Sąd może wziąć pod uwagę zagraniczny wyrok

Nowelizacja kodeksu karnego, kodeksu postępowania karnego oraz kodeksu karnego skarbowego, która weszła w życie 8 maja, nałożyła na polskie sądy wymóg uwzględniania w postępowaniu karnym orzeczeń skazujących zapadłych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Wcześniej w polskim prawie nie było takich rozwiązań.

Wymóg ten wynika z decyzji ramowej Rady 2008/675/WSiSW z 24 lipca 2008 r. w sprawie uwzględniania w nowym postępowaniu karnym wyroków skazujących, zapadłych w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Polska miała obowiązek wdrożenia przepisów tej decyzji ramowej do krajowego porządku prawnego do 15 sierpnia 2010 r.

W wyniku nowelizacji uwzględnieniu podlegają wyłącznie skazania za przestępstwa karne oraz przestępstwa skarbowe. Poza zakresem regulacji pozostają natomiast wykroczenia oraz inne orzeczenia, które nie posiadają skutku równoważnego skazaniu, czyli nie przesądzają wprost o winie skazanego (np. warunkowe umorzenie postępowania).

Istotne jest również to, że orzeczenie skazujące musi mieć charakter prawomocny, a ponadto ma pochodzić wyłącznie od sądu właściwego w sprawach karnych. Taka regulacja zapobiega konieczności uwzględniania orzeczeń wydanych wprawdzie przez organy uprawnione do sprawowania wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z porządkiem prawnym państw członkowskich Unii Europejskiej, jednak inne niż sąd.

Jakie mogą być skutki nowelizacji dla podatników? Otóż polski sąd, prowadząc postępowanie dotyczące popełnienia przestępstwa skarbowego, może uznać podatnika, który w przeszłości został ukarany w innym państwie za przestępstwo karne, za osobę niewiarygodną i mającą skłonności do naruszania przepisów prawa. Tym samym zmniejsza się prawdopodobieństwo, że sąd złagodzi karę lub odstąpi od jej wymierzenia, ewentualnie skarze podejrzanego z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności. Na tego typu orzeczenia z reguły mogą bowiem liczyć tylko osoby o nieposzlakowanej przeszłości.

● Skazanie nastąpiło za czyn, który nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego,

● Orzeczono rodzaj kary nieznany ustawie polskiej,

● Sprawca nie podlegałby karze według prawa polskiego,

● Uwzględnienie prowadziłoby do uchylenia lub zmiany tego orzeczenia,

● Zachodzi uzasadniona obawa, że uwzględnienie prowadziłoby do naruszenia wolności i praw osoby skazanej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej,

● Zgodnie z informacją uzyskaną z rejestru karnego lub od sądu państwa obcego przestępstwo, którego dotyczy orzeczenie, podlega w państwie, w którym skazanie nastąpiło, darowaniu na mocy abolicji lub ułaskawienia,

● Uzyskane informacje są niewystarczające dla uwzględnienia orzeczenia.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 3, art. 4 ustawy z 20 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2011 r. nr 48, poz. 245)

Art. 20 par. 2 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765)

Art. 114a ustawy z 6 czerwca 1997 r - Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. nr 88, poz. 553).