Skazani nie będą codziennie dowożeni do sądu na rozprawy

Zmieniły się zasady postępowania z osobami tymczasowo aresztowanymi i skazanymi, które chwilowo odbywają karę pozbawienia wolności poza zakładem karnym. Obowiązująca od minionej soboty 14 marca nowelizacja kodeksu karnego wykonawczego przewiduje, że w przypadkach, gdy konwojowanie takich osób z innej miejscowości łączyłoby się z nadmiernymi trudnościami lub kosztami, można umieszczać je w wydzielonych pomieszczeniach policyjnych albo aresztach. Takie osadzenie tymczasowo aresztowanego lub skazanego jest możliwe, jeżeli trzeba go przewieźć w związku z jego koniecznym udziałem w czynności sądowej, np. przesłuchaniu, eksperymencie procesowym. Nowe przepisy to odstępstwo od obowiązującej w polskim systemie karnym zasady, że karę pozbawienia wolności i tymczasowe aresztowanie wykonuje się w zakładach karnych i aresztach śledczych.

Tymczasowo aresztowany (w stosunku do którego wniesiono akt oskarżenia) lub skazany będzie mógł zostać umieszczony w wydzielonym pomieszczeniu Policji czy Straży Granicznej, przeznaczonym dla zatrzymanych lub wydzielonym pomieszczeniu aresztu garnizonowego. Nadzór nad osadzonymi umieszczonymi w pomieszczeniach będą sprawowali sędziowie penitencjarni, a nad wydzielonymi pomieszczeniami aresztów garnizonowych - wojskowi sędziowie penitencjarni.

Rozwiązanie takie ma pomóc uniknąć codziennego konwojowania do sądu znajdującego się w innej miejscowości osoby, która musi brać udział w rozprawie sądowej. W konsekwencji nowa praktyka powinna przyczynić się do zmniejszenia kosztów procesu. Poza tym umieszczenie jej w wydzielonym pomieszczeniu, zamiast długotrwałego konwojowania, będzie pozwalało osadzonym na odpoczynek i spokojne przygotowanie się do kolejnych czynności procesowych z ich udziałem. Przetransportowanie będzie musiało nastąpić nie wcześniej niż dzień przed dokonaniem czynności.

Osadzenie w pomieszczeniu będzie możliwe tylko na czas niezbędny dla dokonania określonej czynności. W razie odroczenia rozprawy lub przerwy w jej wykonaniu na dłużej niż trzy dni tymczasowo aresztowanego lub skazanego trzeba będzie przenieść do właściwego aresztu śledczego lub zakładu karnego.

Decyzję o umieszczeniu tymczasowo aresztowanego lub skazanego w pomieszczaniu znajdującym się nieopodal miejsca dokonywania czynności procesowej ma podejmować prezes sądu rozpoznającego sprawę. W odniesieniu do tymczasowo aresztowanego będzie potrzebna także dodatkowa zgoda sądu, w którego dyspozycji on pozostaje, a w przypadku skazanego będzie musiał wypowiedzieć się właściwy sędzia penitencjarny.

Na zarządzenie prezesa sądu osadzony lub jego obrońca będą mogli złożyć zażalenie do sądu odwoławczego. Sąd rozpozna zażalenie bezzwłocznie. W razie uznania bezpodstawności umieszczenia w pomieszczeniu sąd poleci bezzwłoczne przeniesienie tymczasowo aresztowanego lub skazanego do właściwego aresztu śledczego lub zakładu karnego.