Za zorganizowanie nielegalnego strajku grozi kara grzywny

Zakres odpowiedzialności za działania sprzeczne z interesem zakładu pracy jest różny i zależy od tego, czy dotyczy związku zawodowego, jako podmiotu, czy członka tej organizacji.

Wskazać należy, że związek zawodowy nie ponosi odpowiedzialności karnej za przestępstwa i wykroczenia. Inaczej natomiast wygląda sytuacja w przypadku odpowiedzialności osób reprezentujących tę organizację. Oni bowiem ponoszą pełną odpowiedzialność za swoje działania.

Do najczęściej spotykanych w praktyce bezprawnych działań związków zawodowych należą: organizacja nielegalnego strajku bądź akcji protestacyjnej, naruszenie dobrego imienia pracodawcy w wypowiedziach prasowych czy też bezzasadne blokowanie procesów inwestycyjnych.

Osoby kierujące strajkiem lub inną akcją protestacyjną zorganizowaną wbrew przepisom prawa ponoszą odpowiedzialność karnoprawną, ich czyn stanowi bowiem występek zagrożony karą grzywny lub ograniczenia wolności. Do wspomnianej odpowiedzialności może być pociągnięta każda osoba. Nie musi to być jednak tylko działacz związkowy, lecz także każdy niezrzeszony pracownik czy nawet osoba spoza firmy, jeśli jej działania wypełniają znamiona zachowań sankcjonowanych przez przepisy prawa. Organizator nielegalnego strajku ponosi jednocześnie odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone przez taką akcję.

W przypadku podejmowania przez działaczy związkowych działań szkodzących dobremu imieniu firmy, w szczególności poprzez negatywnie zabarwione wypowiedzi w środkach masowego przekazu, pracodawca może rozważyć wytoczenie powództwa o ochronę swoich dóbr osobistych. Naruszonym dobrem osobistym w tym przypadku jest renoma firmy.

W przypadku podjęcia przez pracownika działań skutkujących wyrządzeniem pracodawcy szkody, pracodawca może wypowiedzieć pracownikowi umowę o pracę czy nawet, w zależności od rodzaju naruszenia, rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę bez wypowiedzenia. Indywidualna odpowiedzialność pracowników za wyrządzoną pracodawcy szkodę nie jest zależna od przynależności związkowej. Jednakże ze względu na szczególną rolę, jaką odgrywają związki zawodowe od ich działaczy zasadnie można byłoby oczekiwać większej odpowiedzialności w zakresie dbania o dobro zakładu pracy, w szczególności przestrzegania reguł prawnych, niż od szeregowego pracownika.

Paulina Łabęcka

Baker & McKenzie

Podstawa prawna

Art. 23, art. 24, art. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 26 ustawy z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. nr 55, poz. 236 z późn. zm.).