Przepadek pojazdów, problem dla pracodawców
7 lipca br. Sejm uchwalił kolejną nowelizację kodeksu karnego. Wprowadza ona żywo komentowaną propozycję orzekania przepadku pojazd ó w, kt ó rymi poruszali się nietrzeźwi lub odurzeni sprawcy przestępstw komunikacyjnych. Orzekana przez sąd karny zmiana właściciela z kierowcy na Skarb Państwa ma wspom ó c wymiar sprawiedliwości w skutecznej walce z piratami drogowymi i ograniczyć liczbę przestępstw popełnionych przez pijanych kierowc ó w. Zmianami zajmuje się obecnie Senat, kt ó ry może jeszcze wprowadzić poprawki. Już jednak dziś można przewidywać, że orzekanie przepadku pojazd ó w będzie napotykać trudności. Podnoszone są głosy, że środek ten będzie stanowić kolejną, wymierzaną obok pozbawienia wolności, grzywny, a także środk ó w kompensacyjnych, nieproporcjonalną dolegliwość. Ponadto efektywność jego stosowania będzie w dużej mierze zależeć od sprawnego działania organ ó w ścigania i sąd ó w, a także wsp ó łpracy z właścicielami pojazd ó w, np. pracodawcami kierowc ó w, kt ó rzy mogą być adresatami licznych obowiązk ó w procesowych.
Skala problemu
W razie wejścia w życie omawianych przepisów sądy będą miały szeroką możliwość orzekania przepadku pojazdów, jak i ich równowartości pieniężnej na rzecz Skarbu Państwa. Stosowanie tych środków będzie zależne od różnych czynników. Należą do nich przede wszystkim rodzaj popełnionego przez kierowcę przestępstwa, a także skala ustalonego u niego przez policję lub Żandarmerię Wojskową stanu nietrzeźwości lub odurzenia. Sądy będą przede wszystkim musiały orzekać przepadki w ramach tzw. „recydywy drogowej”. Określa się nią prowadzenie pojazdu przez nietrzeźwego lub odurzonego kierowcę, który był wcześniej prawomocnie skazany za spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym, zagrożenia takim zdarzeniem, wypadek komunikacyjny nawet nieumyślny w stanie nietrzeźwości lub odurzenia albo w czasie obowiązywania wobec danego kierowcy zakazu prowadzenia pojazdów. Przy „recydywie drogowej” nie będzie mieć znaczenia poziom zawartości alkoholu we krwi kierowcy. Orzeczenie przepadku będzie także obowiązkowe, gdy w ramach kontroli drogowej policja ustali, że kierowca porusza się pojazdem, mając co najmniej 1,5 promila alkoholu we krwi.
Liczba spraw, w których będzie konieczne rozważenie orzeczenie tych środków może być potencjalnie ogromna. Tylko w 2021 r. z artykułu 178a par. 1 kodeksu karnego (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub odurzenia) przez sądy I instancji osądzonych zostało ponad 44 tys. osób, czyli prawie 14 proc. wszystkich osób osądzonych w sądach rejonowych. Skala potencjalnych procesów sądowych, w których znajdą zastosowanie nowe przepisy pozwoli z pewnością ukształtować praktykę także w zakresie przypadków, gdzie fizyczne przejmowanie pojazdów przez Skarb Państwa nie będzie celowe i konieczne stanie się orzekanie w to miejsce zobowiązywania sprawców do zapłaty ich równowartości pieniężnej lub w ogóle zaniechanie nakładania takiego środka.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.