Aukcje internetowe pod kontrolą

Internetowe serwisy aukcyjne mogą być współodpowiedzialne za naruszenia praw własności intelektualnej. Konieczność zwiększonej kontroli tego, czy na internetowych serwisach aukcyjnych nie dochodzi do naruszeń praw własności intelektualnej, wynika z szeroko już komentowanego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 lipca 2011 r. Trybunał rozpatrywał sprawę sprzedaży produktów L’Oréal na portalu aukcyjnym eBay bez zgody L’Oréal (sprawa numer C-324/09) i zajął się między innymi kwestią odpowiedzialności pośredników sprzedaży (zwani także operatorami rynku elektronicznego), konkretnie problemem odpowiedzialności pośrednika internetowego za treści zamieszczone przez użytkowników na jego platformie.

Trybunał ustalił, iż pomimo przypadków wyłączenia odpowiedzialności operatorów, wynikających z art. 14 Dyrektywy 2000/31/EEC (dyrektywa o handlu elektronicznym), wyłączenia takie nie mają zastosowania, gdy operator posiadający wiedzę o transakcjach na swoim portalu i kontrolujący je, odgrywał "aktywną rolę" w procesie sprzedaży. Aktywna rola została zdefiniowana w sposób przykładowy jako "pomoc polegająca na optymalizacji prezentacji konkretnych ofert sprzedaży lub ich promocja", zatem jako podejmowanie działań zmierzających do promocji jednych ofert względem innych. Każdorazowo do oceny sądu krajowego będzie należało ustalenie, czy odpowiedzialność można wyłączyć, czy też nie. Często nie sposób przyjąć, że operator rynku elektronicznego zawsze jest w stanie rozróżnić, które z zamieszczanych na jego platformie treści mają charakter bezprawny, a które nie. Niemniej jednak trybunał orzekł, iż nawet jeśli operator nie odgrywał aktywnej roli w oferowaniu produktów naruszających prawa własności intelektualnej, nie powinien być zwolniony z odpowiedzialności, o ile miał świadomość faktów czy okoliczności, których ocena dokonana przez podmiot rzetelnie prowadzący działalność gospodarczą powinna prowadzić do wniosku, że oferowane produkty lub sposób ich oferowania są bezprawne, a operator mimo posiadanej wiedzy nie powstrzymał bezprawnych działań.

Na podstawie art. 11 Dyrektywy 2004/48/EC (dyrektywa o egzekwowaniu praw własności intelektualnej), uprawniony np. z prawa ochronnego na znak towarowy musi mieć możliwość skutecznego wnoszenia roszczeń przeciwko pośrednikom, których usługi są wykorzystywane przez stronę trzecią w celu naruszenia praw własności intelektualnej. Rodzaje przysługujących roszczeń i egzekwowanie praw należy do porządku krajowego, ale cele dyrektywy muszą być osiągnięte, zatem egzekucja praw - skuteczna. Trybunał stwierdził, że sądy krajowe w państwach członkowskich właściwe w zakresie ochrony praw własności intelektualnej powinny orzekać tak, by operator podejmował nie tylko środki mające na celu skuteczne zaniechanie naruszeń, ale także zapobieganie naruszeniom w przyszłości. Operator może przykładowo podjąć środki ułatwiające identyfikację sprzedawców, którzy są jego klientami. Orzeczenie trybunału nie wprowadza ograniczeń w handlu internetowym, jednak niewątpliwie stanowi przełomową decyzję, wzmacniającą pozycję właścicieli praw własności intelektualnej w odniesieniu do problemu naruszeń polegających na oferowaniu na internetowych serwisach aukcyjnych produktów inkorporujących te prawa przez podmiot inny niż ich właściciel bądź osoba przezeń uprawniona.

@RY1@i02/2011/192/i02.2011.192.210.002d04.801.jpg@RY2@

Adrianna Zięcik, rzecznik patentowy w Kancelarii AOMB Polska sp. z o.o.

Adrianna Zięcik