Spór o wodę dla karpi

Projekt sygnowany przez wiceministra sprawiedliwości Patryka Jakiego może unicestwić grudniowe orzeczenie Sądu Najwyższego (sygn. akt I KK 281/16) penalizujące sprzedaż żywych ryb w torebkach foliowych bez dostępu do wody - twierdzą eksperci. W ich ocenie to niebezpieczny precedens. Chodzi o rozwiązania zawarte w nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt, która ma zaostrzyć kary za zabijanie i znęcanie się nad nimi. Dokumentem dziś zajmie się Sejm.

W projekcie proponuje się, by za znęcanie uznawany był transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w warunkach uniemożliwiających oddychanie. - Z pozoru przepis ten wygląda, jakby miał chronić zwierzęta. Zmiana nie jest jednak na lepsze. Już dziś bowiem za znęcanie uważa się "transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w celu sprzedaży bez dostatecznej ilości wody uniemożliwiającej oddychanie". Przepis ten wymaga jedynie drobnej korekty językowej i zamiany słowa "uniemożliwiającej" na "umożliwiającej". Tymczasem projekt w ogóle usunął "wodę" - mówi adwokat Karolina Kuszlewicz, członkini komisji legislacyjnej Naczelnej Rady Adwokackiej, która była w grudniu pełnomocnikiem przed SN.

I przypomina, że organizacje ekologiczne przez wiele lat walczyły o zmianę orzecznictwa uznającego, że karp może oddychać bez wody.

- Zaproponowane rozwiązanie może oznaczać powrót do tej niekorzystnej dla zwierząt wykładni - dodaje.

Dlaczego takowa funkcjonuje? Utarło się, że skoro karp może przeprowadzać wymianę gazową przez skórę, to nie dzieje mu się krzywda, gdy jest przetrzymywany bez wody. Z tym poglądem rozprawił się w grudniowym orzeczeniu Sąd Najwyższy. Wskazał, że minimalne warunki zapewniające przeżycie zwierzęcia, w szczególności ograniczona wymiana gazowa przez skórę, nie są tożsame z warunkami dobrostanu, które powinien zapewnić sprzedający. Był to wyraźny sygnał dla wszystkich handlujących żywym towarem, że powszechne przed świętami praktyki sprzedawania ryb w reklamówkach bez wody i przetrzymywanie ich w ażurowych klatkach to przejawy znęcania się nad zwierzętami.

- Brzmienie projektu niestety pokazuje, że resort sprawiedliwości nie przejmuje się stanowiskiem Sądu Najwyższego i jego wyrokami. Ryby to niby błahy przykład, może jednak stanowić groźny precedens. Co stanie się, gdy ministerialne projekty zaczną godzić w orzecznictwo dotyczące praw człowieka i jego podstawowych wolności? Praktyka może być podobna: ustawodawca zmienia przepis w taki sposób, by obejść niewygodną dla władzy wykonawczej linię orzeczniczą. Problem w tym, że żeby to robić, nowe przepisy muszą być coraz bardziej szczegółowe i kazuistyczne. A to jest psucie prawa - komentuje poznański adwokat Zbigniew Krüger.

W liście otwartym do parlamentarzystów skierowanym m.in. przez organizacje ekologiczne wskazuje się, że brak zmian w projekcie może doprowadzić do dalszego cierpienia zwierząt zmiennocieplnych.

Resort sprawiedliwości w odpowiedzi dla DGP tłumaczy jednak, że skorygowanie obowiązującego przepisu jest konieczne z uwagi na zawarty w nim merytoryczny błąd (czyli użycie słowa "uniemożliwiającej", zamiast "umożliwiającej"). Nieuzasadnione są też obawy, że nowe brzmienie regulacji pozwoli zadawać rybom cierpienie, w tym np. przetrzymywać karpie bez wody.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl

Etap legislacyjny

Przed I czytaniem w Sejmie