Podpis odręczny można zastąpić kwalifikowanym e-podpisem, chyba że prawo stanowi inaczej

Podpis elektroniczny to pojęcie normatywne, którego definicję zawiera ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. 2001 nr 130, poz. 1450 z późn. zm). Zgodnie z art. 3 pkt 1 tej ustawy podpis elektroniczny stanowią dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi do nich dołączonymi lub z nimi logicznie powiązanymi służą do identyfikacji osoby składającej podpis elektroniczny.

Podpis elektroniczny będzie mógł być uznany za równoważny podpisowi własnoręcznemu, jeśli spełnia warunki umożliwiające uznanie go za podpis elektroniczny bezpieczny.

Zgodnie z ustawą bezpieczny podpis elektroniczny to podpis elektroniczny, który po pierwsze: jest przyporządkowany wyłącznie do osoby składającej ten podpis, po drugie: jest sporządzany za pomocą bezpiecznych urządzeń i danych służących do składania tego podpisu elektronicznego, a te podlegają wyłącznemu nadzorowi osoby posługującej się tym podpisem, po trzecie: jest powiązany z danymi, do których został dołączony, w taki sposób, że jakakolwiek późniejsza zmiana tych danych może być rozpoznana.

Skutki prawne związane ze złożeniem oświadczenia woli opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu określa art. 78 par. 2 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem oświadczenie woli podpisane e-podpisem kwalifikowanym ma takie same skutki prawne, jak oświadczenie woli podpisane podpisem własnoręcznym.

Zgodnie z polskim prawem tylko podpis kwalifikowany ma automatycznie takie samo znaczenie jak podpis odręczny. Inne rodzaje podpisu elektronicznego mogą być wiążące prawnie jedynie na podstawie umów cywilnych pomiędzy kontrahentami, którzy stosują takie rozwiązania. Podobne prawodawstwo obowiązuje w większości krajów Unii Europejskiej, chociaż występuje między nimi wiele drobnych różnic, np. jeśli chodzi o obowiązek korzystania z bezpiecznego urządzenia do składnia e-podpisu.

Bezpieczny podpis elektroniczny nie zastępuje całkowicie podpisu własnoręcznego. W szczególności nie może go zastąpić, gdy ustawa wymaga podpisu własnoręcznego, jak np. przy testamencie własnoręcznym (art. 949 par. 1 k.c.) lub w podpisie notarialnie uwierzytelnionym.

Piotr Samoraj