przez ukaranego jest prawomocny od chwili uiszczenia grzywny.

Wniosek o uchylenie prawomocnego mandatu karnego można złożyć osobiście w np. w urzędzie skarbowym, który nałożył mandat lub za pośrednictwem poczty (w tym przypadku termin uważa się za zachowany, jeśli dokumenty zostaną nadane do ostatniego dnia terminu). Wniosek z uzasadnieniem należy złożyć na piśmie. Można też stawić się osobiście w celu złożenia wniosku ustnie do protokołu. Nie obowiązują urzędowe wzory formularzy wniosków o uchylenie mandatów karnych. Złożenie wniosku nie podlega żadnym opłatom.

Złożony w urzędzie wniosek o uchylenie prawomocnego mandatu karnego przekazywany jest bez zbędnej zwłoki wraz z aktami postępowania mandatowego do właściwego sądu rejonowego (na którego obszarze nałożona została kara grzywny). Przed wydaniem postanowienia sąd może zarządzić stosowne czynności w celu sprawdzenia podstaw do uchylenia mandatu karnego. O uchyleniu mandatu karnego orzeka właściwy miejscowo sąd w składzie jednoosobowym, na posiedzeniu. Sąd uchylając mandat karny, nakazuje organowi, na rachunek którego pobrano grzywnę, zwrot ukaranemu uiszczonej przez niego kwoty, chyba że zarzucany sprawcy czyn stanowi przestępstwo skarbowe.

W takim przypadku uiszczoną kwotę zatrzymuje się do zakończenia postępowania jako zabezpieczenie grożących mu kar, środków karnych oraz kosztów postępowania. Sprawa podlega wówczas rozpoznaniu na zasadach ogólnych.

magdalena.majkowska@infor.pl

Art. 140 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).