Prokurator generalny będzie powoływany tylko na sześcioletnią kadencję

Od 1 kwietnia przyszłego roku minister sprawiedliwości nie będzie już sprawował funkcji prokuratora generalnego. Posłowie przyjęli bowiem nowelizację ustawę o prokuraturze, które przewiduje rozdzielenie tych dwóch funkcji.

Zgodnie z nowelizacją prokuratora generalnego będzie powoływał prezydent na sześcioletnią kadencję. Po jednym kandydacie na szefa śledczych ma przedstawiać Krajowa Rada Sądownictwa i Krajowa Rada Prokuratury. Prokuratorem generalnym będzie mógł zostać czynny zawodowo prokurator lub sędzia z co najmniej dziesięcioletnim stażem pracy. Prokuratorem generalnym nie będzie mógł natomiast zostać adwokat, radca prawny lub notariusz legitymujący się co najmniej 12-letnim stażem zawodowym i mający co najmniej sześcioletni staż na stanowisku sędziego bądź prokuratora. W ostatecznym głosowaniu nad ustawą posłowie bowiem odrzucili tę poprawkę Senatu. Prokurator generalny nie będzie mógł powtórzyć swojej kadencji. Po jej zakończeniu będzie mógł od razu przejść w stan spoczynku, co zdaniem autorów reformy ma mu zagwarantować większą niezależność. Jednym z obowiązków szefa śledczych będzie coroczne składanie premierowi sprawozdania z działalności prokuratury. Jeżeli nie zostanie ono przyjęte, szef prokuratury będzie mógł zostać odwołany przez Sejm większością 2/3 głosów. Odwołanie prokuratora generalnego przez prezydenta będzie możliwe tylko wówczas, gdy zrzeknie się on stanowiska, stanie się trwale niezdolny do pełnienia swoich obowiązków na skutek choroby lub utraty sił, stwierdzonej orzeczeniem lekarskim, albo też zostanie skazany za popełnienie przestępstwa lub zostanie ukarany karą dyscyplinarną, np. naganą czy przeniesieniem na inne miejsce służbowe.

Niezależność prokuratora generalnego ma zostać także zagwarantowana poprzez wprowadzenie zakazu jego przynależności do partii politycznej lub związku zawodowego. Prokurator generalny nie będzie mógł też prowadzić jakiejkolwiek działalności publicznej niedającej się pogodzić z godnością jego urzędu. Jego niezależność mają także gwarantować zasady pociągania go do odpowiedzialności. Nie będzie on mógł być bez uprzedniej zgody sądu dyscyplinarnego pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności. Nie będzie on mógł być też zatrzymany lub aresztowany, z wyjątkiem ujęcia go na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, jeżeli jego zatrzymanie będzie niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. O zatrzymaniu należy niezwłocznie zawiadomić prezydenta, który będzie mógł nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.

Wyłącznie przed sądem dyscyplinarnym prokurator generalny będzie ponosił odpowiedzialność za nadużycie wolności słowa przy wykonywaniu obowiązków służbowych oraz za wykroczenie. Z wnioskiem do sądu dyscyplinarnego o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora generalnego do odpowiedzialności karnej albo do odpowiedzialności dyscyplinarnej będzie mogła wystąpić Krajowa Rada Prokuratury lub minister sprawiedliwości. W toku postępowania dyscyplinarnego funkcje rzecznika dyscyplinarnego będą sprawowali przedstawiciele tych organów.