Oskarżony sędzia może zapoznać się z aktami dołączonymi do wniosku

Z początkiem tego roku, a dokładniej od 2 stycznia sędziom, w stosunku do których prowadzone mają być postępowania o uchylenie immunitetu, przyznano prawo wglądu do dokumentów, dołączonych przez prokuratora do wniosku w tej sprawie. Nie w każdym jednak przypadku będzie to możliwe. Prokurator, kierując wniosek do sądu dyscyplinarnego, może bowiem zastrzec ich tajność dla oskarżonego sędziego z uwagi na dobro postępowania przygotowawczego. Jeśli prokurator złoży zastrzeżenie o nieokazywaniu akt obwinionemu sędziemu, wtedy przewodniczący sądu dyscyplinarnego niezwłocznie skieruje sprawę na posiedzenie. Postanowieniem sądu można więc odmówić oskarżonemu sędziemu wglądu do dokumentów.

Nowe regulacje wprowadzono nowelizacją ustawy o ustroju sądów powszechnych, a są one konsekwencją orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z listopada 2007 r. Trybunał uznał za niekonstytucyjny przepis, który wykluczał kontrolę sądu nad sprawami dotyczącymi uchylenia immunitetu sędziego. Kontroli konstytucyjnej został poddany uproszczony i przyspieszony 24-godzinny tryb postępowania w przypadku najcięższych przestępstw popełnianych przez sędziów, a także umyślne występki zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej osiem lat. W tym trybie dopuszczono natychmiastową wykonalność uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej mimo wniesienia zażalenia oraz rozpatrzenie sprawy bez udziału obwinionego sędziego. Dostępność materiałów procesowych uzasadniających wszczęcie sprawy o uchylenie immunitetu sąd wyłączał na wiążący wniosek prokuratora.

Zgodnie z obecnymi przepisami (art. 80 w nowym brzmieniu), pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności, a także pozbawienie go wolności może nastąpić tylko za uprzednią zgodą sądu. Bez takiej zgody pozbawienie wolności - zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie, jest możliwe tylko w przypadku ujęcia na gorącym uczynku. Z zastrzeżeniem, że wymaga tego zapewnienie prawidłowego postępowania. Zatem aby postępowanie wykraczające poza czynności niecierpiące zwłoki mogło toczyć się normalnie, prokurator musi uzyskać zgodę sądu. Jednakże następować to musi po pozbawieniu wolności sędziego, co wymaga także uchylenia immunitetu w celu pociągnięcia do odpowiedzialności karnej.